Το πρώτο Ψυχοσάββατο πέφτει 57 ημέρες πριν το Πάσχα και το δεύτερο 48 ημέρες μετά. Καθώς το Πάσχα είναι κινητή εορτή, αντίστοιχα κινητές είναι και οι ημερομηνίες των Ψυχοσάββατων.

Την ημέρα αυτή, οι πιστοί μπορούν να προσφέρουν κόλλυβα είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής, είτε στη Θεία Λειτουργία του Σαββάτου, είτε και στα δύο, καθώς η αξία είναι ίδια. Τα ευλογημένα κόλλυβα δεν σκορπίζονται στον τάφο ούτε πετιούνται στα σκουπίδια. Τα Ψυχοσάββατα αποτελούν μια ευκαιρία να τιμήσουμε τους αγαπημένους μας, να προσευχηθούμε για τις ψυχές τους και να κρατήσουμε ζωντανό τον πνευματικό δεσμό με όσους έχουν φύγει.

Σύμφωνα με την παράδοση, τα Ψυχοσάββατα είναι ένα είδος άκαιρου μνημόσυνου που αναλαμβάνει η ίδια Εκκλησία για όσους δεν μπορούν για οποιοδήποτε λόγο να τελέσουν τα καθιερωμένα μνημόσυνα.

Όλα τα Σάββατα του έτους είναι αφιερωμένα στις ψυχές των χριστιανών, με την ελπίδα της ανάστασής τους κατά τη Δευτέρα Παρουσία, σύμφωνα με τις Γραφές, ωστόσο η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά και ειδικά τη μνήμη τους στα δύο Ψυχοσάββατα κάθε χρόνο.

Η πρόβλεψη αυτή υπάρχει κυρίως για όσους πέθαναν στη ξενιτιά ή σε δύσκολες συνθήκες ή ακόμη και για τους φτωχούς που δεν έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τα κανονικά μνημόσυνα.

Πέρα όμως από τα επίσημα Ψυχοσάββατα, κατά περιοχές υπάρχουν κι άλλα Σάββατα που αφιερώνονται στη μνήμη των νεκρών, όπως για παράδειγμα το Σάββατο πριν τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη.

Επιπλέον, στην Αθήνα έχουν ακόμη δύο Ψυχοσάββατα και πιο συγκεκριμένα το Σάββατο της Τυρινής και το Σάββατο της πρώτης εβδομάδος των Νηστειών, που είναι γνωστό και σαν Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων.