Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνουν φαρμακευτικές ενέσεις για απώλεια βάρους και διαβήτη – όπως τα Mounjaro, Wegovy και Ozempic – οι οποίες σύμφωνα με νέα στοιχεία του MHRA (Βρετανικός Οργανισμός Φαρμάκων) μπορεί να σχετίζονται με μια σοβαρή παρενέργεια: τη φλεγμονή στο πάγκρεας, γνωστή ως παγκρεατίτιδα.

Η έκθεση της MHRA καταγράφει 181 περιπτώσεις οξείας ή χρόνιας παγκρεατίτιδας που σχετίζονται με το Mounjaro, εκ των οποίων πέντε ήταν θανατηφόρες. Για τα Wegovy και Ozempic αναφέρθηκαν 113 περιπτώσεις και ένας θάνατος. Επιπλέον, και άλλες παρόμοιες ενέσεις τύπου GLP-1 που κυκλοφορούν λιγότερο ευρέως, έχουν συνδεθεί με τέτοια περιστατικά.

Ωστόσο, δεν υπάρχει απόδειξη ότι τα φάρμακα προκάλεσαν άμεσα τους θανάτους και τα δεδομένα δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να περιοριστεί η κυκλοφορία τους. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι η παγκρεατίτιδα παρατηρείται και στον γενικό πληθυσμό χωρίς φαρμακευτική αγωγή – περίπου 560 περιπτώσεις ανά 1 εκατομμύριο ανθρώπους. Οι κυριότερες αιτίες είναι οι πέτρες στη χολή και η κατανάλωση αλκοόλ.

Παρά την απουσία σαφούς αιτιώδους σχέσης, η MHRA σε συνεργασία με την Genomics England ξεκινά νέα έρευνα για να διερευνήσει αν κάποιοι άνθρωποι έχουν γενετική προδιάθεση να αναπτύξουν παγκρεατίτιδα όταν λαμβάνουν ενέσεις GLP-1. Όσοι χρήστες αυτών των φαρμάκων εμφάνισαν φλεγμονή στο πάγκρεας, θα κληθούν να δώσουν δείγμα σάλιου ώστε να αναλυθεί το γονιδίωμά τους.

Ο καθηγητής Matt Brown, επικεφαλής επιστημονικός σύμβουλος της Genomics England, δήλωσε ότι αυτά τα φάρμακα «έχουν σημαντικά οφέλη, αλλά όπως όλα τα φάρμακα, ενέχουν κινδύνους για σοβαρές παρενέργειες». Εκτιμά ότι πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να έχουν γενετική αιτία, και ότι η νέα έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένη και ασφαλή φαρμακευτική αγωγή στο μέλλον.

Τα βασικά συμπτώματα της παγκρεατίτιδας είναι έντονος πόνος στο κέντρο της κοιλιάς, πυρετός και ναυτία. Σοβαρά περιστατικά αντιμετωπίζονται στο νοσοκομείο με ενυδάτωση και οξυγόνο, και συνήθως υπάρχει πλήρης ανάρρωση σε λίγες μέρες. Ωστόσο, σε ένα μικρό ποσοστό – περίπου 5% – η κατάσταση μπορεί να αποβεί μοιραία.

Παρά τους κινδύνους, για ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή παχυσαρκία, τα εν λόγω φάρμακα έχουν τεκμηριωμένα οφέλη: μειώνουν τα επίπεδα σακχάρου, επιφέρουν ταχεία απώλεια βάρους και μειώνουν κατά 20% τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις.

Αντίθετα, για άτομα που είναι απλώς λίγο υπέρβαρα και λαμβάνουν τις ενέσεις ιδιωτικά, μόνο και μόνο για να χάσουν κιλά πριν τις διακοπές τους, τα οφέλη δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. Αυτή η νέα εξέλιξη λειτουργεί ως καμπανάκι κινδύνου, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για ισχυρά φάρμακα που επιδρούν όχι μόνο στην όρεξη, αλλά και σε ζωτικά όργανα – ανάμεσά τους το πάγκρεας και ο εγκέφαλος.

Η φαρμακευτική εταιρεία Lilly, παραγωγός του Mounjaro, δήλωσε σύμφωνα με το Skynews, ότι η ασφάλεια των ασθενών είναι «ύψιστη προτεραιότητα». Στο έντυπο οδηγιών του φαρμάκου αναφέρεται ότι η παγκρεατίτιδα αποτελεί ασυνήθη παρενέργεια που μπορεί να εμφανιστεί σε 1 στους 100 χρήστες. Παράλληλα, συνιστά οι ασθενείς που έχουν ιστορικό παγκρεατίτιδας να συμβουλευτούν γιατρό πριν από τη λήψη του φαρμάκου.

Αντίστοιχα, η εταιρεία Novo Nordisk UK, παραγωγός των Wegovy και Ozempic, δήλωσε πως η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί «κορυφαία προτεραιότητα» και ότι τα φάρμακα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για τις εγκεκριμένες ενδείξεις, υπό την αυστηρή καθοδήγηση ιατρού.