«Η αραβική πλάκα συμπιέζει την πλάκα της Ανατολίας και η πλάκα της Ανατολίας από γεωγραφική άποψη καταλαμβάνεται από την Τουρκία. Έγινε η ολίσθηση κατά μήκος της επαφής των δύο πλακών εκεί που είναι το ρήγμα, δηλαδή η πλάκα της Ανατολίας», δήλωσε ο σεισμολόγος, Γεράσιμος Παπαδόπουλος, μιλώντας για τον καταστροφικό σεισμό που κόστισε χιλιάδες ζωές σε Συρία και Τουρκία.
«Η Τουρκία δηλαδή προωθήθηκε προς τα δυτικά, προς το Αιγαίο, ολίσθησε κατά περίπου 3 μέτρα», εξήγησε μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα.
Με λίγα λόγια, ο σεισμός είχε ως αποτέλεσμα η Τουρκία να μετακινηθεί κατά 3 μέτρα πιο κοντά στην χώρα μας.
O κ. Παπαδόπουλος, μιλώντας στη ραδιοφωνική εκπομπή της ΕΡΤ, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ενεργοποιηθεί το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας μετά τον σεισμό των 7,8 ρίχτερ.
«Η μετακίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών είναι συνεχής. Από αυτή τη μετακίνηση προήλθε το σπάσιμο στο ρήγμα και ο σεισμός. Και ακριβώς επειδή έχουμε αυτή τη μετακίνηση δεν αποκλείεται να μεταδοθεί η πίεση, οι τάσεις όπως λέμε, και στο ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας. Yπάρχει πιθανότητα γιατί τα φαινόμενα είναι πολύπλοκα, δεν ακολουθούν αυστηρούς κανόνες» τόνισε.
Σεισμός στην Τουρκία: Επηρέασε ρήγματα σε ακτίνα 300 χλμ
Κι ενώ η Τουρκία και η Συρία συνεχίζουν να ανασύρουν νεκρούς από τα συντρίμμια που άφησε ο φονικός σεισμός, αρκετοί είναι εκείνοι που ανησυχούν για το ενδεχόμενο «φαινόμενου ντόμινο», δηλαδή την πιθανότητα εκδήλωσης νέων μεγάλων δονήσεων λόγω ενεργοποίησης νέων ρηγμάτων.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, σε μία ακτίνα μήκους άνω των 300 χιλιομέτρων στο μεγάλο ρήγμα της Ανατολικής Ανατολίας, έχει επεκταθεί η ζώνη όπου είναι πιθανόν να σημειωθούν μετασεισμοί ή άλλοι σεισμοί, μετά τον σεισμό των 7,8 βαθμών που σημειώθηκε τα ξημερώματα της 6ης Φεβρουαρίου και συγκλόνισε το νοτιοανατολικό τμήμα της Τουρκίας και τη Συρία.
Πρόκειται για ρήγματα, τα οποία έχουν ωριμάσει και επηρεάζονται από την ανακατανομή των τεκτονικών τάσεων που προκάλεσε η διάρρηξη του κυρίου σεισμού, που εκτείνεται σε μήκος 100 χιλιομέτρων.
«Η αρχική διάρρηξη από το σεισμό 6/2/2023 Μ7.8 , στο νότιο τμήμα του ρήγματος της Ανατολικής Ανατολίας, ήταν της τάξης των 100 χιλιομέτρων. Αυτή η παραμόρφωση έκανε ανακατανομή τεκτονικών τάσεων, μεταφορά τάσεων στο βορειοανατολικό και νοτιοδυτικό τμήμα του ρήγματος και σε τμήματα ανατολικά και δυτικά. Από αυτές τις περιοχές ενεργοποιήθηκε άλλο ρήγμα βορειοδυτικής διεύθυνσης το οποίο βρίσκεται 95 χιλιόμετρα από το επίκεντρο του κύριου σεισμού και έδωσε τον ισχυρό σεισμό των 7,5 βαθμών, 9 ώρες αργότερα. Αυτός ο σεισμός ακολουθήθηκε από δικούς του μεγάλους μετασεισμούς με μεγέθη της τάξης άνω των 6 βαθμών», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ομότιμος καθηγητής Νεοτεκτονικής και Παλαιοσεισμολογίας του Τμήματος Γεωλογίας ΑΠΘ, Σπύρος Παυλίδης.
«Υποψήφια ρήγματα για μετασεισμούς και νέους σεισμούς»
Σημαντικό είναι, όπως εξήγησε ο κ. Παυλίδης, ότι «αυτά τα δεδομένα μας δείχνουν ποια τμήματα του ρήγματος ή ποια γειτονικά ρήγματα είναι στη ζώνη ανακατανομής τάσεων». «Όποια από αυτά είναι ώριμα, όπως εκείνο που έδωσε τον σεισμό των 7,5 βαθμών, είναι υποψήφια για μετασεισμούς ή άλλους σεισμούς στην περιοχή. Δείχνουν δηλαδή στη ζώνη γύρω από το ρήγμα σε ακτίνα 300 χιλιομέτρων ποια ρήγματα είναι πιθανόν να ενεργοποιηθούν», διευκρίνισε.
Τα δεδομένα για τον υπολογισμό της μεταφοράς τάσεων αντλούνται από το Γεωλογικό Ινστιτούτο των Ηνωμένων Πολιτειών (United States Geological Survey) και διαρκώς επικαιροποιούνται. Η ζώνη των 300 χιλιομέτρων, «είναι μία πολύ μεγάλη ζώνη», παρατήρησε ο καθηγητής του ΑΠΘ, διευκρινίζοντας ότι η ερευνητική ομάδα του ΑΠΘ είναι σε διαρκή επικοινωνία με συναδέλφους τους στην Τουρκία οι οποίοι συλλέγουν καθημερινά δεδομένα για τις εδαφικές παραμορφώσεις. Όπως πρόσθεσε, η γεωλογική μελέτη αναμένεται να δώσει εντυπωσιακά αποτελέσματα για τις επιφανειακές διαρρήξεις και τα άλλα φαινόμενα επιφανειακής παραμόρφωσης, όπως ρωγμές, ρευστοποιήσεις εδαφών, κατολισθήσεις. Σε κάθε περίπτωση η παρατήρηση υπαίθρου θα απαιτήσει μήνες έρευνας.
