Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού
«Χαῖρε, δι΄ ἧς ἡ χαρά ἐκλάμψει.
Χαῖρε δι΄ ἧς ἡ ἀρά ἐκλείψει».
Πέλαγος είναι η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Πέλαγος πνευματικού αγώνα, πέλαγος των δωρεών του Τριαδικού Θεού. Και μέσα σ’ αυτό το πέλαγος, η Εκκλησία έχει τα λιμάνια της, στα οποία ο Χριστιανός θα αναπαυθεί, θα παρηγορηθεί, θα πάρει δύναμη να συνεχίσει τον αγώνα του εναντίον των παθών του, εναντίον των αμαρτημάτων του, εναντίον του διαβόλου, εναντίον του παλαιού εαυτού του.
Και τα λιμάνια αυτά δεν είναι άλλα, από τις Ιερές Ακολουθίες που μας προσφέρει η Εκκλησία μας αυτήν την περίοδο. Τις Θείες Λειτουργίες, τα Μεγάλα Απόδειπνα, τις Προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες και ιδιαιτέρως τους Χαιρετισμούς της Παναγίας μας.
Και δεν θα μπορούσε να λείπει το πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου, από μία τόσο πνευματική και κατανυκτική περίοδο, όπως η Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Τώρα που ο κάθε Χριστιανός παλεύει με τα πάθη του, σταυρώνοντας τον εαυτό του με την ευλογημένη μετάνοια και ατενίζοντας με αισιοδοξία τον Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού, προβάλει το πρόσωπο της Παναγίας μας, να μας ενισχύσει, να μας στηρίξει, να μας ενδυναμώσει, να μας φροντίσει, σαν στοργική Μητέρα σε αυτό το «στάδιο των αρετών».
Κάθε πνευματικός αγώνας κρύβει κόπο, πόνο και ταπείνωση. Φέρει όμως ως καρπό, την χαρά. Την χαρά της Αναστάσεως, της ελπίδος και της αιωνιότητος. Και η Παναγία μας είναι η πηγή αυτής της χαράς. Της οντολογικής χαράς, της ουσιαστικής και αιώνιας χαράς, που είναι ο ίδιος ο Χριστός.
Γι’ αυτό και την χαιρετίζουμε σήμερα με τους λόγους «Χαίρε, δι ης η χαρά εκλάμψει. Χαίρε δι ης η αρά εκλείψει». Στον χαιρετισμό αυτό, γίνεται ένας ωραίος αντιθετικός παραλληλισμός. Παραλληλίζεται η χαρά της Παναγίας, με την αρά (κατάρα) της Εύας. Η Εύα με την αλόγιστη παρακοή της, άκουσε κατάρα από τον Θεό, ότι η ζωή της θα έχει κακοπάθειες και λύπες. «Πληθύνων πληθυνώ τας λύπας σου και τον στεναγμόν σου, εν λύπαις τέξη τέκνα». Μία πραγματικότητα που μεταβιβάστηκε σε όλους τους απογόνους της. Έβαλε τον κόσμο σε ένα δρόμο μεγάλης συμφοράς και πνευματικής κακώσεως, στην σκοτεινή χώρα του πνευματικού θανάτου.
Η Παναγία μας, από την άλλη πλευρά, με την υπακοή της στο θέλημα του Θεού, «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα Σου», απάλλαξε την ανθρωπότητα, από αυτή την βαριά κληρονομιά της Προμήτορος Εύας. Μετέτρεψε την κατάρα εκείνης, σε ευλογία. Την πίκρα του θανάτου, σε χαρά ζωής. Τ’ απελπισμένα δάκρυα, σε δάκρυα ευφροσύνης και αγαλλιάσεως. Η Θεοτόκος έσωσε την Εύα, στο απείρανδρο θεομητορικό της μυστήριο. Αναδείχθηκε η νέα Μητέρα του κόσμου, η πηγή των πνευματικών δωρεών, που θα προέρχονταν από την θεοχώρητη μήτρα της.
Αυτό το «Χαίρε» του Αρχαγγέλου στην Θεοτόκο, ήταν η αρχή της αναδημιουργίας του ανθρώπου, που οφείλεται στο πρόσωπο και στην ταπείνωση της Παναγίας μας. Αυτήν την ταπείνωση, πρέπει να αγωνίζεται ο χριστιανός να βιώνει διαρκώς, ως μιμητής του Χριστού, ως μιμητής της Θεοτόκου. Την ταπείνωση που έλκει την Χάρι του Θεού στην ψυχή του ανθρώπου. Και όπου Χάρις Θεού, εκεί και χαρά Θεού.
