Οι αλλαγές θα αφορούν στους όρους χορήγησης 10 αναπηρικών – προνοιακών επιδομάτων ώστε αυτά να δίδονται με ενιαίες προϋποθέσεις, ενώ θα γίνει διαχωρισμός από παρόμοια αναπηρικά επιδόματα που χορηγούνται από τον ΕΦΚΑ με ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Κοινό πλαίσιο

Στην πράξη τα αναπηρικά επιδόματα που συνδέονται με χρόνο ασφάλισης θα καταβάλλονται από τον ΕΦΚΑ, ενώ ο ΟΠΕΚΑ θα χορηγεί μόνον τα προνοιακά επιδόματα για τα οποία δεν εξετάζεται αν οι δικαιούχοι έχουν χρόνο ασφάλισης ή λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη.

Για τον σκοπό αυτό, στο νομοσχέδιο προβλέπεται η κατάρτιση ενιαίου κανονισμού για τα αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ χωρίς όμως να αλλάζουν οι δικαιούχοι, όπως διευκρίνισαν στον «Ε.Τ.» στελέχη του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Το σημερινό καθεστώς χορήγησης των επιδομάτων είναι κατακερματισμένο και βρίθει πανσπερμίας διατάξεων, οι οποίες περιλαμβάνονται σε πάνω από 40 διαφορετικές υπουργικές αποφάσεις, παρότι πρόκειται για 10 επιδόματα.

Η λίστα

Τα 10 επιδόματα που θα ενσωματωθούν στον ενιαίο κανονισμό του ΟΠΕΚΑ είναι τα εξής:

1 Eπίδομα κίνησης σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους.

2 Διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους πνευμόνων και μυελού των οστών, καθώς και σε αλλοδαπούς και ομογενείς νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους καρδιάς, ήπατος.

3 Οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά αναπηρία.

4 Οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά νοητική υστέρηση.

5 Οικονομική ενίσχυση παραπληγικών – τετραπληγικών και ακρωτηριασμένων ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του Δημοσίου.

6 Οικονομική ενίσχυση ατόμων με συγγενή αιμολυτική αναιμία (μεσογειακή – δρεπανοκυτταρική – μικροδρεπανοκυτταρική κ.λπ.) ή συγγενή αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία κ.λπ.), Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS).

7 Οικονομική ενίσχυση κωφών και βαρήκοων ατόμων.

8 Οικονομική ενίσχυση ατόμων με αναπηρία όρασης.

9 Οικονομική ενίσχυση ατόμων με εγκεφαλική παράλυση.

10 Εισοδηματική ενίσχυση ασθενών και αποθεραπευμένων χανσενικών και μελών των οικογενειών τους.

Οι ενισχύσεις

Τα ποσά για τα περισσότερα από τα παραπάνω επιδόματα κυμαίνονται μεταξύ των 300 και 400 ευρώ τον μήνα, πλην όμως σε αρκετές περιπτώσεις το ποσό διαμορφώνεται ανάλογα με το ύψος της σύνταξης που μπορεί να λαμβάνουν οι δικαιούχοι.

Για παράδειγμα, η οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας χορηγείται ολόκληρη, με 338 ευρώ τον μήνα στα πρόσωπα που λαμβάνουν παροχή ως ανασφάλιστοι υπερήλικες από τον ΟΠΕΚΑ καθώς και, στα ανασφάλιστα και έμμεσα ασφαλισμένα τέκνα που λαμβάνουν σύνταξη ή προσαύξηση από το Δημόσιο ή φορέα κοινωνικής ασφάλισης ίση ή μικρότερη από το ποσό των 393,35 ευρώ.

Αντίστοιχα, η οικονομική ενίσχυση λόγω νοητικής υστέρησης, από 1-1-2026 καταβάλλεται με προϋπόθεση ο δικαιούχος να μην παίρνει αναπηρική σύνταξη για την ίδια αιτία, ή αν παίρνει αναπηρική σύνταξη για την ίδια αιτία (νοητική υστέρηση) να μην υπερβαίνει το ποσό των 418,95 ευρώ.

Κάρτα αναπηρίας

Παράλληλα, με το νομοσχέδιο δίδεται η δυνατότητα απόκτησης Κάρτας Αναπηρίας από όλους τους δικαιούχους αναπηρικού επιδόματος, ακόμα και αν δεν έχουν καταχωρισθεί στο Μητρώο Αναπηρίας. Σήμερα, μόνο όσοι είναι καταχωρισμένοι στο Μητρώο Αναπηρίας μπορούν να αποκτήσουν Κάρτα Αναπηρίας.

Τέλος, συστήνονται στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας, δύο νέα Μητρώα Αναπηρίας που είναι τα εξής:

*Το Μητρώο Δομών Αναπηρίας για να ενημερώνονται οι ανάπηροι πόσες και ποιες δομές βρίσκονται στην περιοχή τους (π.χ. ΚΕΠΑ, ΣΥΔ, κ.ά.)

*Το Μητρώο Δικαιούχων Παροχών Αναπηρίας στο οποίο θα αποτυπώνεται ο αριθμός των δικαιούχων και των παροχών αναπηρίας που λαμβάνουν. Μέσα από το μητρώο το κράτος αποκτά εικόνα για όλα τα επιδόματα και τους δικαιούχους τους, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να ενημερώνονται για παροχές που δικαιούνται μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας.

Κίνητρο μετεγκατάστασης ύψους 10.000€ σε επιπλέον 6 Περιφέρειες

Με το νομοσχέδιο του υπουργείου επεκτείνεται σε άλλες 6 Περιφέρειες το πρόγραμμα μετεγκατάστασης οικογενειών ή και μονοπρόσωπων νοικοκυριών σε περιοχές της χώρας με έντονο δημογραφικό πρόβλημα με εφάπαξ επιδότηση 10.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα προκαταβολής μέρους της α’ δόσης πριν από τη μετεγκατάσταση.

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται μόνο στην Περιφερειακή Ενότητα Εβρου και στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 10 εκατ. ευρώ, που σημαίνει ότι μπορεί να καλύψει 1.000 δικαιούχους.

Τα αποτελέσματα ωστόσο είναι απογοητευτικά, καθώς μέχρι στιγμής όπως αποκαλύπτει ο «Ε.Τ.», 2 άτομα έχουν πάρει τις 10.000 ευρώ για να μετεγκατασταθούν στον Εβρο και προχωρούν οι αιτήσεις για άλλες 2 με 3 οικογένειες.

Προκειμένου να αυξηθεί η γκάμα των επιλογών που έχουν όσοι επιθυμούν να αλλάξουν τόπο διαμονής λαμβάνοντας το μπόνους των 10.000 ευρώ, με το νομοσχέδιο του υπουργείου στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης προστίθενται και οι δήμοι των περιφερειακών ενοτήτων Δράμας, Φλώρινας, Κιλκίς, Σερρών, Πέλλας, Καστοριάς, ενώ συμπεριλαμβάνονται και οι πρωτεύουσες των νομών που παρουσιάζουν συρρίκνωση πληθυσμού. Επίσης παρέχεται η δυνατότητα μετεγκατάστασης σε εργαζόμενους με καθεστώς τηλεργασίας, σε συνταξιούχους αλλά και σε αποφοίτους πανεπιστημίου που παραμένουν για εργασία. Δυνατότητα συμμετοχής στο πρόγραμμα έχουν και Ελληνες του εξωτερικού.