Με αφορμή την πρόσφατη γυναικοκτονία στον Βόλο, όπου 40χρονος άνδρας σκότωσε την 36χρονη σύζυγό του, η ψυχολόγος Μαρία Τόπα, η οποία ασχολείται χρόνια με κακοποιημένες γυναίκες και την ενδοοικογενειακή βία, μιλά για τα βαθύτερα κοινωνικά προβλήματα που συντηρούν την κακοποίηση και την αίσθηση ατιμωρησίας.
Παράλληλα, σχολιάζει την τάση ορισμένων μέσων ενημέρωσης και δικηγόρων να αμαυρώνουν την προσωπικότητα των θυμάτων, ακόμη και μετά την αφαίρεση μιας ζωής.
Η κοινωνία συχνά εστιάζει στο θύμα αντί στον θύτη
Η ψυχολόγος τονίζει ότι η κοινωνία συχνά εστιάζει στο θύμα, αντί στον θύτη. «Ακόμη και μετά την αφαίρεση μιας ζωής δεν επικεντρωνόμαστε στον θύτη, αλλά κοιτάμε τι αφορμή έδωσε το θύμα. Δεν είμαστε με το θύμα. Κακά τα ψέματα. Σαν κοινωνία δεν είμαστε με το θύμα», λέει χαρακτηριστικά.
Η ίδια αναφέρεται στα στατιστικά: ήδη από το 2000, το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας στον Βόλο υποδεχόταν περισσότερα από 300 νέα περιστατικά γυναικών που είχαν υποστεί κακοποίηση κάθε μήνα, όχι μόνο από την πόλη αλλά και από τα γύρω νησιά και το Πήλιο. «Οι αντιλήψεις, όπως λέει και ο ποιητής, “ο χορός των γερόντων καλά κρατεί”. Τα στερεότυπα αυτά δεν αλλάζουν εύκολα», σημειώνει.
Οι δομές στήριξης
Σχετικά με τις δομές στήριξης, η κ. Τοπά τονίζει ότι η κατάσταση χειροτερεύει. «Δυστυχώς, τα πράγματα από άποψη δομών και υποστήριξης του κόσμου γενικότερα, αλλά και για την ψυχική υγεία, πάνε από το κακό στο χειρότερο», λέει, περιγράφοντας περιστατικά όπου γυναίκες που ζητούν βοήθεια αντιμετωπίζουν εμπόδια ή αδυναμία πρόσβασης σε δωρεάν νομική και ψυχολογική υποστήριξη.
Η ψυχολόγος επισημαίνει ότι η κακοποίηση δεν αφορά μόνο γυναίκες οικονομικά αδύναμες. «Υπάρχουν γυναίκες με μεγάλη οικονομική άνεση και υψηλό κοινωνικό στάτους που κακοποιούνται. Μια γυναίκα του μεροκάματου μπορεί πιο εύκολα να κάνει το βήμα γιατί κοινωνικά δεν είναι τόσο δεμένη όσο μια γυναίκα με κοινωνικό στάτους», αναφέρει.
Η στάση των ΜΜΕ
Σχετικά με τη στάση των ΜΜΕ, η κ. Τοπά επισημαίνει την επικινδυνότητα του τρόπου που αναπαράγεται η είδηση: «Μην τυχόν και πούμε ότι δεν έγινε καταγγελία, λένε “fake”. Αν ήσουν εσύ το θύμα, πώς θα αισθανόσουν; Το ότι δεν έγινε καταγγελία δεν σημαίνει ότι δεν συνέβη το περιστατικό».
Κλείνοντας, η ίδια δίνει έμφαση στην ανάγκη πρόληψης μέσω εκπαίδευσης και κοινωνικής αλλαγής: «Πρέπει να εκπαιδευτούν οι άντρες και τα νεαρά αγόρια. Οι γυναίκες έχουμε χορτάσει συμβουλές για το τι να κάνουμε ή να μην κάνουμε. Τελειώστε με τις συμβουλές στις γυναίκες».
Για δωρεάν υποστήριξη, η Μαρία Τοπά υπενθυμίζει τη γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, όπου οι γυναίκες μπορούν να έχουν νομική και ψυχολογική καθοδήγηση και επαναλαμβανόμενα ραντεβού δωρεάν.
