Το κυβερνητικό σχέδιο για τις παροχές του 2026 θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις και στοχεύει στη φορολογική ελάφρυνση της μεσαίας τάξης, στην ενίσχυση του εισοδήματος των μισθωτών και των συνταξιούχων, αλλά και στην αντιμετώπιση του οξύτατου στεγαστικού προβλήματος. Η πρώτη θα αποκαλυφθεί τον Σεπτέμβριο στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης και θα περιλαμβάνει το μεγάλο πακέτο μέτρων ύψους 1,5 δισ. ευρώ με προοπτική να φτάσει έως και τα 2 δισ. ευρώ, το οποίο θα εστιάζει κυρίως σε αλλαγές στη φορολογική κλίμακα με στόχο να περιοριστεί το φορολογικό βάρος για τη μεσαία τάξη και κυρίως για τις οικογένειες με παιδιά.
Η δεύτερη προσδιορίζεται περί τα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου του 2026, όταν στο οικονομικό επιτελείο θα έχουν ξεκάθαρη εικόνα για την ανάπτυξη και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025. Ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος που θα δημιουργηθεί μετά από συνεννόηση με τα ανώτερα στελέχη των Βρυξελλών θα «επιστρέψει» ως κοινωνικό μέρισμα στους πολίτες, με στοχευμένες μόνιμες παροχές. Αυτό είναι το πλάνο με το οποίο κινούνται στο υπουργείο Οικονομικών, καθώς κεντρικός στόχος παραμένει η χώρα να κινείται σε τροχιά πρωτογενούς πλεονάσματος άνω του 2,4% του ΑΕΠ για την επόμενη τετραετία, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ρυθμό ανάπτυξης 2,3% ετησίως και σταθερή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, έτσι ώστε να υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2027.
H κυβέρνηση έχει οριοθετήσει τις προτεραιότητές της, ρίχνοντας το βάρος στη στήριξη της μεσαίας τάξης και σε παροχές με όρους αναπτυξιακής πορείας, όπως έχει τονίσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Ωστόσο, το καλάθι των παροχών δεν πρόκειται να «κλειδώσει» πριν από τις 25 Αυγούστου, με δεδομένο ότι εξετάζεται μια σειρά από τεχνικές λεπτομέρειες που μπορεί να δημιουργήσουν μικρές καραμπόλες.
Στο οικονομικό επιτελείο μετά τις 18 Αυγούστου θα κάνουν τις τελικές ασκήσεις και τους υπολογισμούς τους, λαμβάνοντας υπ’ όψιν συγκεκριμένες υποχρεώσεις για το επόμενο έτος που έχουν μπροστά τους και είναι ιδιαίτερα σημαντικές, όπως οι νέες αυξήσεις που θα δοθούν στις συντάξεις, οι αυξήσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων τον επόμενο Απρίλιο αλλά και η καταβολή τον προσεχή Νοέμβριο 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους και η επιστροφή ενός ενοικίου σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο ενοικιαστές.
Στο κυβερνητικό καλάθι αναμένεται να χωρέσουν μειώσεις άμεσων φόρων με αλλαγές στη φορολογική κλίμακα, ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά, νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, «κούρεμα» τεκμηρίων αλλά και κίνητρα και ενδεχομένως αντικίνητρα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων με στόχο να διατεθούν στην αγορά κλειστές κατοικίες.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται:
1. Αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος των φυσικών προσώπων, με στόχο την ελάφρυνση των φορολογουμένων που ανήκουν στη λεγόμενη μεσαία τάξη. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται:
- Η προσθήκη ενός ενδιάμεσου συντελεστή στο κλιμάκιο εισοδήματος από τα 10.001 ευρώ μέχρι και τα 20.000 ευρώ, τα οποία σήμερα φορολογούνται με συντελεστή 22%.
- Αύξηση του εισοδήματος πάνω από το οποίο θα εφαρμόζεται ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής. Σήμερα, είναι στο 44% και επιβάλλεται στο τμήμα του εισοδήματος που υπερβαίνει τα 40.000 ευρώ. Μπορεί να μην είναι από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, όμως ενεργοποιείται από πολύ χαμηλά επίπεδα τουλάχιστον αναλογικά με τον μέσο μισθό.
2. Νέα φορο-μπόνους για οικογένειες με παιδιά, καθώς στόχος της κυβέρνησης είναι η στήριξη των οικογενειών μέσω φοροαπαλλαγών. Μεταξύ άλλων, εξετάζεται η αναπροσαρμογή του αφορολόγητου ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων, ενώ στο τραπέζι έχουν πέσει εναλλακτικές προτάσεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «ανάχωμα» στις πολλαπλές πιέσεις που δέχεται το διαθέσιμο εισόδημα της ελληνικής οικογένειας εξαιτίας του πληθωρισμού, του στεγαστικού κόστους, αλλά και της ίδιας της δομής του φορολογικού συστήματος.
3. «Κούρεμα» των τεκμηρίων διαβίωσης.
4. Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
5. Στοχευμένες διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.
6. Παρεμβάσεις για τους συνταξιούχους, με «ψαλίδι» ή ακόμα και με κατάργηση της προσωπικής διαφοράς.
7. Εισοδηματικές ενισχύσεις στα Σώματα Ασφαλείας.
8. Μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Μετά το μέτρο της επιστροφής ενός ενοικίου κάθε χρόνο σε ενοικιαστές και την υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζών από το 2026, σχεδιάζεται η μείωση των φόρων για τους φορολογουμένους που αποκτούν εισοδήματα από ενοίκια. Σήμερα, το ετήσιο καθαρό φορολογητέο εισόδημα από ενοίκια φορολογείται αυτοτελώς από το πρώτο ευρώ με συντελεστές:
- 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ του εισοδήματος.
- 35% για το τμήμα του εισοδήματος από τα 12.001 έως τα 35.000 ευρώ.
- 45% για το τμήμα του εισοδήματος πάνω από τα 35.000 ευρώ.
Δεν αποκλείεται, πάντως, οι αλλαγές στη φορολόγηση για τα ενοίκια να συνοδευτούν με την καθιέρωση αντικινήτρων για όσους κρατούν κλειστές τις κατοικίες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στο καλάθι της ΔΕΘ δεν θα χωρέσουν τελικά η τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας παρά το γεγονός ότι η ακρίβεια πλήττει τα εισοδήματα των νοικοκυριών, καθώς έχει μεγάλο δημοσιονομικό κόστος, αλλά και οι μειώσεις στον ΦΠΑ, μιας και εκτιμάται ότι το όφελος δεν φτάνει στους καταναλωτές. Για την αντιμετώπιση της ακρίβειας θα εξεταστούν μέτρα που θα αφορούν, μεταξύ άλλων, την περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού.
