Με τους αγρότες να βρίσκονται ήδη στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για το κόστος παραγωγής, τις χαμηλές τιμές παραγωγού, αλλά και τις καθυστερήσεις στις πληρωμές και τις «κουτσουρεμένες» επιδοτήσεις που έλαβαν για την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και της συμμόρφωσης με τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η κυβέρνηση διαμηνύει ότι αυτοί που πραγματικά παράγουν, οι «υγιείς» εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα, θα πάρουν τα χρήματα που δικαιούνται.

Σημειώνεται ότι η προκαταβολή που πληρώθηκε πριν από λίγες ημέρες ήταν 363 εκατ. ευρώ έναντι 476 εκατ. ευρώ που έλαβαν οι δικαιούχοι πέρυσι. Ωστόσο, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, οι πληρωμές που θα γίνουν μέχρι το τέλος του έτους θα αγγίξουν τα 3,7 δισ. ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι «πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό από οποιαδήποτε άλλη χρονιά».

Αναλυτικά, από τον ΟΠΕΚΕΠΕ το 2025 θα καταβληθούν 3,3 δισ. ευρώ έναντι 2,7 δισ. το 2024, δηλαδή 600 εκατ. περισσότερα, τα οποία προέρχονται από τον δεύτερο πυλώνα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Δηλαδή κατευθύνονται σε προγράμματα εκσυγχρονισμού των καλλιεργειών και των εκμεταλλεύσεων.

-Μέχρι τις 26 Νοεμβρίου είχαν καταβληθεί 1,9 δισ. ευρώ.

-Την περασμένη Παρασκευή πιστώθηκε η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης ύψους 363 εκατ. ευρώ και ακολούθησαν οι πληρωμές από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (119 εκατ.) και αποζημιώσεις για την ευλογιά και την πανώλη (56 εκατ.).

– Εως το τέλος του έτους θα καταβληθεί άλλο 1,2 δισ. ευρώ.

«Αρα ο Δεκέμβριος θα είναι μήνας ουσιαστικής ενίσχυσης του αγροτικού – κτηνοτροφικού κόσμου», τονίζουν οι ίδιες πηγές. 

Σε ό,τι αφορά στο σύστημα πληρωμών, για το 2025 θα εφαρμοστεί το υβριδικό – μεταβατικό σύστημα πληρωμών και ελέγχων που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το οποίο περιλαμβάνει αντικειμενικά δεδομένα για τον υπολογισμό των αγροτικών εκτάσεων που καλλιεργούνται και των ζώων που εκτρέφονται.

Για τα μεν αγροτεμάχια δηλώνεται υποχρεωτικά ο ΑΤΑΚ και σε εξαιρετικές περιπτώσεις μικρών αγροτεμαχίων ο ΚΑΕΚ.

Για το δε ζωικό κεφάλαιο λαμβάνονται υπόψη τα τιμολόγια πώλησης γάλακτος και κρέατος, καθώς και αγοράς ζωοτροφών. Τα στοιχεία αντλούνται από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, από το MYDATA και τις Δηλώσεις Ε3.

Επίσης, καταργείται η λεγόμενη τεχνική λύση, που σημαίνει ότι οι κτηνοτρόφοι θα μπορούν να ενεργοποιούν δικαιώματα σε βοσκότοπους που βρίσκονται στον ίδιο ή σε όμορους νομούς. Οχι σε περιοχές που απέχουν εκατοντάδες χιλιόμετρα.

«Στόχος είναι οι επιδοτήσεις να πηγαίνουν σε πραγματικούς παραγωγούς για πραγματική παραγωγή και να σταματήσουν τα “πανωγραψίματα”, τα εικονικά μισθωτήρια κ.λπ.», επισημαίνουν κύκλοι της κυβέρνησης.

Οπως υποστηρίζουν, το νέο σύστημα εξασφαλίζει τριπλό όφελος για τους αγρότες και τη χώρα: Πρώτον, θεσπίζεται και τίθεται σε εφαρμογή ένα αξιόπιστο και διαφανές σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων, απολύτως σύμφωνο με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, ώστε από εδώ και πέρα να μην υπάρχουν εμπλοκές σε πληρωμές ή νέα πρόστιμα προς τη χώρα.

Δεύτερον, το νέο σύστημα κατανέμει τις αγροτικές επιδοτήσεις με δίκαιο τρόπο. Τόσο το 2025, με την εφαρμογή του μεταβατικού συστήματος, όσο και από το 2026 και μετά, με το οριστικό σχέδιο. Οι επιδοτήσεις θα κατανέμονται με βάση τα πραγματικά, αδιαμφισβήτητα, δεδομένα του κάθε γεωργού και κτηνοτρόφου. Αυτό σημαίνει ότι οι ειλικρινείς γεωργοί και κτηνοτρόφοι ήδη από φέτος θα εισπράττουν μεγαλύτερες επιδοτήσεις. Και, τρίτον, διασφαλίζεται ότι δεν πρόκειται να χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα κοινοτικά χρήματα που αναλογούν στη χώρα. «Συνολικά θα κατανεμηθούν τα κονδύλια που ούτως ή άλλως είχαν προϋπολογισθεί», υπογραμμίζουν.

Η ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΗ

Η κυβέρνηση παραδέχεται ότι η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης ήταν πράγματι μικρότερη κατά 25% σε σχέση με πέρυσι, καθώς υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα των αγροτών, δηλαδή τα τεκμήρια για το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων. Επίσης μέρος της προσωρινής μείωσης αποδίδεται σε ελέγχους που θα γίνουν άμεσα για την επαλήθευση των στοιχείων.

Σχετικά με τους περίπου 44.000 αγρότες που εξαιρέθηκαν από την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης, κυβερνητικά στελέχη αναφέρουν ότι υπήρχαν προβλήματα στις αιτήσεις και έχουν τεθεί σε διαδικασία ελέγχου. Ωστόσο οι παραγωγοί, εφόσον το δικαιούνται και επαληθευτούν τα στοιχεία των δηλώσεών τους, θα πληρωθούν μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Αυτοί που αποκλείονται από τις επιδοτήσεις είναι 2.000 παραγωγοί, μεταξύ των οποίων εκείνοι που εμπλέκονται με την Οικονομική Αστυνομία.

Σε ό,τι αφορά στα χιλιάδες αγροτεμάχια που έμειναν εκτός της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης, αρμόδιες πηγές υποστηρίζουν ότι οφείλεται στις αναντιστοιχίες με τις δορυφορικές φωτογραφίες. Για παράδειγμα στις εποχικές καλλιέργειες στα κοφτολίβαδα ενδέχεται να είχε γίνει συγκομιδή πριν ληφθεί η εικόνα του δορυφόρου. Στις περιπτώσεις αυτές θα αναζητηθούν δορυφορικές εικόνες από προηγούμενες χρονικές περιόδους.

Σε όλες τις περιπτώσεις, πάντως, οι γεωργοί θα έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης μέσω ενστάσεων. Και όσα αγροτεμάχια, μετά την εξέταση των ενστάσεων, κριθούν επιλέξιμα θα πληρωθούν στη συνέχεια.

ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ ΧΩΡΙΣ ΚΩΔΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Οσον αφορά στα αγροτεμάχια χωρίς Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), επισημαίνεται το εξής:

-Για μικρά αγροτεμάχια, ως 20 στρέμματα, που δεν είχαν ΑΤΑΚ (Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου) δόθηκε η δυνατότητα να δηλώσουν τον ΚΑΕΚ. Ωστόσο σε 15.116 αγροτεμάχια που βρίσκονται κυρίως στις Περιφερειακές Ενότητες Σερρών, Δράμας και Θεσσαλονίκης έχουν δηλωθεί ΚΑΕΚ που δεν μπορούν να επαληθευτούν και γι’ αυτό έχουν παραπεμφθεί για έλεγχο. Πάντως, οι γεωργοί θα έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης μέσω ενστάσεων.

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΣ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΙ

Ως προς το ζήτημα που έχει ανακύψει, όπου οι διαθέσιμοι βοσκότοποι δεν καλύπτουν το ζωικό κεφάλαιο των κτηνοτρόφων, το θέμα αφορά 5 νομούς της χώρας και 13.421 κτηνοτρόφους που, ενώ διαθέτουν τιμολόγια συνδεόμενα με παραγωγικά κριτήρια (γάλα – κρέας – ζωοτροφές), λόγω του μαθηματικού τύπου που εφαρμόζεται, λαμβάνουν μικρότερη επιδότηση. «Ηδη έχει δοθεί εντολή στον ΟΠΕΚΕΠΕ να υπάρξει το ταχύτερο δυνατόν συμπληρωματική καταβολή έτσι ώστε οι πραγματικοί παραγωγοί σε όλες αυτές τις περιοχές της χώρας -όσοι δηλαδή από τα τιμολόγια που διαθέτουν αποδεικνύουν ότι δικαιούνται μεγαλύτερη επιδότηση από αυτήν που λαμβάνουν- να τύχουν ισότιμης μεταχείρισης με τους υπόλοιπους συναδέλφους τους», ενημερώνει η κυβέρνηση.

Πάντως, οι γεωργοί ή κτηνοτρόφοι που πιστεύουν ότι έγινε λανθασμένος υπολογισμός της βασικής ενίσχυσης που τους αναλογεί θα έχουν το δικαίωμα ένστασης, σύμφωνα με τη διαδικασία που θα ανακοινώσει μέσα στην εβδομάδα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Για όσους παραγωγούς, όμως, αποδεικνύεται ότι οι δηλώσεις τους δεν είναι ακριβείς, θα υπάρξει αντίστοιχη μείωση των επιδοτήσεων. Ωστόσο τα χρήματα που θα περισσέψουν θα κατανεμηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα στους παραγωγούς που έκαναν ειλικρινείς δηλώσεις.

ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

Το νέο σύστημα πληρωμών βασίζεται πολύ περισσότερο σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες για την απεικόνιση της καλλιεργούμενης γης και την καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου. Ενώ οι έλεγχοι θα γίνονται ακόμα πιο συστηματικά και με διασταύρωση των φορολογικών στοιχείων. Ειδικότερα:

– Δημιουργείται νέος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας με βάση δορυφορικές εικόνες και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης. Θα γίνεται σαφής διαχωρισμός επιλέξιμων και μη επιλέξιμων εκτάσεων για ενισχύσεις και ο χάρτης θα ανανεώνεται συστηματικά.

– Κάθε αιγοπρόβατο θα σημαίνεται με ηλεκτρονικό «βώλο» και τα στοιχεία του θα τηρούνται αποκλειστικά σε νέα βάση, η οποία θα συνδεθεί απευθείας με το ΟΣΔΕ και τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ.

-Εξασφαλίζεται πλήρης καταγραφή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος μέσω του μητρώου ιδιοκτησίας και διαχείρισης ακινήτων (ΜΙΔΑΣ), το οποίο συγκεντρώνει τις πληροφορίες για κάθε ακίνητο.