Το δικαίωμα να γλιτώσουν φόρο εισοδήματος μέχρι και 16.000 ευρώ για φέτος και τα επόμενα 4 έτη έχουν όσοι φορολογούμενοι πραγματοποίησαν δαπάνες ανακαίνισης στις κατοικίες τους ή σε άλλα κτίσματα που κατέχουν.

Πρόσφατα υπεγράφη από τους συναρμόδιους υπουργούς η κοινή απόφαση με την οποία καθορίζονται επακριβώς και για το φορολογικό έτος 2025 οι προϋποθέσεις, οι όροι, η διαδικασία και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 39Β του ν. 4172/2013, που προβλέπει έκπτωση από τον φόρο εισοδήματος κάθε φυσικού προσώπου του 100% των δαπανών του για την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων.

Μένουν εκτός

Στη νέα απόφαση περιελήφθη μία αλλαγή που θέτει εκτός ευνοϊκής ρύθμισης όσους ιδιοκτήτες κατοικιών και λοιπών κτισμάτων δαπάνησαν ήδη εντός του 2025 ή πρόκειται να δαπανήσουν εντός του τρέχοντος έτους χρηματικά ποσά με σκοπό να εγκαταστήσουν νέα συστήματα θέρμανσης με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Συγκεκριμένα, στη νέα εφαρμοστική απόφαση ορίζεται ρητά ότι εξαιρούνται από τις «επιλέξιμες» για έκπτωση δαπάνες -αναδρομικά από την 1η-1-2025 και στο διηνεκές- τα ποσά που διατέθηκαν ή πρόκειται να διατεθούν για συστήματα θέρμανσης με ορυκτά καύσιμα.

Τι προβλέπεται

Σύμφωνα, ειδικότερα, με τη νέα εφαρμοστική απόφαση, την οποία υπογράφουν ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γεώργιος Κώτσηρας, τα 7 βασικότερα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι φορολογούμενοι που εντός του 2025 έχουν ανακαινίσει, ανακαινίζουν ή πρόκειται να ανακαινίσουν σπίτια ή άλλα κτίσματα που κατέχουν είναι τα εξής:

1 Υπολογισμός

Οι δαπάνες που πραγματοποιεί ένα φυσικό πρόσωπο για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των κατοικιών και των λοιπών κτισμάτων του μειώνουν ισόποσα, κατανεμημένες σε περίοδο πέντε (5) ετών, τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημά του για κάθε ένα φορολογικό έτος. Δηλαδή το 100% των δαπανών εκπίπτει από τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του έτους πραγματοποίησης των δαπανών και από τους φόρους που αναλογούν στα εισοδήματα των επόμενων τεσσάρων ετών.

2 Μηχανισμός μείωσης

«Φόρος που αναλογεί» είναι ο φόρος που απομένει όταν από τον φόρο που προκύπτει βάσει της κλίμακας φορολογίας εισοδήματος αφαιρεθούν οι προβλεπόμενες από τον νόμο εκπτώσεις-μειώσεις φόρου, δηλαδή αφού αφαιρεθούν:

α) η γενική μείωση φόρου για κάθε μισθωτό, συνταξιούχο ή κατά κύριο επάγγελμα αγρότη, η οποία ανέρχεται σε 777 ευρώ αν δεν έχει εξαρτώμενα τέκνα, σε 900 ευρώ αν έχει ένα εξαρτώμενο τέκνο, σε 1.120 ευρώ αν έχει δύο εξαρτώμενα τέκνα, σε 1.340 ευρώ εάν έχει τρία εξαρτώμενα τέκνα, σε 1.580 ευρώ εάν έχει 4 εξαρτώμενα τέκνα, σε 1.780 ευρώ εάν έχει 5 εξαρτώμενα τέκνα, σε 1.900 ευρώ εάν έχει 6 εξαρτώμενα τέκνα, σε 2.120 ευρώ εάν έχει 7 εξαρτώμενα τέκνα κ.ο.κ.,

β) η μείωση φόρου των 200 ευρώ για κάθε μέλος της οικογένειας του φορολογουμένου που έχει αναπηρία 67% και άνω.

Αν το συνολικό ποσό της έκπτωσης φόρου που δικαιούται ο φορολογούμενος, βάσει των δαπανών του για ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κατοικιών του ή λοιπών κτιρίων του, για το οικείο φορολογικό έτος, είναι μεγαλύτερο από τον «φόρο που αναλογεί», το πλεονάζον ποσό δεν θα επιστρέφεται, ούτε θα συμψηφίζεται με άλλη φορολογική υποχρέωση ούτε θα μεταφέρεται και ούτε θα εκπίπτει σε επόμενο φορολογικό έτος. Επιπλέον δεν θα μεταφέρεται προς έκπτωση στον άλλον σύζυγο ή στο έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης. Αυτό σημαίνει ότι εάν ένας φορολογούμενος είναι αφορολόγητος με βάση την ισχύουσα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος, δεν θα έχει κανένα φορολογικό όφελος από την έκπτωση των δαπανών για αναβάθμιση της κατοικίας του. Σημαίνει επίσης ότι εάν ο φόρος εισοδήματος που αναλογεί είναι μικρότερος από το ποσό της ετήσιας έκπτωσης φόρου λόγω δαπανών ανακαίνισης, το ποσό του αναλογούντος φόρου απλώς θα μηδενιστεί.

3 Επιλέξιμες δαπάνες

Οι δαπάνες για τις οποίες ισχύει η έκπτωση, δηλαδή οι «επιλέξιμες δαπάνες» οι οποίες αναγνωρίζονται για έκπτωση από τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του φορολογουμένου είναι: 

Α. Δαπάνες λήψης υπηρεσιών

α) Ενεργειακές

* Τοποθέτηση θερμομόνωσης.

* Αντικατάσταση κουφωμάτων, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων.

* Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, καθώς και των αναγκαίων υποδομών και στοιχείων ώστε να καθίσταται πλήρως λειτουργικό. Εξαιρείται κάθε σύστημα ορυκτού καυσίμου, δηλαδή κάθε σύστημα που υποστηρίζει τη θέρμανση με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.

* Εγκατάσταση διατάξεων αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης/ψύξης.

* Εγκατάσταση συστήματος αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστημάτων ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.

* Εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

* Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.

* Αναβάθμιση φωτισμού των κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας.

β) Λειτουργικές-αισθητικές

* Τοποθέτηση/αντικατάσταση υδραυλικής εγκατάστασης.

* Τοποθέτηση/αντικατάσταση ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.

* Συντήρηση/επισκευή στέγης.

* Επισκευή τοιχοποιίας/Χρωματισμός εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων.

* Τοποθέτηση σταθερών ή κινητών συστημάτων σκίασης.

* Αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα.

* Εγκατάσταση οικιακών σημείων επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων.

* Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων.

Β. Δαπάνες αγοράς αγαθών

* Υλικά θερμομόνωσης.

* Κουφώματα, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων προς αντικατάσταση.

* Σύστημα αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστήματα ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες), όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.

* Σύστημα παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

* Σύστημα μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.

* Υλικά υδραυλικής εγκατάστασης.

* Υλικά ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.

* Υλικά τοιχοποιίας/χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων, καθώς και λοιπές δαπάνες αγοράς αγαθών αντίστοιχες με αυτές της λήψης υπηρεσιών της περ. Α’.

4 Ανώτατο ύψος δαπανών

Το ανώτατο όριο των «επιλέξιμων δαπανών» και της συνολικής έκπτωσης φόρου που δικαιούται ο φορολογούμενος είναι το ποσό των 16.000 ευρώ. Το συνολικό ποσό των δαπανών για την αγορά αγαθών που λαμβάνεται υπόψη για την έκπτωση επί του φόρου εισοδήματος δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού ποσού των δαπανών για τη λήψη υπηρεσιών. Η έκπτωση φόρου που δικαιούται ο φορολογούμενος κατανέμεται ισόποσα στο φορολογικό έτος που πραγματοποιούνται οι δαπάνες και στα τέσσερα (4) επόμενα έτη, οπότε το ανώτατο ποσό έκπτωσης ανέρχεται σε 3.200 ευρώ για κάθε έτος (16.000 ευρώ/5 έτη). Ετσι, για δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν ή θα πραγματοποιηθούν το 2025, η έκπτωση ισχύει για το 2025 και για τα επόμενα τέσσερα έτη, 2026 έως 2029, οπότε θα επηρεάσει μειωτικά το τελικό ύψος του φόρου εισοδήματος στα εκκαθαριστικά σημειώματα φόρου εισοδήματος των ετών 2026 (για το 2025), 2027 (για το 2026), 2028 (για το 2027), 2029 (για το 2028) και 2030 (για το 2029).

 Βασικές προϋποθέσεις

5 Οι «επιλέξιμες δαπάνες» αναγνωρίζονται για τη μείωση του φόρου εισοδήματος των ετών 2025-2029, εφόσον:

* έχουν πραγματοποιηθεί από 1ης/1/2025 έως και 31/12/2025 σε ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα και η προμήθεια των αγαθών και η παροχή των σχετικών υπηρεσιών πραγματοποιήθηκαν από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τη φορολογική κατοικία τους ή τη μόνιμη εγκατάστασή τους στην Ελλάδα και

* δεν έχουν εκπέσει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδα τυχόν επιχειρηματικής δραστηριότητας του φορολογουμένου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

Οι δικαιούχοι

6 Το ποσό των «επιλέξιμων δαπανών» που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική ή αισθητική αναβάθμιση του κτιρίου μειώνει τον φόρο εισοδήματος του φυσικού προσώπου που τις πραγματοποίησε και έχει δικαίωμα πλήρους κυριότητας, επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας σε αυτό. Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας, το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται με βάση το ποσοστό πλήρους κυριότητας του φυσικού προσώπου που πραγματοποίησε τη δαπάνη. Σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο που πραγματοποίησε τη δαπάνη έχει δικαίωμα επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας στο κτίριο, το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται ανάλογα με την αξία του δικαιώματος επί της συνολικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια.

Κοινόχρηστοι χώροι

7 Στην περίπτωση δαπανών των κοινόχρηστων χώρων, οι οποίες εξοφλούνται από τον διαχειριστή πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, αυτές λαμβάνονται υπόψη για τους δικαιούχους ανάλογα με τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας τους, με βάση σχετική βεβαίωση που χορηγείται από τον διαχειριστή και στην οποία καταχωρίζεται ο ΑΤΑΚ του ακινήτου το οποίο βρίσκεται εντός του κτιρίου για το οποίο πραγματοποιείται η σχετική δαπάνη.