Οι εκτιμήσεις των ειδικών της αγοράς Γ. Στάμτση και Μ. Μαθιουλάκη

Ως ένα ασανσέρ αλλά μεταξύ λίγων ορόφων αναμένεται να κινούνται οι τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας για τον ερχόμενο χειμώνα.

Κάποιοι μιλούν για μία νέα κανονικότητα με τον φόβο να κυριαρχεί στη μεταβολή των τιμών και τις διακυμάνσεις από τα 30 μέχρι τα 50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα του αερίου άλλοι μένουν στην εκτίμηση πως το συγκεκριμένο καύσιμο, που επηρεάζει καθοριστικά τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, θα είναι κοντά στα επίπεδα των 40 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, στην ολλανδική πλατφόρμα των συναλλαγών TTF. Ποτέ, όμως, ξανά σε εκείνα των 20 ευρώ πριν το ξέσπασμα της κρίσης.

Νέα κανονικότητα

Σε ό,τι αφορά την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τους λογαριασμούς των νοικοκυριών ο χειμώνας σε γενικές γραμμές εκτιμάται να είναι στα ίδια με τα τωρινά επίπεδα. Η κιλοβατώρα, όμως δεν θα επιστρέψει σε εκείνα τα επίπεδα της άνοιξης του 2021.

Τα ΝΕΑ απευθύνθηκαν σε δύο ειδικούς της αγοράς ενέργειας για τις εκτιμήσεις τους αναφορικά με το κόστος ενέργειας το χειμώνα: Στον Γιώργο Στάμτση Διδάκτωρ Μηχανικό του Πανεπιστημίου Ντούισμπουργκ-Έσσεν και στον Μιχάλη Μαθιουλάκη αναλυτή ενεργειακής στρατηγικής, Ακαδημαϊκό Διευθυντή του Greek Energy Forum και Επιστημονικό Συνεργάτη του ΕΛΙΑΜΕΠ για θέματα ενέργειας.

«Έχουμε εισέλθει σε μία νέα κανονικότητα με τις τιμές του φυσικού αερίου να κινούνται ανάμεσα στα επίπεδα των 30 με 50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα», τονίζει ο Στάμτσης εξηγώντας πως «επειδή δεν υπάρχουν πια οι ποσότητες του ρωσικού αερίου, η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη σε οποιοδήποτε γεγονός».

Από τη μεριά του ο Μαθιουλάκης εκτιμά: «Για τον επερχόμενο χειμώνα, η εκτίμηση μου είναι πως σε γενικές γραμμές η Ευρώπη δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας ενεργειακού εφοδιασμού αλλά ούτε και ζήτημα αυξημένων ενεργειακών τιμών».

Ο φόβος

Ο Στάμτσης, επιμένει ότι «ακόμη και μία προοπτική ή ένας φόβος για ένα γεγονός, όπως στην περίπτωση της απεργίας της Αυστραλίας που δεν έγινε τελικά, οι τιμές του αερίου θα ανεβοκατεβαίνουν. Η αγορά θα είναι ευμετάβλητη».

«Όσον αφορά το φυσικό αέριο, η αποθήκευση στην Ευρώπη είναι στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας πενταετίας, οι αποθήκες είναι ήδη σχεδόν πλήρως γεμάτες και αυτό είναι 25% ψηλότερα από πέρυσι την ίδια περίοδο», λέει ο αναλυτής ενεργειακής στρατηγικής και διευθυντής του Greek Energy Forum και διαφοροποιείται από τις θέσεις του Στάμτση: «Παρά τις κατά καιρούς ανησυχίες για προβλήματα στον ανεφοδιασμό από τυχόν απεργίες σε εγκαταστάσεις LNG ή από τεχνικά προβλήματα στο αέριο αγωγών από τη Νορβηγία, αναμένω πως η μειωμένη ζήτηση για ενέργεια λόγω της συνεχιζόμενης και κατά πάσα πιθανότητα εντονότερης παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης μέσα στο χειμώνα, θα κρατήσει τον ανταγωνισμό από την Ασία περιορισμένο και τις τιμές σε σχετικά χαμηλά επίπεδα κοντά στα 40 ευρώ ανά Μεγαβατώρα».

Σύμφωνα με τον Διδάκτορα Μηχανικό του Πανεπιστημίου Ντούισμπουργκ – Έσσεν «στη νέα κανονικότητα θα βιώνουμε τέτοια επεισόδια που οφείλονται στο φόβο για ελλείψεις στο φυσικό αέριο. Έστω κι αν οι αποθήκες της Ευρώπης είναι πλήρης κατά 90% από τώρα». 

Οι στρεβλώσεις

Σχετικά με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ο κ. Μαθιουλάκης επισημαίνει ότι «σε λογικά επίπεδα αναμένεται να κρατηθούν και οι τιμές της χονδρικής ηλεκτρισμού στην Ευρώπη με μόνη ανησυχία τις τιμές του λιγνίτη οι οποίες σε αρκετές χώρες θα διαμορφώνουν εκ νέου την οριακή τιμή συστήματος».

Ο Στάμτσης αναφερόμενος στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τονίζει πως «οι τιμές ρεύματος θα παραμένουν υψηλότερες σε σχέση με την Ευρώπη επειδή είμαστε στο νότιο άκρο των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών διασυνδέσεων, χωρίς αυτές να είναι ισχυρές κι επειδή δεν έχουμε τα αιολικά πάρκα που διαθέτουν τα άλλα κράτη – μέλη για να ρίχνουν τις τιμές το χειμώνα».

Ο ίδιος μιλά και για τις στρεβλώσεις στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: «Πρέπει να φύγει ο φόρος 5% στην ηλεκτροπαραγωγή καθώς χωρίς λόγο ακριβαίνει το ρεύμα. Επίσης ευνοούνται οι ακριβές εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας στερώντας χώρο στις ΑΠΕ και τις ευέλικτες μονάδες αερίου. Επιπροσθέτως πρέπει να αρθεί το πλαφόν στη χονδρεμπορική αγορά για να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός».

Ο Μαθιουλάκης για την ελληνική αγορά τονίζει: «Για την Ελλάδα, αναμένω οι τιμές και η επάρκεια εφοδιασμού να ακολουθήσουν την ίδια πορεία των ευρωπαϊκών αγορών οπότε η αγορά έχει προϋποθέσεις σταθερότητας και όχι εξάρσεων. Όλα τα παραπάνω βεβαίως είναι πάντα υπό την αίρεση της μη-επιδείνωσης των συνθηκών στον πόλεμο της Ουκρανίας η οποία πάντα μπορεί να επηρεάζει τα δρώμενα στην Ευρώπη», παρατηρεί.

Οι τιμές πετρελαίου

Ο τελευταίος κάνει πρόβλεψη και για τις τιμές πετρελαίου: «Για το πετρέλαιο, αν και θα πρέπει να θεωρούμε δεδομένο πως ο OPEC+ θα προχωρήσει εκ νέου σε προσπάθεια διατήρησης ανοδικών τιμών, εκτιμώ πως η ένταση της τάσης για μειωμένη ζήτηση λόγω της ύφεσης οδηγεί αντίστοιχα σε πίεση των τιμών κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι».