Σύνταξη: Τέσσερις αλλαγές στις συντάξεις χηρείας δρομολογεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, που αποφάσισε να ανοίξει εκ νέου τον φάκελο των παρεμβάσεων για αυτήν την κρίσιμη κατηγορία που απαριθμεί 384.832 συνταξιούχους με σκοπό να αποκατασταθούν αδικίες και αστοχίες που προέκυψαν μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνέλεξε και αποκαλύπτει σήμερα ο Ελεύθερος Τύπος, πρόκειται για 3 συν 1 αλλαγές που ετοιμάζονται, οι οποίες προβλέπουν:

1Την ακύρωση των αναδρομικών περικοπών σε περίπου 60.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα οι οποίες απονεμήθηκαν μετά τον Μάιο του 2016 και ο έλεγχος μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας τους έδειξε ότι η σύνταξη χηρείας θα πρέπει να μειωθεί από το 70% της σύνταξης του θανόντος στο 35%. Το υπουργείο και ο ΕΦΚΑ θα εφαρμόσουν τώρα τη μείωση, αλλά με τροπολογία, που θα κατατεθεί πιθανώς στο μίνι ασφαλιστικό νομοσχέδιο, θα προβλεφθεί να μην ισχύει αναδρομικά, αλλά από εδώ και στο εξής. Αν επρόκειτο να εφαρμοστούν αναδρομικά οι μειώσεις, τότε χιλιάδες δικαιούχοι συντάξεων χηρείας θα καλούντο να επιστρέψουν έως και 15.000 ευρώ! Σημειώνεται, δε, πως ταυτόχρονα με την ακύρωση των αναδρομικών περικοπών θα πρέπει να εφαρμοστεί για το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα η διάταξη που λέει ότι το ποσό που κόβεται από τη χήρα ή τον χήρο πάει στα παιδιά. Σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), η σύνταξη χηρείας για την πρώτη τριετία αντιστοιχεί στο 70% της σύνταξης του θανόντος και καταβάλλεται στον επιζώντα σύζυγο ή και κατά περίπτωση και αναλογία στα παιδιά (ανήλικα ή ενήλικα αν σπουδάζουν). Μετά την τριετία, αν η χήρα ή ο χήρος δικαιωθούν δεύτερη σύνταξη ή αν εργάζονται, η σύνταξη χηρείας μειώνεται στο 35% της σύνταξης του θανόντος, ενώ το ποσό που χάνει ο σύζυγος πάει στα παιδιά αν είναι ακόμη δικαιούχοι. Η περικοπή αυτή έγινε στο Δημόσιο, και μάλιστα αναδρομικά για το διάστημα 2016-2019, ενώ δεν εφαρμόστηκε σε 60.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα.

2 Την εφαρμογή της διάταξης περί σώρευσης συντάξεων για τη χορήγηση μιας εθνικής σύνταξης όταν υπάρχουν δύο δικαιώματα σύνταξης λόγω θανάτου και γήρατος ή θανάτου και αναπηρίας. Σήμερα οι παλαιοί συνταξιούχοι πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου που εκτός από τη χηρείας έχουν και δεύτερη σύνταξη παίρνουν δύο εθνικές συντάξεις. Για παράδειγμα, παίρνουν 413,76 ευρώ εθνική λόγω γήρατος με 20ετία και 289 ευρώ εθνική σύνταξη λόγω θανάτου. Ο νόμος προβλέπει ότι θα έπρεπε να έχουν μια εθνική σύνταξη π.χ. στο ύψος των 413,76 ευρώ. Με το γράμμα του νόμου θα έπρεπε να κοπούν τα 289 ευρώ! Το σχέδιο του υπουργείου είναι να καταργηθεί η δεύτερη εθνική σύνταξη για τις νέες απονομές διπλών συντάξεων (π.χ. χηρεία και γήρατος) και για τις παλαιές συντάξεις χηρείας που συγκαταβάλλονται με δεύτερη σύνταξη εξετάζεται να μετατραπεί η μία από τις δύο εθνικές συντάξεις σε προσωπική διαφορά. Με τον τρόπο αυτόν οι παλαιοί δικαιούχοι θα γλιτώσουν τη μείωση, αλλά αυτόματα θα μείνουν εκτός αυξήσεων για πολλά χρόνια, γιατί ό,τι θα παίρνουν ως αύξηση θα συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά και όταν πια μηδενιστεί τότε θα δουν πραγματική αύξηση στην τσέπη.

3 Την επαναφορά για τους διπλοσυνταξιούχους του δικαιώματος να επιλέγουν την περικοπή μετά την τριετία στη μικρότερη από τις δύο συντάξεις, αντί να κόβεται υποχρεωτικά η σύνταξη χηρείας που σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να είναι η μεγαλύτερη από τις δύο συντάξεις. Πρακτικά, αν ένας συνταξιούχος έχει 400 ευρώ από τη δική του σύνταξη και 800 ευρώ από τη σύναξη χηρείας, θα μπορεί να επιλέγει μετά την πρώτη τριετία από την καταβολή της σύνταξης χηρείας η μείωση κατά 50% να μη γίνει στα 800 ευρώ αλλά στα 400 ευρώ. Με την επιλογή αυτή θα λαμβάνει 800 ευρώ από χηρεία και 200 ευρώ από τη δική του σύνταξη, δηλαδή συνολικά 1.000 ευρώ, ενώ με το ισχύον καθεστώς η σύνταξη χηρείας θα μειωθεί στα 400 ευρώ και θα παίρνει συνολικά 800 ευρώ.

«Κουβάρι…»

Τις αλλαγές στις συντάξεις χηρείας προδιέγραψε τη Δευτέρα ο αρμόδιος υπουργός Αδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος, όταν ρωτήθηκε σχετικά στην εκπομπή του Γιώργου Παπαδάκη στον ΑΝΤ1 για τις συντάξεις χηρείας, έφερε στο προσκήνιο τη ρύθμιση του νόμου Κατρούγκαλου, που λέει ότι όταν υπάρχει σύνταξη χηρείας και σύνταξη γήρατος απαγορεύεται να καταβάλλονται δύο εθνικές συντάξεις και σημείωσε ότι οι συντάξεις χηρείας θα είναι στην επόμενη φάση των παρεμβάσεων που σχεδιάζονται. «Είναι το μεγαλύτερο κουβάρι που υπάρχει στο υπουργείο Εργασίας», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργιάδης.

Η 4η ΑΛΛΑΓΗ

«Κλειδώνουν» αναδρομικές αυξήσεις από Μάιο 2016 έως Απρίλιο 2019

Η 4η αλλαγή που είναι στο τραπέζι του υπουργείου έχει να κάνει με αναδρομικές αυξήσεις δεκάδων χιλιάδων συντάξεων χηρείας που απονεμήθηκαν από τον Μάιο του 2016 έως και τον Απρίλιο του 2019. Το υπουργείο ήδη εξετάζει σχετική δικαστική απόφαση που δικαιώνει χήρες αποστράτων με στόχο να καταβάλει αυξήσεις αλλά και αναδρομικά. Η ίδια απόφαση έχει εφαρμογή σε όλες τις απονεμηθείσες συντάξεις χηρείας από τον Μάιο του 2016 έως τον Απρίλιο του 2019, διότι οι συντάξεις ήταν μικρότερες από αυτές που θα έπρεπε να πάρουν οι επιζώντες σύζυγοι.

Στο διάστημα αυτό οι συντάξεις λόγω θανάτου υπολογίστηκαν στο 50% των συντάξεων που έπαιρναν οι θανόντες αφού πρώτα είχαν επανυπολογιστεί σε μικρότερα ποσά με τον νόμο Κατρούγκαλου. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, όμως, με την απόφαση 1038/2023, που βγήκε πρόσφατα, δικαίωσε τις χήρες των αποστράτων, καθώς έκρινε ότι οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν από Μάιο 2016 έως Απρίλιο 2019 θα έπρεπε να αναλογούν στο 50% της αρχικής σύνταξης που είχε δικαιωθεί ο θανών γιατί ήταν υψηλότερη. Η αύξηση αυτή περνάει και στο νέο ποσοστό 70% που ισχύει για τις συντάξεις χηρείας μετά τον Μάιο του 2019.

Αυτό που λέει η απόφαση είναι ότι αν ο θανών έπαιρνε έως το 2016 σύνταξη 1.300 ευρώ και με τον επανυπολογισμό της μειώθηκε στα 1.000 ευρώ, η χήρα του θα έπρεπε να λάβει το 50% των 1.300 ευρώ, δηλαδή 650 ευρώ, ενώ πήρε το 50% της επανυπολογισμένης σύνταξης, δηλαδή 500 ευρώ!

Το δικαστήριο καλεί τον ΕΦΚΑ να αυξήσει τις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν από τον Μάιο του 2016 έως τον Απρίλιο του 2019 με βάση το 50% της αρχικής σύνταξης που είχαν δικαιωθεί οι θανόντες, αντί του 50% της επανυπολογισμένης.

Με τον τρόπο που υπολογίστηκαν οι συντάξεις θανάτου, το ποσό που πήραν στην πραγματικότητα οι χήρες των αποστράτων, που τώρα δικαιώνονται, αντιστοιχούσε στο 30% της αρχικής σύνταξης των θανόντων!

ΔΥΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

• Σε σύνταξη θανόντος 1.337 ευρώ μικτά από το Δημόσιο, η σύνταξη χηρείας βγήκε στα 426 ευρώ, δηλαδή σε ποσό που αντιστοιχεί στο 31% επί παλαιού μικτού ποσού που είχε ο θανών! Ο λόγος είναι διότι η σύνταξη των 1.337 ευρώ επανυπολογίστηκε στα 853 ευρώ! Και από αυτό το ποσό η χήρα πήρε το 50%, δηλαδή τα 426 ευρώ.
• Σε σύνταξη θανόντος 1.758 ευρώ μικτά, η σύνταξη χηρείας βγήκε στα 592 ευρώ. Η χήρα πήρε στην πραγματικότητα το 33% του παλαιού μικτού ποσού που είχε ο θανών! Ο λόγος που συνέβη αυτό είναι επειδή η σύνταξη του θανόντος επανυπολογίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου και από τα 1.758 ευρώ βγήκε στα 1.184 ευρώ! Και η χήρα πήρε το 50% του νέου ποσού, δηλαδή 592 ευρώ!

ΠΟΣΟ ΚΟΒΕΤΑΙ Η ΣΥΝΤΑΞΗ ΧΗΡΕΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΤΡΙΕΤΙΑ

(*) Κατώτατο όριο. Ποσά συντάξεων μικτά.