Με το ηλεκτρονικό εμπόριο να ανθίζει, πληθαίνουν, παράλληλα, οι καταγγελίες που καταφθάνουν στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης και στις καταναλωτικές οργανώσεις για προβληματικές αγορές προϊόντων από e-shops και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως οι καταγγελίες για διαδικτυακές αγορές ήταν μέσα στο τοπ-10 των καταγγελιών που δέχθηκε η ΕΚΠΟΙΖΩ (Ενωση Καταναλωτών – Η Ποιότητα Της Ζωής) κατά το πρώτο τετράμηνο του 2025. Συγκεκριμένα ήταν στη θέση επτά, πίσω από τις καταγγελίες για ακρίβεια, τράπεζες και funds, ασφαλιστικές εταιρίες, εισπρακτικές εταιρίες, αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και ενέργεια.

 Από την επεξεργασία των καταγγελιών διαπιστώνεται πως κάποια ηλεκτρονικά καταστήματα:

-Εφαρμόζουν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές για να προσελκύσουν τους καταναλωτές

Τι πρέπει να κάνουμε αν πέσουμε θύμα ηλεκτρονικής απάτης;

-Παραβιάζουν τα θεσμοθετημένα δικαιώματα των καταναλωτών (π.χ. δικαίωμα υπαναχώρησης)

-Η εξυπηρέτηση μετά την πώληση είναι ανεπαρκής ή ανύπαρκτη

-Δεν ενημερώνουν σύννομα τους καταναλωτές μέσα από τις ιστοσελίδες τους

Με αυτά τα δεδομένα, οι καταναλωτές πριν προβούν σε ηλεκτρονικές αγορές θα πρέπει -μεταξύ άλλων- να προσέξουν τα εξής:

-Την εμφάνιση βασικών πληροφοριών στον ιστότοπο της επιχείρησης: πλήρη στοιχεία (εταιρική επωνυμία, έδρα, ΑΦΜ, αριθμό ΓΕΜΗ), επικοινωνία (τηλέφωνο, e-mail), ψηφιακό πιστοποιητικό και επαγγελματική ένωση, στην οποία ανήκει η επιχείρηση πώλησης. Η ύπαρξη μόνο ηλεκτρονικής διεύθυνσης (e-mail) και κινητού τηλεφώνου δεν αρκεί, και μάλιστα αποτελεί ένδειξη απάτης.

-Για αγορές από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να γίνεται έλεγχος για την ύπαρξη ιστοσελίδας και όσων αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο (π.χ. ο πωλητής να έχει την ιδιότητα του εμπόρου και να μην είναι φυσικό πρόσωπο).

-Τα κύρια χαρακτηριστικά και τη διαθεσιμότητα του προϊόντος, τη συνολική τιμή, το νόμισμα, τον τρόπο πληρωμής.

-Τον τρόπο και χρόνο παράδοσης του προϊόντος.

-Τις περιπτώσεις γεωγραφικού αποκλεισμού (περιορισμοί αποστολής σε ορισμένες χώρες).

-Το δικαίωμα αναιτιολόγητης, αζήμιας υπαναχώρησης και επιστροφής του προϊόντος εντός 14 ημερών με τις εξαιρέσεις που ισχύουν, καθώς και την πολιτική επιστροφής της επιχείρησης.

-Τους γενικούς όρους και τις προϋποθέσεις, τους όρους πώλησης και πληροφορίες σχετικά με τη συναλλαγή της πώλησης.

-Την πολιτική για την προστασία της ιδιωτικής ζωής, πολιτική για τα cookies και άλλες πολιτικές που εφαρμόζονται στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Ακόμη, οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν πως οι ιδιαίτερα χαμηλές τιμές σε σχέση με τον ανταγωνισμό μπορεί να υποκρύπτουν περίπτωση απάτης.

Δεν πρέπει να ξεχνούν να ζητούν  εγγύηση για το προϊόν που παρήγγειλαν.

Εάν το προϊόν είναι ελαττωματικό ή διαφορετικό από αυτό που παρήγγειλαν, ο πωλητής είναι υποχρεωμένος να το αντικαταστήσει με δικά του έξοδα ή να επιστρέψει το ποσό.

Οι καταναλωτές θα πρέπει να κρατούν τα στοιχεία του πωλητή και το μήνυμα επιβεβαίωσης της αγοράς, ώστε μόλις διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα να ενημερώνουν χωρίς καθυστέρηση τον πωλητή αποστέλλοντας γραπτά τη διαμαρτυρία τους.

Για περισσότερες πληροφορίες και καταγγελίες οι καταναλωτές μπορούν να απευθύνονται στη Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή (Τομέας Προστασίας Καταναλωτή) στην ιστοσελίδα: https://kataggelies.mindev.gov.gr/

Επίσης, στη Γραμμή Καταναλωτή: 1520 και στο e-mail: 1520@mindev.gov.gr

Σε περιπτώσεις αγορών από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (πχ. Facebook, Instagram, TikTok) μπορούν να απευθύνονται και στο ΣΔΟΕ για το θέμα της γνησιότητας των προϊόντων και στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (τηλ: 11188, Email: ccu@cybercrimeunit.gov.gr ) για τη διερεύνηση της υπόθεσης, εφόσον τα στοιχεία ταυτότητας, διεύθυνσης ή επικοινωνίας του προμηθευτή δεν είναι διαθέσιμα.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Οι καταγγελίες που έλαβε η ΕΚΠΟΙΖΩ μέσα στο πρώτο τετράμηνο του 2025 για διαδικτυακές αγορές αφορούσαν στην παραλαβή άλλων προϊόντων από αυτά που παρήγγειλαν οι καταναλωτές, σε μη ενημέρωση για το δικαίωμα υπαναχώρησης, μη παράδοση προϊόντος ή ελλιπή παράδοση, μη τήρηση της εγγύησης, μη επιστροφή προκαταβολής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα καταγγελιών:

• «Εχω παραγγείλει ένα ρολόι… μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας …….. από το μαγαζί …… ρολόγια κοσμήματα. Ο αριθμός παραγγελίας είναι …… με ημερομηνία 1/2/2025. Το μαγαζί με ενημέρωσε ότι η παράδοση θα γίνει ως 30 μέρες. Εχουν περάσει 54 μέρες δύο μήνες και η παραγγελία είναι ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας, δηλαδή περιμένουν ακόμη τον προμηθευτή να του φέρει το προιον. 2 μήνες για ένα ρολόι???? Απαράδεκτο από που το φέρνουν πια???? Τα ερωτήματά μου είναι τα εξής. Εχω χάσει τα χρήματά μου???? το προϊόν θα το παραλάβω τελικά????»
• «Στις 13/01/2025 09:23 ώρα προέβη σε μια ηλεκτρονική αγορά, όπου παρήγγειλα και πλήρωσα μία κρέμα προσώπου και άλλα καλλυντικά. Εχθές Παρασκευή στις 20/01/25 παρέλαβα το δέμα, το οποίο δεν περιείχε την κρέμα προσώπου, αλλά μόνο τα άλλα καλλυντικά.  Εστειλα μήνυμα. Δεν πήρα απάντηση. Παίρνω τηλέφωνο, δεν απαντάνε. Πιο έντυπο είναι το κατάλληλο να συμπληρώσω? Ευχαριστώ!»