Σαράντα πέντε χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η καρδιά της Δημοκρατικής Παράταξης που πρωταγωνίστησε κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης χτυπάει ακόμα δυνατά. Οι πρόσφατες εκλογές, εθνικές αυτοδιοικητικές ή ευρωπαϊκές έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα. Ο πυρήνας και η κοινωνική βάση του ΠΑΣΟΚ είναι ζωντανή. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να αφήσουμε τα όσα μας κληροδότησε ο εμβληματικός ηγέτης Ανδρέας Παπανδρέου στα χέρια των πολιτικών μας αντιπάλων, που στην πολιτική τους διαδρομή προσπάθησαν με κάθε τρόπο να μειώσουν την πολιτική αξία και το έργο του ΠΑΣΟΚ. Το ζητούμενο είναι τις βασικές αρχές και αξίες της Παράταξης του ριζοσπαστισμού, της ανατροπής και της Αλλαγής να τις μετατρέψουμε σε καθημερινή πολιτική πράξη.
Η αντιμετώπιση τελικά της κρίσης, των οικονομικών κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων των τελευταίων ετών που οδήγησαν στην αποδυνάμωση της Παράταξης έγινε μέσα από τη στρατηγική που χάραξε το ΠΑΣΟΚ το 2010. Τη στρατηγική που λοιδόρησαν Νέα Δημοκρατία και ΣΥΡΙΖΑ στην οποία, όμως, τελικά προσχώρησαν για να βγει η χώρα από τα μνημόνια. Κι όσο κι αν προσπάθησε ο ΣΥΡΙΖΑ να μετατοπίσει τα ιδεολογικοπολιτικά του όρια, δεν κατάφερε να ξεφύγει από τα δεσμά των πολλών συνιστωσών και των πολλών αφηγημάτων. Κι αν ορισμένοι βιάστηκαν να θεωρήσουν το ΠΑΣΟΚ νεκρό πολιτικό κύτταρο, τους διέψευσε ο χρόνος. Αυτό που έγινε ξεκάθαρο, ωστόσο, μετά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι ότι το Κίνημα Αλλαγής είναι εκείνο που οριοθετεί τη σοσιαλδημοκρατία από τα υπόλοιπα ιδεολογικά ρεύματα.
Οι κοινωνικές δομές και σχέσεις έχουν αλλάξει σημαντικά μετά από δέκα χρόνια σκληρής λιτότητας. Η διάλυση της μεσαίας τάξης, η αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, η συρρίκνωση των εισοδημάτων, η εμφάνιση του “brain drain”, η παραγωγική συρρίκνωση είναι ορισμένες από τις διαστάσεις της κρίσης. Την ίδια στιγμή στον κόσμο γίνονται τεκτονικές αλλαγές, πέρα από το συνηθισμένο τρίπτυχο τεχνολογία- αυτοματοποίηση- παγκοσμιοποίηση. Ρομποτική, προηγμένες βιοεπιστήμες, κωδικοποίηση του χρήματος, αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων, ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, τεχνητή νοημοσύνη. Πεδία τα οποία πυροδοτούν μια πρωτόγνωρη ανάπτυξη, αλλάζουν όμως τις γεωπολιτικές και οικονομικές σχέσεις, τις σχέσεις εργασίας και βεβαίως τη βάση και την ουσία της κοινωνικής εκπροσώπησης.
Επομένως, οικονομία, κοινωνία και πολιτική πρέπει να βρουν τους κατάλληλους τρόπους προσαρμογής και αναπαραγωγής. Ιδίως, η πολιτική που είναι επιφορτισμένη με την ευθύνη να βρει τρόπους με τους οποίους οι κοινωνίες, οι οικογένειες και τα άτομα θα προκόβουν και θα ευημερούν. Υπό αυτή τη διάσταση, οι στόχοι της 3ης του Σεπτέμβρη για εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία και κοινωνική απελευθέρωση επανέρχονται στο προσκήνιο φέροντας ένα προοδευτικό πρόσημο. Υπαγορεύουν πολιτικές για την αυτοδύναμη και ισόρροπη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη που συνδυάζεται με την πολιτιστική και πνευματική αναγέννηση του τόπου μας. Υπαγορεύουν σαφείς θέσεις έναντι του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος, που υπηρετεί την οικονομία χωρίς φραγμούς στη διεθνή κίνηση κεφαλαίων, τη «συσσώρευση μέσω της αποστέρησης», όπως εύστοχα έχει αποκαλέσει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ αυτή την τάση του καπιταλισμού. Υπαγορεύουν πολιτική δράση που θα δίνει έμφαση στο πολιτικό πλαίσιο και όχι στην εκλογική στόχευση.
Όπως το 1974 ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε πράξη την ενσωμάτωση της πλειονότητας της ελληνικής κοινωνίας στο οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, έτσι κι εμείς σήμερα οφείλουμε με τις προτάσεις μας να ανταποκριθούμε στην αντίστοιχη σύγχρονη πρόκληση.
Η επετειακή εκδήλωση για τον εορτασμό των 45 χρόνων ΠΑΣΟΚ θα πραγματοποιηθεί στη Λάρισα και έχει στόχο να αναδείξει τη συνεισφορά της Παράταξης στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της υπαίθρου μέσω της στήριξης του αγροτικού κόσμου. Πρόκειται επίσης και για μια συμβολική επιλογή για να τονίσουμε τη σημασία που έχει στη μετα-μνημονιακή περίοδο πλέον να θέσουμε ως πυρήνα της εθνικής στρατηγικής την αγροτική και περιφερειακή ανάπτυξη.
Ολοκληρώνοντας, στο πλαίσιο του προσυνεδριακού διαλόγου που θα ανοίξει το επόμενο διάστημα, έχει αξία να αναλογιστούμε ότι οι πολλαπλοί μετασχηματισμοί, οι συνεχείς αλλαγές στα ονόματα και τα σύμβολα βλάπτουν αντί να συνεισφέρουν. Βλάπτουν γιατί στέλνουν ένα λανθασμένο μήνυμα στην κοινωνία, ότι έχουν σπιλωθεί. Ένα τεράστιο μύθευμα που διαμόρφωσαν ορισμένοι με υψηλά κομματικά αξιώματα που σήμερα βρίσκονται στην αντίπερα όχθη, απλώς και μόνο για να αποκρύψουν δικές τους ευθύνες. Το ΠΑΣΟΚ όμως είναι οι κοινωνικές συμμαχίες, τα προοδευτικά πολιτικά αφηγήματα της ενσωμάτωσης των μη προνομιούχων και του εκσυγχρονισμού, το πράσινο και ο ήλιος του.
Η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη είναι η πολιτική παρακαταθήκη του ηγέτη Ανδρέα Παπανδρέου που εξέφρασε το όραμα όλων των Ελλήνων για Δημοκρατία -Κοινωνική Δικαιοσύνη και Εθνική Υπερηφάνεια! Και μπορεί, είμαι βέβαιος, να αποτελέσει και πάλι πηγή έμπνευσης και κινητοποίησης.
