Το 2026 αναμένεται ότι θα εκδοθούν χιλιάδες δικαστικές αποφάσεις από εκκρεμείς δίκες για τα αναδρομικά των συνταξιούχων από επικουρικές, Δώρα και ΕΑΣ, ενώ την ίδια στιγμή προστίθενται και νέες διεκδικήσεις για αναδρομικά από ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων του Δημοσίου, όπως οι συνταξιούχοι ειδικών μισθολογίων στους οποίους ανήκουν οι γιατροί του ΕΣΥ και οι απόστρατοι.

Μια νέα δικαστική απόφαση που αποκαλύπτει σήμερα το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» από το Ελεγκτικό Συνέδριο (απόφαση 711/2025) δικαιώνει συνταξιούχο γιατρό του ΕΣΥ με την καταβολή αναδρομικών 6.627 ευρώ επειδή οι μειώσεις που επιβλήθηκαν στις αποδοχές των δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων που ανήκουν στα ειδικά μισθολόγια, εφαρμόστηκαν αναλογικά και στις συντάξεις που έπαιρναν οι συνταξιούχοι των ειδικών μισθολογίων. Οι περικοπές στις αποδοχές των υπαλλήλων των ειδικών μισθολογίων επιβλήθηκαν με τις διατάξεις της περίπτωσης 27 της υποπαραγράφου Γ.1 της παραγράφου Γ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, και λόγω της σύνδεσης που ισχύει στο Δημόσιο μεταξύ μισθού και σύνταξης, οι μειώσεις πέρασαν αυτόματα και στις συντάξεις των ειδικών μισθολογίων.

Μπορεί ένα μέρος των περικοπών να επιστράφηκε στις συντάξεις όλων των συνταξιούχων των ειδικών μισθολογίων με ένα εφάπαξ ποσό που πληρώθηκε με τον νόμο 4575/2018, πλην όμως όπως αποκαλύπτεται από την απόφαση που εξέδωσε το 4^ο τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δικαιώνοντας συνταξιούχο γιατρό του ΕΣΥ, οι διαφορές στη σύνταξη ήταν πολύ μεγαλύτερες από το εφάπαξ επίδομα και για τον λόγο αυτόν το δικαστήρια διατάσσει τον ΕΦΚΑ να καταβάλει αναδρομικά ύψους 6.627 ευρώ.

Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται όμως πως οι διεκδικήσεις επί αντισυνταγματικών περικοπών μπορεί να αφορούν όσους έχουν προσφύγει σε ένδικα μέσα πλην όμως επισημαίνεται ότι σε περιπτώσεις που οι περικοπές έχουν ευρύτερη σημασία για το κοινωνικό σύνολο, τότε το σκεπτικό των αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου παράγει «μία πραγματική δέσμευση τόσο για τους κατώτερους δικαστικούς σχηματισμούς όσο και για τα όργανα της Πολιτείας με βάση την αρχή της ισότητας των πολιτών κατά την παροχή δικαστικής προστασίας». Αυτό το σημείο σημαίνει ότι οι αποφάσεις των Ανωτάτων Δικαστηρίων όπως είναι το Συμβούλιο της Επικρατείας και το Ελεγκτικό Συνέδριο, αποτελούν «πιλότο» όχι μόνον για τη δικαίωση των συνταξιούχων που έχουν εκκρεμείς δίκες στα Πρωτοδικεία, αλλά δεσμεύουν και τα όργανα της Πολιτείας στο πλαίσιο της αρχής της ισότητας των πολιτών.

Πρακτικά, αυτό που λέει η απόφαση είναι ότι η κυβέρνηση με τα αρμόδια όργανα που ασκούν την εκτελεστική εξουσία όπως εν προκειμένω τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας, Εργασίας, αλλά και ο ΕΦΚΑ δεσμεύονται να εφαρμόσουν τις αποφάσεις των δικαστηρίων για τις διεκδικήσεις των συνταξιούχων τόσο αυτών που έχουν προσφύγει στα δικαστήρια όσο και αυτών που δεν έχουν καταθέσει προσφυγή για να μην υπάρχει κλονισμός της αξιοπιστίας του δικαστηρίου.

Διπλή δικαίωση και με αναδρομικά 2.866 ευρώ από την ΕΑΣ

Η απόφαση 711/2025του 4^ου τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μπορεί να θεωρηθεί «πιλοτική» για όλους τους συνταξιούχους του Δημοσίου που προέρχονται από τα ειδικά μισθολόγια καθώς γίνεται δεκτή και η αγωγή του συνταξιούχου για αναδρομικά 2.866 ευρώ για τις μειώσεις που είχε στη σύνταξή του από την Εισφορά Αλληλεγγύης το διάστημα 2017-2018.

Στην απόφαση αναφέρεται ότι οι αξιώσεις για αναδρομικά από την μείωση συντάξεων που προκάλεσαν οι περικοπές στις αποδοχές δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων προερχόμενων από τα ειδικά μισθολόγια υπόκεινται σε 5ετή παραγραφή και σε κάθε περίπτωση δεν μπορούν να επεκταθούν πέραν του Μαΐου του 2016 που έγινε ο επανυπολογισμός των συντάξεων, ο οποίος κρίθηκε συνταγματικός.

Εν προκειμένω τα αναδρομικά αφορούν το διάστημα από 1.1.2014 έως και 12.11.2014 (10 μήνες και 12 μέρες). Το δε ποσό που θα λάβει ο συνταξιούχος είναι η διαφορά μεταξύ της αρχικής σύνταξης και της σύνταξης που προέκυψε αφού έγινα οι περικοπές των αποδοχών των δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων των ειδικών μισθολογίων και ανέρχεται στα 618,10 ευρώ, καθώς η αρχική σύνταξη ήταν 2.793,17 ευρώ και μετά τις περικοπές μειώθηκε στα 2.175,07 ευρώ. Για τους 10 μήνες και 12 μέρες θα πρέπει να λάβει 6.428 ευρώ και άλλα 199 ευρώ που είναι η διαφορά στο επίδομα εξομάλυνσης. Το τελικό ποσό αναδρομικών ανέρχεται στα 6.627 ευρώ.

Αγωγές για αναδρομικά από μειώσεις στα μερίσματα των αποστράτων

Αναδρομικά και για τις περικοπές που είχαν στα μερίσματά τους, διεκδικούν οι απόστρατοι. Οι αγωγές τους κατατίθεται ήδη στο Ελεγκτικό Συνέδριο και αφορούν τις περικοπές που τους επιβλήθηκαν στα μερίσματα, για το χρονικό διάστημα από 1.7.2016 έως 30.6.2021, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου πρώτου υποπαρ. ΙΑ.5 περ. 2 του ν. 4093/2012.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, ωστόσο ,δηλώνει αναρμόδιο να δικάσει αυτές τις αγωγές καθώς όπως αναφέρει δεν αφορούν σε περικοπές συντάξεων του Δημοσίου όπου έχει δικαιοδοσία να κρίνει την αντισυνταγματικότητά τους, αλλά υφίσταται αξίωση για αποζημίωση που άπτεται της δικαιοδοσίας των Διοικητικών Δικαστηρίων. Παρά ταύτα, εκτιμάται ότι οι απόστρατοι θα δικαιωθούν, καθώς πρόκειται για τις περικοπές που επιβλήθηκαν με κλιμακωτά ποσοστά 5% ως 20% σε άθροισμα συντάξεων και μερισμάτων πάνω από τα 1.000 ευρώ.

Οπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο σε ομαδική αγωγή αποστράτων κατά του Μετοχικού Ταμείου Στρατού «το Δικαστήριο κρίνει ότι με την ένδικη αγωγή δεν γεννάται συνταξιοδοτική διαφορά υπαγόμενη στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αλλά αποζημιωτική αξίωση με υποκείμενη αιτία τη φερόμενη παραβίαση της εφαρμοστέας εν προκειμένω κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας, υπαγόμενη στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων».

Στο ταμείο για τα αναδρομικά από την ΕΑΣ

Αναδρομικά από τις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που φτάνουν ως τα 8.556 ευρώ πληρώνονται από τον ΕΦΚΑ οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που κατέθεσαν αγωγές διεκδικώντας την επιστροφή των κρατήσεων για 23 μήνες.

Εκτιμάται ότι εκκρεμούν περίπου 8.000 αγωγές συνταξιούχων του Δημοσίου οι οποίοι προέρχονται κυρίως από τα εδικά μισθολόγια. Ωστόσο τις ίδιες επιστροφές δικαιούνται και όσοι δεν προσέφυγαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο καθώς καλύπτονται από την αρχική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (την 244/2017) που έκρινε ότι οι κρατήσεις ΕΑΣ στις συντάξεις του Δημοσίου ήταν αντισυνταγματικές από τον Φεβρουάριο του 2017 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018.

Η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης κρίθηκε αντισυνταγματική για τη διετία 2017-2018 με αποφάσεις της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου για περίπου 350.000 συνταξιούχους του Δημοσίου.

Η πληρωμή των αναδρομικών για την ΕΑΣ προς το παρόν αφορά συνταξιούχους του Δημοσίου που κερδίζουν τις επιστροφές με ατομικές προσφυγές στο Ελεγκτικό Συνέδριο, τις οποίες οι περισσότεροι άσκησαν μετά την πρώτη απόφαση που βγήκε το Φεβρουάριο του 2017 (η απόφαση Ελεγκτικού Συνεδρίου 244/2017).

Τι κόστος έχει η πληρωμή των αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους;

Το κόστος για να επιστραφούν τα αναδρομικά σε όλους τους συνταξιούχους από μειώσεις επικουρικών, συντάξεων, Δώρων και ΕΑΣ αγγίζει τα 2,2 δις. ευρώ. Η λύση για να  πληρωθούν χωρίς να επιβαρυνθεί ο Κρατικός Προϋπολογισμός είναι από τους τόκους που εισπράττει ο «κουμπαράς» του ασφαλιστικού (το ΑΚΑΓΕ) και ξεπερνούν τα 500 εκατ. ευρώ ετησίως. Για το 2026 οι τόκοι θα ανέλθουν στα 640 εκατ. ευρώ. Με αυτό το ποσό η κυβέρνηση μπορεί να πληρώσει τα αναδρομικά στους συνταξιούχους σε δόσεις τριών ετών. Εναλλακτικά, μπορεί να εξαιρέσει τα Δώρα και να καταβάλει τα αναδρομικά για επικουρικές και ΕΑΣ με κόστος περίπου 1,1 δισ. ευρώ.

Αναδρομικά ΕΑΣ για συνταξιούχους Ειδικών Μισθολογίων του Δημοσίου (*)

Αναδρομικά ΕΑΣ για αποστράτους

Αναδρομικά ΕΑΣ για πολιτικούς συνταξιούχους του Δημοσίου