Αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης χρεών, επέκταση του πλαισίου στα πρόστιμα και στις νέες μορφές ηλεκτρονικών συναλλαγών όπως το IRIS, βελτιώσεις στη διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των φορολογικών διαφορών αλλά και φοροαπαλλαγές για τα ακίνητα των κοινωφελών οργανισμών, προβλέπει μεταξύ άλλων το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τις σχολάζουσες κληρονομιές και την κοινωφελή περιουσία που τέθηκε σε διαβούλευση μέχρι την 1η Δεκεμβρίου.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τον εξωδικαστικό έρχονται αλλαγές οι οποίες ενισχύουν την προστασία των οφειλετών στις περιπτώσεις ποινικών διώξεων μετά την πτώχευση, ενώ παρέχεται δωρεάν κρατική συμβουλευτική, προκειμένου να αποφευχθεί η κατάρρευση του οφειλέτη.
Για παράδειγμα με την έκδοση της απόφασης της πτώχευσης (ή την εγγραφή στο Μητρώο Φερεγγυότητας), «παγώνει» κάθε ποινική δίωξη για χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ.
Αν ο οφειλέτης ολοκληρώσει τη διαδικασία της πτώχευσης και απαλλαγεί νόμιμα από τα χρέη του, μετά την παρέλευση 1 ή 3 ετών, το αδίκημα διαγράφεται οριστικά (εξάλειψη του αξιόποινου).
Όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο «…η ποινική δίωξη για τα αδικήματα περί μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και τρίτους, και περί επιβολής κυρώσεων κατά των καθυστερούντων την καταβολή και την απόδοση εισφορών στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, αναστέλλεται από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης που κηρύσσει την πτώχευση του οφειλέτη ή διατάσσει την καταχώριση του ονόματος ή της επωνυμίας του, κατά περίπτωση, στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας…Το αξιόποινο για τα παραπάνω αδικήματα εξαλείφεται».
Ειδικοί σύμβουλοι
Ήδη εκπαιδεύονται ειδικοί Σύμβουλοι «έγκαιρης προειδοποίησης» και το υπουργείο, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και της Κοινωνίας της Πληροφορίας (ΚτΠ), θα χορηγεί voucher (κουπόνι) καλύπτοντας τα έξοδα για επαγγελματίες που κινδυνεύουν.
Όταν ο «Μηχανισμός Έγκαιρης Προειδοποίησης» χτυπάει «κόκκινο» (υψηλός κίνδυνος αφερεγγυότητας), ο επαγγελματίας θα λαμβάνει δωρεάν επιταγή (voucher). Με αυτήν θα πληρώνει πιστοποιημένους συμβούλους για να του ετοιμάσουν εξειδικευμένο πλάνο διάσωσης.
Ωστόσο το πρόγραμμα δεν καλύπτει μόνο οικονομικές/νομικές συμβουλές, αλλά και υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης και εμψύχωσης (mentoring), αναγνωρίζοντας το τεράστιο ψυχικό κόστος της υπερχρέωσης. Ουσιαστικά στηρίζει (νομικά, επιστημονικά αλλά και ψυχολογικά) να ορθοποδήσουν και να συνεχίσουν να τηρούν τις ρυθμίσεις τους.
Οι δυνητικοί δικαιούχοι θα υποβάλλουν αίτηση παροχής υπηρεσιών, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας Μηχανισμού Έγκαιρης Προειδοποίησης, της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, θα καθορίζονται οι προϋποθέσεις, οι δυνητικοί δικαιούχοι, τα κριτήρια επιλεξιμότητας, η διαδικασία, οι όροι, ο ειδικότερος χρόνος υλοποίησης του προγράμματος.
Πρόστιμα για το IRIS
Σε ό,τι αφορά τις ηλεκτρονικές πληρωμές, το καθεστώς υποχρεώσεων και κυρώσεων αναμορφώνεται. Στο πεδίο των ισχυουσών κυρώσεων για τις επιχειρήσεις που διαθέτουν υποχρεωτικά POS, εμπίπτουν πλέον και οι πληρωμές με IRIS.
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, οι επιχειρήσεις που θα εντοπίζονται να μην έχουν αναβαθμίσει και διασυνδέσει τα συστήματα POS και IRIS με την ΑΑΔΕ αντιμετωπίζουν πλέον βαριές κυρώσεις.
Συγκεκριμένα θα επιβάλλονται πρόστιμα 200.000 ευρώ σε επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις της ΑΑΔΕ και σε περίπτωση υποτροπής μέσα στην ίδια πενταετία το πρόστιμο αυξάνει στο ποσό των 300.000 ευρώ.
Η αναβάθμιση των POS
Σημαντικές κυρώσεις προβλέπονται και για όσους δεν προχωρούν στις απαιτούμενες αναβαθμίσεις των POS εντός των προθεσμιών που ορίζει η ΑΑΔΕ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακυρώνεται η δήλωση συμμόρφωσης της επιχείρησης, ενώ επιβάλλεται πρόστιμο 100.000 ευρώ. Για περιπτώσεις μερικής συμμόρφωσης, όπου αναβαθμίζεται μόνο μέρος του εξοπλισμού, το πρόστιμο ανέρχεται σε 500 ευρώ για κάθε τερματικό που παραμένει σε παλαιότερη έκδοση εκτός αν αποδειχθεί ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται στην επιχείρηση.
Με την είσοδο του IRIS στο ρυθμιστικό πλαίσιο, η Φορολογική Διοίκηση επιδιώκει να κλείσει κάθε πιθανό «παράθυρο» μη καταγεγραμμένων συναλλαγών. Είτε η πληρωμή γίνεται με κάρτα μέσω POS είτε με άμεση μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS, το σύστημα πρέπει να καταγράφει και να μεταφέρει τα δεδομένα στην ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από την 1η Δεκεμβρίου 2025 αλλάζει ριζικά το τοπίο των ηλεκτρονικών πληρωμών, ενώ χιλιάδες επιχειρήσεις και πάροχοι καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα στις νέες απαιτήσεις. Η εφαρμογή του IRIS καθίσταται πλέον υποχρεωτική για όλη την αγορά.
Η ΑΑΔΕ ολοκλήρωσε το κανονιστικό πλαίσιο για τη διασύνδεση των ταμειακών συστημάτων με τη Φορολογική Διοίκηση, ενσωματώνοντας τις άμεσες πληρωμές (Instant Payments) στην καθημερινότητα των καταναλωτών.
Ειδική Επιτροπή για τις φορολογικές διαφορές
Παράλληλα δίνεται η ευκαιρία στους φορολογούμενους να επιλύσουν οριστικά τις διαφορές τους με την Εφορία, μετά την παράταση που δόθηκε τον περασμένο Ιούλιο για τη λειτουργία της Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών. Οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν τις οφειλές τους με «κούρεμα» έως 75% στις προσαυξήσεις και καταβολή σε 24 δόσεις.
Στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟ, περιγράφονται όλες οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία, μέσω ειδικής Επιτροπής, ενώ καθορίζονται τα στάδια, οι υποχρεώσεις του φορολογουμένου και τα έννομα αποτελέσματα της αποδοχής ή μη της πρότασης συμβιβασμού.
