Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού
«Πάλιν ὁ Ἰησοῦς μου, καί πάλι μυστήριο!» (Γρηγόριος Θεολόγος). Ὅπως ὅλες οἱ Δεσποτικές ἑορτές, ἔτσι καί ἡ σημερινή ἔχει χαρακτήρα Τριαδικό, Χριστολογικό, ἀνθρωπολογικό καί ἀφορᾶ ὁλόκληρη τήν κτίσι.
Τριαδικό, διότι ἀποκαλύφθηκε τό μυστήριο τῆς Ἁγίας Τριάδος, δηλαδή τά Τρία Πρόσωπα τῆς Θεότητος, τόσο καθαρά ὅσο ποτέ ἄλλοτε, καί ἄρα γνώρισαν ὅσοι ἦταν ἐκεί στόν Ἰορδάνη, καί ὅσοι ὑπουργοῦσαν – κυρίως ὁ Τίμιος Πρόδρομος – τό Τριαδικόν τοῦ Θεού. Ὁ Πατέρας μαρτυρεῖ. «Οὗτος ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός» (Μᾶρκ. 3, 17), ὁ Υἱός βαπτίζεται, καί τό Ἅγιον Πνεῦμα κατέρχεται «ὡσεί περιστεράν ἐπ΄ Αὐτόν» (Μᾶρκ. 3, 16), ἀναγνωρίζοντας καί χρίζοντας τόν Ἰησοῦ, ὡς τόν Μεσσία, τόν Χριστόν Κυρίου.
Χριστολογικό, διότι Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι τό κύριο Πρόσωπο στό μυστήριο αὐτό, εἶναι ὁ Δεσπότης Χριστός, ὁ ὁποῖος γιά μία ἀκόμη φορά φανέρωσε τήν ἄκρα Του ταπείνωσι καί τήν ὑπακοή Του πρός τόν Θεό Πατέρα.
Ἀνθρωπολογικό, «δι’ ἡμᾶς καί διά τήν σωτηρίαν ἡμῶν», διότι, ὅσα τελεσιουργοῦνται μέ τήν Τριαδική συνέργεια στό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἀφοροῦν καί τόν ἄνθρωπο. Βαπτίζεται γυμνός μέσα στό ὕδωρ, γιά νά πάρει τόν γυμνό ἀπό τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπο, νά τόν ἀναστήσει καί νά τόν ἐνδύσει μέ τήν νέα στολή τῆς ἀφθαρσίας.
Ἀφορᾶ, ὅμως, καί ὁλόκληρη τήν κτίσι, ὁλόκληρη τήν δημιουργία. Ἐπειδή ὁ Κύριος κατῆλθε μέν στόν Ἰορδάνη, ἀλλά κατελθῶν μέσα στό ὕδωρ τοῦ Ἰορδάνου ἔφερε καί τήν Χάρι, ἡ ὁποία τόν ἀκολουθοῦσε καί ἁγίασε τά ὕδατα, τά στοιχεῖα τῆς φύσεως, τήν φύσι ὅλη. «Τάς τῆς φύσεως ἡμών γονάς ἠλευθέρωσε» (Ἁγίου Σωφρονίου Ἱεροσολύμων, Εὐχή τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ).
Κατά τήν ἑορτή τῶν Θεοφανείων, πραγματοποιεῖται τό ἄνοιγμα τῶν οὐρανῶν καί ἡ ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καί αὐτά τά δύο, «τοῦ χριστιανικοῦ βαπτίσματος ἦσαν προχαράγματα», λέγει ὁ Ζιγαβηνός. Τό μυστήριο τοῦ Ἰορδάνου συνεχίζεται στήν Ἁγία μας Ἐκκλησία. Καί κάθε ἕνας, ὁ ὁποῖος βαπτίζεται στό Ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος, μετέχει σέ αὐτήν τήν Χάρι καί σέ αὐτήν τήν δωρεά τῆς ἀνακαινίσεως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Εἶναι μεγάλη εὐλογία, τό ὅτι κάθε Ὀρθόδοξη κολυμβήθρα εἶναι ὁ Ἰορδάνης ποταμός, μέσα στόν ὁποῖο οἱ Χριστιανοί βαπτίζονται, ἀναγεννῶνται καί γίνονται «καινούργιοι» ἄνθρωποι, ἑνωμένοι μέ τόν Χριστό.
Ὅσοι βγήκαμε ἀπό τήν κολυμβήθρα τῆς Ἐκκλησίας ἔχουμε πάνω μας, κατά τόν Ἱερό Χρυσόστομο, «τήν ἰδέαν τοῦ Χριστοῦ», δηλαδή τήν μορφή τοῦ Χριστοῦ. Λάβαμε τίς δωρεές καί τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γι΄αὐτό καί τήν ὥρα τοῦ Βαπτίσματος, ὁ ἄνθρωπος φωτίζεται ἀπό τό Φῶς τοῦ Χριστοῦ, καί τό Βάπτισμα λέγεται καί «Φώτισμα».
Αὐτό τό φῶς μᾶς χαρίζει ὁ Κύριος καί εἶναι στήν προαίρεσή μας νά διατηρήσουμε τήν λαμπάδα τῆς ψυχῆς μας ἀναμμένη, ὥστε νά φωτίζεται ἐν Χριστῷ ἡ ὕπαρξή μας. Φωτιζόμαστε ἀπό τόν Κύριο, ὅταν καλλιεργοῦμε τά χαρίσματα πού λάβαμε τήν ὥρα τοῦ Βαπτίσματος καί ὁδηγούμαστε στό καθ΄ ὁμοίωσιν. Ἰδιαιτέρως, μᾶς φωτίζει ὁ Κύριος, μέ τήν μελέτη καί τήν ἔρευνα τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ καί κυρίως μέ τήν συμμετοχή μας στό Μυστήριο τῆς Θείας Λειτουργίας, πού εἶναι «τό Φῶς τό ἀληθινόν».
Σήμερα, ὅσο ποτέ ἄλλοτε, ὁ κόσμος ἔχει ἀνάγκη ἀπό τό Φῶς τοῦ Χριστοῦ. Ἄς ἀφήσουμε τόν Χριστό, νά φωτίσει τίς καρδιές μας, καί ἀπό καρδιές ταραγμένες, φοβισμένες, ἐξαγριωμένες, βίαιες, νά τίς μεταμορφώσει σέ καρδιές ἅγιες, εἰρηνικές, ταπεινές. Ἄς Τόν ἀφήσουμε, νά φωτισει τήν νεότητα, ὥστε νά διαπαιδαγωγηθεῖ μέσα ἀπό τό Εὐαγγέλιο, γιά νά ὑπάρχει ἡ κατά Χριστόν προκοπή. Νά Τόν ἀφήσουμε, νά φωτίσει «πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον», ὥστε, πράγματι, ὁ κόσμος νά διάγει ἐν εἰρήνῃ καί ὁμονοίᾳ.
Σήμερα, τό Ἅγιον Πνεῦμα, μέ τήν κάθοδό Του στά ὕδατα, ὅπου βυθίζεται ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου, κατέρχεται σέ ὁλόκληρη τήν φύση. Μήν λησμονοῦμε τό βάπτισμά μας, καί ὅτι μέ αὐτό τον τρόπο λάβαμε τήν υἱοθεσία καί γίναμε παιδιά τοῦ Θεοῦ.
Ἄς τιμήσουμε, λοιπόν, τήν ἀξία αὐτή, τήν θεία μας υἱοθεσία καί ἄς κρατοῦμε καθαρό τόν χιτῶνα τοῦ βαπτίσματός μας, ἀπό τούς μολυσμούς τῆς ἁμαρτίας. Ἄς ἀνοίξουμε τίς καρδιές καί τίς ψυχές μας, γιά νά λάβουμε Ἐκεῖνον, καί μέ πίστη ἄς ἀναφωνήσουμε ἀπό τά βάθη τῆς ψυχῆς μας: «Μέγας εἶ Κύριε, καί θαυμαστά τά ἔργα σου, καί οὐδείς λόγος ἐξαρκέσει πρός ὕμνον τῶν θαυμασίων σου».
