Επαναστατική μεταρρύθμιση, που ανοίγει τον δρόμο για εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση 

Μια σημαντική μεταρρύθμιση, που αναμένεται να αποτελέσει «τομή» στη θεραπευτική προσέγγιση των ογκολογικών ασθενών, εγκαινιάζει η νέα υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’ 5627/20.10.2025), με την οποία για πρώτη φορά το Ελληνικό Δημόσιο καλύπτει το κόστος για 39 βιοδείκτες, που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση και θεραπεία συγκεκριμένων τύπων καρκίνου.

Η απόφαση, που φέρει την υπογραφή του υπουργού Υγείας Αδωνη Γεωργιάδη, φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα εξατομικευμένης ιατρικής. Κι αυτό καθώς, με τη βοήθεια των βιοδεικτών, οι θεραπείες για τον καρκίνο, προσαρμόζονται στο γενετικό προφίλ κάθε ασθενούς, αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα και μειώνοντας τις άσκοπες παρεμβάσεις.

Οι βιοδείκτες είναι γονιδιακές εξετάσεις που αποκαλύπτουν κρίσιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά του καρκίνου και την ανταπόκριση του οργανισμού του ογκολογικού ασθενή στις θεραπείες.

Μέχρι σήμερα, οι εξετάσεις αυτές ήταν εξαιρετικά δαπανηρές και συνήθως δεν καλύπτονταν από τα ασφαλιστικά ταμεία, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι ασθενείς να μην έχουν πρόσβαση σε αυτήν την σύγχρονη τεχνολογία.

Πλέον, το κράτος αναλαμβάνει την αποζημίωση των εξετάσεων αυτών, ανάλογα με το είδος του καρκίνου και τη μέθοδο ανάλυσης.

Οι τιμές αποζημίωσης κυμαίνονται από 70 έως 870 ευρώ, σύμφωνα με τον αναλυτικό πίνακα του ΦΕΚ.

Για παράδειγμα:

-Ο βιοδείκτης NTRK 1/2/3, που εξετάζεται με τη μέθοδο PCR (RNA), αποζημιώνεται με 200 ευρώ και αφορά σειρά κακοηθειών, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου, ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, το μελάνωμα, αλλά και ο καρκίνος του θυρεοειδούς σε μεταστατικά στάδια.

-Οι εξετάσεις για τις μεταλλάξεις BRCA1 και BRCA2, οι οποίες συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού, των ωοθηκών, του παγκρέατος και του προστάτη, αποζημιώνονται με 400 ευρώ η καθεμία.

-Για τον καρκίνο των ωοθηκών, ο βιοδείκτης HRD, που εντοπίζεται με τη μέθοδο SNP-arrays, αποζημιώνεται με 870 ευρώ, καθώς πρόκειται για πιο πολύπλοκη και εξειδικευμένη εξέταση.

-Στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, οι δείκτες EGFR και PD-L1 αποζημιώνονται με 200 έως 235 ευρώ, ανάλογα με τη μέθοδο (PCR ή IHC), και αφορούν τόσο πρώιμα όσο και μεταστατικά στάδια της νόσου.

 Αποφασιστικό βήμα

Οπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), Γιώργος Καπετανάκης, «με αυτή την απόφαση, η Ελλάδα ουσιαστικά υιοθετεί βασικές αρχές του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου, βελτιώνοντας την πρόσβαση στην καινοτομία και μειώνοντας τις ανισότητες».

Ο ίδιος σημειώνει ότι «χωρίς αυτό το αποφασιστικό βήμα, θα μιλούσαμε ακόμα θεωρητικά για εξατομικευμένη ιατρική».

Ο ίδιος ευχαρίστησε σε ανάρτησή του για τη συμβολή τους: τον υπουργό Υγείας, Αδωνη Γεωργιάδη, τον γενικό γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας, Αρη Αγγελή, και τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για συλλογικό αποτέλεσμα της ογκολογικής κοινότητας.

Μετάβαση

Το υπουργείο Υγείας προετοιμάζει και σχετικό νομοσχέδιο που θα θεσπίζει μόνιμη διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης βιοδεικτών, ώστε να διασφαλίζεται η ταχεία ενσωμάτωση νέων τεστ που εγκρίνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η εφαρμογή της απόφασης θεωρείται κρίσιμη για την ισότητα στην ογκολογική φροντίδα όλων των ασθενών, κι αυτό καθώς εξασφαλίζει πρόσβαση σε εξετάσεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν «πολυτέλεια» για τους περισσότερους πολίτες, ενώ περιορίζει τις άσκοπες θεραπείες και προσφέρει στους γιατρούς πολύτιμα εργαλεία για να επιλέγουν το σωστό φάρμακο για τον σωστό ασθενή.

Η νέα λίστα βιοδεικτών είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς το μέλλον της ιατρικής ακριβείας στην Ελλάδα.