«Έχει σημασία να θυμόμαστε», τόνισε ο Αντιπρόεδρος της Βουλής Γιώργος Βαρεμένος μιλώντας εκ μέρους του Προεδρείου της Βουλής στη σημερινή ειδική συνεδρίαση για την ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. «Χωρίς φανατισμό, χωρίς μισαλλοδοξία, με σεβασμό στην ιστορική αλήθεια και στα πάθη των ανθρώπων, έχει σημασία να θυμόμαστε τις δραματικές συνέπειες του εθνικισμού και την αξία των δικαιωμάτων, των ελευθεριών, της ανεκτικότητας απέναντι στο διαφορετικό, της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Ιδιαίτερα σήμερα, όπου όλα αυτά δοκιμάζονται σκληρά στη γειτονική Τουρκία και η ευρύτερη περιοχή ζει περίοδο εξαιρετικής έντασης, πρωτοφανών ανακατατάξεων και απρόβλεπτων κινδύνων, παρατεινόμενης αστάθειας».
Το πλήρες κείμενο της ομιλίας του έχει ως εξής:
«Με τον νόμο 2193 του 1994 η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και καθιέρωσε την 19η Μαϊου ως ημέρα μνήμης της. Μια απόφαση που θεωρούμε ότι αποτελούσε έκφραση σεβασμού και τιμής στην οδύνη των θυμάτων, προσπάθεια να διατηρηθεί η ιστορική μνήμη, αλλά και ευκαιρία να κατανοηθεί καλύτερα η Ιστορία, και ιδιαίτερα στις πιο σκοτεινές πτυχές της, κάτι που συνιστά αναγκαία προϋπόθεση προκειμένου δραματικές εμπειρίες όπως αυτή που σήμερα μνημονεύουμε, να παραμείνουν οριστικά στο παρελθόν.
Η διαδικασία συγκρότησης των εθνών – κρατών υπήρξε σκληρή και συχνά βίαιη. Είχε πολύ αίμα, ιδρώτα, δάκρυα. Στην περίπτωση της Τουρκίας, η διαμόρφωση του σύγχρονου τουρκικού κράτους πάνω στα ερείπια της οθωμανικής αυτοκρατορίας, μιας από τις τέσσερις αυτοκρατορίες που διαλύθηκαν μέσα στη δίνη του Μεγάλου Πολέμου, σήμαινε διωγμό, εκτοπισμό ή και εξόντωση των πληθυσμών που ήταν εθνοτικά και θρησκευτικά διαφορετικοί. Και για τους Έλληνες του Πόντου, σήμανε εκατοντάδες χιλιάδες δολοφονημένους, εκτοπισμένους, πρόσφυγες.
Δεν εργαλειοποιούμε σκοτεινές πτυχές της Ιστορίας για να εξάψουμε πάθη ή να ερεθίσουμε εκλογικά ακροατήρια, ούτε αθροίζουμε γενοκτονίες για να πυροδοτήσουμε ρατσιστικά αντανακλαστικά, ιδιαίτερα σε μια Βουλή όπως αυτή που, κάτω από δύσκολες περιστάσεις, θα έπρεπε να μείνει αμόλυντη από αυτό το δηλητήριο. Λέμε όμως, ταυτόχρονα, ότι δεν βάζουμε κάτω από το χαλί της Ιστορίας το δράμα ενός ολόκληρου λαού. Βάση της συνεννόησης πρέπει να είναι η συμφιλίωση οποιουδήποτε με το ίδιο του το παρελθόν και η συνειδητοποίηση αυτού του παρελθόντος προκειμένου η ανθρωπότητα να μην γνωρίσει άλλες τέτοιες σκοτεινές σελίδες. Με αυτό ακριβώς το πνεύμα θα προσέλθω την επόμενη εβδομάδα και σε εκδήλωση στη Βουλή των Λόρδων, με τη συμμετοχή της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων.
Έχει, λοιπόν, σημασία να θυμόμαστε. Χωρίς φανατισμό, χωρίς μισαλλοδοξία, με σεβασμό στην ιστορική αλήθεια και στα πάθη των ανθρώπων, έχει σημασία να θυμόμαστε τις δραματικές συνέπειες του εθνικισμού και την αξία των δικαιωμάτων, των ελευθεριών, της ανεκτικότητας απέναντι στο διαφορετικό, της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Ιδιαίτερα σήμερα, όπου όλα αυτά δοκιμάζονται σκληρά στη γειτονική Τουρκία και η ευρύτερη περιοχή ζει περίοδο εξαιρετικής έντασης, πρωτοφανών ανακατατάξεων και απρόβλεπτων κινδύνων, παρατεινόμενης αστάθειας.
Έχει σημασία να αναζητούμε τα αίτια των μαζικών εγκλημάτων και των ανθρωπιστικών καταστροφών. Η κατανόησή τους, με οδηγό την ιστορική επιστήμη, είναι από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις για να αποτρέψουμε την επανάληψή τους στο μέλλον. Αν και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Ιστορία τελικά μάς διδάσκει, έχει σημασία να προσπαθούμε, όσο μπορούμε, να βγάζουμε συμπεράσματα από το παρελθόν. Και έχει επίσης σημασία, όσο δύσκολο και αν είναι αυτό, τα ίδια τα κράτη να αντιμετωπίζουν κριτικά τις επιλογές τους και να αναγνωρίζουν τις ευθύνες τους για γεγονότα τραγικά, όπως αυτά για τα οποία σήμερα συζητούμε. Θα ήταν μια πολύ πιο υγιής βάση για τις σχέσεις τους με τους άλλους, στον σημερινό και τον αυριανό κόσμο.
Τιμούμε με σεβασμό τα θύματα, αναλογιζόμαστε τις θυσίες, εκφράζουμε τον θαυμασμό μας για την απαντοχή των Ποντίων και τη μάχη τους για επιβίωση και προκοπή. Και αυτό είναι που μας δίνει αισιοδοξία για το μέλλον».
