Πρόκειται για μια προειδοποίηση εξαιρετικής σοβαρότητας: σύμφωνα με την Κάθριν ντε Μπολ, εκτελεστική διευθύντρια της Europol, εγκληματικές ομάδες έχουν μετατρέψει ανήλικους σε νέα όπλα τους, γράφει το Politico.
Εντοπίζουν ανήλικους σε διαδικτυακά παιχνίδια, κερδίζουν την εμπιστοσύνη τους και στη συνέχεια τα χειραγωγούν ώστε να διαπράξουν εγκλήματα ακραίας βίας. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει, σύμφωνα με τη Europol, «τη μεγαλύτερη εγκληματική απειλή» των τελευταίων ετών.
Η πιο φρικτή υπόθεση που έχει καταγράψει η Europol δείχνει το μέγεθος του κινδύνου: ένα αγόρι ωθήθηκε να σκοτώσει τη μικρή του αδελφή. «Δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο», δηλώνει η Ντε Μπολ στο Politico και τη Welt. Και η εκτροπή δεν σταματά εκεί: ορισμένα παιδιά φαίνεται να χρησιμοποιούνται ακόμη και ως άθελά τους κατάσκοποι από κράτη που διεξάγουν υβριδικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη.
Από το gaming στον θανατηφόρο εκβιασμό
Ο τρόπος δράσης είναι πλέον ξεκάθαρος. Οι εγκληματίες προσεγγίζουν τα παιδιά σε online παιχνίδια, ξεκινούν συζητήσεις για αθώα θέματα, και στη συνέχεια τα μετακινούν σε κλειστές συνομιλίες.
Εκεί, αποσπούν προσωπικά δεδομένα — διεύθυνση, αριθμούς, φωτογραφίες — και περνούν στον εκβιασμό. Απειλές σε κατοικίδια, ψυχολογική πίεση, υποσχέσεις χρημάτων: όλα χρησιμοποιούνται για να μετατραπεί ένα παιδί σε εκτελεστή.
Η Europol έχει εντοπίσει τουλάχιστον 105 περιπτώσεις όπου ανήλικοι συμμετείχαν σε πράξεις βίας «κατά παραγγελία» για εγκληματικά δίκτυα, συμπεριλαμβανομένων δέκα απόπειρων συμβολαίων θανάτου. Κάποια παιδιά αρνούνται, και τότε αντιμετωπίζουν τρομακτικά αντίποινα· άλλα υπακούν, μερικές φορές για μεγάλα χρηματικά ποσά — έως και 20.000 δολάρια για μια δολοφονία.
Όταν το οργανωμένο έγκλημα μετατρέπεται σε υβριδικό πόλεμο
Πέρα από τα μαφιόζικα δίκτυα, η Europol καταγράφει και προσπάθειες εκμετάλλευσης ανηλίκων από κρατικούς παράγοντες. Νέοι στρατολογούνται, χωρίς να κατανοούν τι κάνουν, για να παρακολουθούν συνομιλίες κοντά σε δημόσια κτίρια ή να συλλέγουν ευαίσθητες πληροφορίες.
Μια εξέλιξη που θολώνει ολοένα και περισσότερο τα όρια ανάμεσα στο οργανωμένο έγκλημα και τον υβριδικό πόλεμο, ιδίως στο πλαίσιο των εντάσεων με τη Ρωσία.
Γονείς ανήμποροι, αστυνομία με δεμένα χέρια
Όταν τα παιδιά συλλαμβάνονται, οι εγκληματίες τα εγκαταλείπουν αμέσως και περνούν στο επόμενο θύμα. Οι γονείς μένουν συντετριμμένοι. «Δεν μπορούν να καταλάβουν πώς συνέβη», εξηγεί η επικεφαλής της Europol.
Καλεί τις οικογένειες να μιλούν ανοιχτά για τους κινδύνους του διαδικτύου, ακόμη κι αν ο απόλυτος έλεγχος είναι αδύνατος.
Στο ευρύτερο τοπίο των απειλών, η Europol προειδοποιεί και για τη χρήση «ναρκο-υποβρυχίων» με τα οποία μεταφέρεται κοκαΐνη από τη Νότια Αμερική στις ευρωπαϊκές ακτές. Από εκεί, το φορτίο διακινείται με ταχύπλοα μέσω Πορτογαλίας.
Ταυτόχρονα, η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης πολλαπλασιάζει τις διαδικτυακές απάτες: phishing που δεν εντοπίζεται, deepfakes, «ρομαντικές» απάτες. «Η τεχνητή νοημοσύνη είναι πολλαπλασιαστής εγκλήματος», τονίζει η Ντε Μπολ. Οι αρχές δεν διαθέτουν ακόμη τα εργαλεία για να ξεχωρίσουν το αληθινό από το ψεύτικο.
Η Europol ζητά πλέον πρόσβαση, με δικαστική άδεια, σε κρυπτογραφημένα μηνύματα για να αποτρέψει αυτά τα δίκτυα. Χωρίς αυτό, προειδοποιεί η διευθύντρια, «θα είμαστε τυφλοί» απέναντι σε εγκληματίες που εξελίσσονται ταχύτερα από τις δυνάμεις ασφαλείας.
