Τα τελευταία χρόνια, παρόλο που το αγελαδινό γάλα εξακολουθεί να κυριαρχεί στην αγορά, έρευνες δείχνουν ότι οι πωλήσεις φυτικής προέλευσης γάλακτος αυξάνονται διαρκώς.

Γιατί, όμως, ενώ μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι το αγελαδινό γάλα είναι μια υγιεινή επιλογή απαραίτητη για τον οργανισμό, τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυτός ο σκεπτικισμός ως προς την κατανάλωσή του; Είναι το φυτικό γάλα μια υγιεινή επιλογή; Έχει παρόμοια θρεπτική αξία με το αγελαδινό γάλα; Ποιον τύπο φυτικού γάλακτος να επιλέξουμε: σόγιας, βρώμης, αμυγδάλου;

Οφέλη από το αγελαδινό γάλα

Ανεξάρτητα από τον τύπο που επιλέγετε (πλήρες, ελαφρύ, χωρίς λακτόζη κτλ.), το γάλα είναι ένα ρόφημα πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, όπως ασβέστιο, βιταμίνη D, κάλιο, φώσφορο, πρωτεΐνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, βιταμίνη Β12, βιταμίνη Α.

Το ασβέστιο στο γάλα, μαζί με τη βιταμίνη D, τη βιταμίνη Κ, τον φώσφορο, τις πρωτεΐνες και το μαγνήσιο βοηθούν στη δημιουργία και διατήρηση γερών οστών και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Ανησυχίες για το αγελαδινό γάλα

Αν και το γάλα φαίνεται να έχει πολλά οφέλη, πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να μην το καταναλώνουν για διάφορους λόγους όπως :

• Αλλεργίες: υπολογίζεται ότι το 2-3% των βρεφών γεννιούνται με αλλεργία στο γάλα.
• Δυσανεξία στη λακτόζη: υπολογίζεται ότι το 68% του παγκόσμιου πληθυσμού έχουν κάποιο βαθμό δυσανεξίας στη λακτόζη, οδηγώντας σε εντερική δυσφορία.
• Περιβαλλοντικές ανησυχίες: οι αγελάδες αυξάνουν την εκπομπή αερίων και απαιτούν περισσότερη γη και πόρους, για να υπάρχουν.
• Αντιβιοτικά και φυτοφάρμακα: Τα αντιβιοτικά και τα φυτοφάρμακα πιθανόν να αφήνουν ένα αποτύπωμα στο συμβατικό (μη βιολογικό) γάλα αγελάδος, αν και οι συνέπειες αυτών των υπολειμμάτων στην υγεία δεν είναι πλήρως γνωστές
• Ορμόνες: το αγελαδινό γάλα περιέχει οιστρογόνα και προγεστερόνη, ορμόνες που κάποιοι φοβούνται ότι μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο ή να οδηγήσουν σε πρόωρη εφηβεία τα κορίτσια. Υπάρχει περιορισμένη έρευνα για να υποστηρίξει αυτούς τους ισχυρισμούς.
• Υγεία του προστάτη: έρευνες έχουν δείξει ότι οι άντρες που καταναλώνουν αρκετό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του προστάτη.

Οφέλη από το φυτικό γάλα

Για τους ανθρώπους που επιδιώκουν να ακολουθήσουν χορτοφαγικές δίαιτες, τα φυτικά γάλατα προσφέρουν μια καλή εναλλακτική λύση στο αγελαδινό γάλα, αν και δεν είναι όλα απολύτως συγκρίσιμα διατροφικά.

Τα φυτικά γάλατα είναι συνήθως χαμηλότερα σε κορεσμένα λιπαρά και θερμίδες από το αγελαδινό γάλα και παρέχουν ορισμένα από τα θρεπτικά οφέλη των ίδιων των φυτών. Τα φυτικά γάλατα είναι επίσης μια καλή επιλογή για όσους έχουν αλλεργίες στο γάλα ή δυσανεξία στη λακτόζη.

Ανησυχίες για το φυτικό γάλα

Όπως υπάρχουν ανησυχίες για το αγελαδινό γάλα, έτσι υπάρχουν και για τα φυτικά γάλατα.

• Διατροφικά κενά: το γάλα σόγιας είναι το μόνο που συγκρίνεται πραγματικά με το αγελαδινό. Εάν το αγελαδινό γάλα αποτελεί κανονικό μέρος της διατροφής σας και το αντικαταστήσετε με ένα φυτικό γάλα (εκτός από γάλα σόγιας), δεν θα λαμβάνετε την ίδια ποσότητα πρωτεΐνης αλλά και άλλων θρεπτικών συστατικών με πριν.
• Τιμή: οι τιμές του φυτικού γάλακτος μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερες από αυτές του αγελαδινού.
• Πρόσθετα σάκχαρα: σε πολλά γάλατα φυτικής προέλευσης προστίθεται ζάχαρη για να αυξήσει τη γλυκύτητα και να βελτιώσει τη γευστικότητά τους.

Οι κυριότεροι τύποι φυτικού γάλακτος

Γάλα αμυγδάλου. Διατροφικά το γάλα αμυγδάλου είναι αρκετά διαφορετικό από το γάλα σόγιας ή γαλακτοκομικών. Έχει λιγότερες θερμίδες και πολύ λιγότερη πρωτεΐνη. Τα ελάχιστα λιπαρά που περιέχει είναι ακόρεστα λιπαρά, τα οποία είναι ευεργετικά για την υγεία

Γάλα καρύδας Το γάλα καρύδας είναι ιδανικό για μαγείρεμα, γιατί δίνει στο φαγητό άρωμα και νόστιμη γεύση με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται σε μια μεγάλη γκάμα συνταγών.

Γάλα κάνναβης. Έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά – αλλά τα περισσότερα από αυτά είναι ακόρεστα λίπη. Ένα μόνο ποτήρι γάλα κάνναβης μπορεί να παρέχει το 50% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης άλφα-λινολενικού οξέος, συνεπώς αποτελεί μια εξαιρετική πηγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.

Γάλα βρώμης. Έχοντας υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, η βρώμη είναι μια ιδιαίτερα υγιεινή τροφή. Μελέτες δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωσή της μπορεί να έχει θετική επίδραση αναφορικά με γαστρεντερικά προβλήματα, ενώ αρκετές δημοσιεύσεις επιβεβαιώνουν τη βοήθειά της στη μείωση της χοληστερόλης.

Γάλα ρυζιού. Από διατροφικής άποψης, το γάλα ρυζιού δεν προσφέρει κανένα πλεονέκτημα σε σχέση με άλλα φυτικά γάλατα, εκτός από το γεγονός ότι είναι το πιο υποαλλεργικό γάλα που υπάρχει και, επομένως, είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για άτομα με αλλεργίες και δυσανεξίες.

Γάλα σόγιας. Είναι η μόνη εναλλακτική λύση γάλακτος που περιέχει εκ φύσεως την ίδια ποσότητα πρωτεΐνης με το αγελαδινό. Λόγω του γεγονότος ότι πολλοί κατασκευαστές εμπλουτίζουν το γάλα σόγιας με ασβέστιο και άλλες βιταμίνες, όπως Β12, Β2, D και Α, οι ειδικοί στη διατροφή δηλώνουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μια διατροφικά επαρκής εναλλακτική λύση στο αγελαδινό γάλα.