Περίπου 7 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα κληθούν από την άνοιξη να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου που κατέχουν, στο πλαίσιο της λειτουργίας του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Μέσω της σχετικής πλατφόρμας, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να γνωστοποιήσουν εάν το ακίνητο είναι κύρια κατοικία και ιδιοκατοικείται, εξοχική κατοικία, μισθωμένο, κενό ή έχει παραχωρηθεί δωρεάν.

Το νέο Μητρώο θα δημιουργήσει μια «βάση» με όλα τα κρίσιμα στοιχεία σχετικά με την ιδιοκτησία και τη χρήση κάθε ακινήτου, βάζοντας τέλος στις διάσπαρτες δηλώσεις και διευκολύνοντας παράλληλα τους ελέγχους για αδήλωτα ενοίκια, αδήλωτα τετραγωνικά, «γκρίζες» ιδιοκτησίες, κρυφές εκμεταλλεύσεις και την καταβολή παράνομων επιδομάτων.

Το ΜΙΔΑ απασχόλησε τις συζητήσεις που έγιναν το Σαββατοκύριακο στο Συνέδριο Ιδιοκτητών Ακινήτων που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), με τη συμμετοχή στελεχών της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της ΑΑΔΕ, του Κτηματολογίου και πλήθους ιδιοκτητών από όλη την Ελλάδα. Το νέο ψηφιακό εργαλείο παρουσιάστηκε ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον χώρο των ακινήτων.

Στην ομιλία του ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης επισήμανε ότι αποτελεί «τη πιο συστηματική καταγραφή της χρήσης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει γίνει ποτέ στη χώρα». Το ΜΙΔΑ, σύμφωνα με τον ίδιο, θα δώσει στο κράτος μια ολοκληρωμένη, ψηφιακή εικόνα του αποθέματος ακινήτων και της πραγματικής λειτουργίας της αγοράς, όχι με στόχο τη φόρτωση νέων βαρών στους πολίτες, αλλά για να μπορεί να σχεδιάζει δίκαιες και στοχευμένες πολιτικές – και μάλιστα «ίσως για να αφαιρεί βάρη» από τους ιδιοκτήτες και την αγορά συνολικά.

Για τη σωστή λειτουργία του ΜΙΔΑ, θα πρέπει να συσχετιστούν τα στοιχεία κάθε ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο με το περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και με τη χρήση του (κενό, ιδιοκατοίκηση, μίσθωση κλπ.) ανέφερε ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής.

Όπως είπε, η λειτουργία του ΜΙΔΑ ανοίγει το δρόμο για την προσυμπλήρωση των δηλώσεων Ε1 και Ε2 και κλείνει τα «παράθυρα» που υπάρχουν σήμερα σε σχέση με την καταβολή επιδομάτων ενώ στοχεύει στη σωστή εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής και στη δικαιοσύνη στην καταβολή αγροτικών επιδοτήσεων.

Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ενώ σύμφωνα με το σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας όπως θα έχει αποτυπωθεί στο ΜΙΔΑ. Όσοι διαπιστώνουν λάθη και παραλείψεις θα πρέπει να προχωρήσουν σε διορθώσεις.

Κεντρικό ζήτημα του συνεδρίου αποτέλεσε η δυνατότητα του ΜΙΔΑ να εντοπίζει και να διορθώνει ασυμφωνίες μεταξύ κρατικών αρχείων, ένα χρόνιο πρόβλημα που συχνά δημιουργεί ταλαιπωρία σε μεταβιβάσεις, γονικές παροχές ή μισθώσεις. Οι διαφορές μεταξύ στοιχείων Κτηματολογίου και Taxisnet, αλλά και τα λάθη στις επιφάνειες ή στα ποσοστά συνιδιοκτησίας, αναμένεται να αναδεικνύονται αυτόματα, δίνοντας τη δυνατότητα ταχύτερης διόρθωσης.

Πέρα όμως από τον έλεγχο και τη διασταύρωση στοιχείων, το ΜΙΔΑ αναμένεται να προσφέρει και νέες λειτουργικές δυνατότητες για τους ιδιοκτήτες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ηλεκτρονική απεικόνιση του συνόλου της περιουσίας σε μία οθόνη, η αυτόματη ενημέρωση στοιχείων μετά από αγοραπωλησίες ή κληρονομιές, η διασύνδεση με μισθωτήρια και συμβόλαια, καθώς και η διεκπεραίωση δηλώσεων ή διορθώσεων χωρίς φυσική παρουσία σε υπηρεσίες. Επιπλέον, το Μητρώο θα μπορεί να λειτουργήσει ως ατομικός ψηφιακός φάκελος συγκεντρώνοντας βασικά έγγραφα, άδειες και πιστοποιητικά, διευκολύνοντας μεταβιβάσεις, επιδοτήσεις και τραπεζικές συναλλαγές.

Τι θα δηλώσουν οι ιδιοκτήτες

Για πρώτη φορά οι φορολογούμενοι θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση των ακινήτων τους. Δηλαδή, εάν τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους είναι:

• Ιδιοκατοικούμενα. Οι φορολογούμενοι θα δηλώσουν την κατοικία που χρησιμοποιούν ως κύρια κατοικία και εάν έχουν στην ιδιοκτησία τους άλλες κατοικίες που χρησιμοποιούν ως δευτερεύουσα ή εξοχική κατοικία.
• Ιδιοχρησιμοποιούμενα. Πρόκειται για ακίνητα που καλύπτουν κύριες επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη τους όπως γραφεία ή καταστήματα.
• Δωρεάν παραχωρούμενα. Στην περίπτωση αυτή, οι ιδιοκτήτες παραχωρούν τη χρήση των ακινήτων τους χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέρφια ή ακόμη και σε φίλους. Αφορολόγητη είναι η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς ή το αντίστροφο ενώ η επιπλέον των 200 τετραγωνικών μέτρων παραχωρούμενη κατοικία φορολογείται. Με την ολοκλήρωση της απογραφής θα αποκαλυφθεί ο πραγματικός αριθμός των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων αλλά και οι περιπτώσεις πίσω από τις οποίες υποκρύπτεται φοροδιαφυγή με αδήλωτα εισοδήματα.
• Μισθωμένα με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση.
• Κενά ακίνητα. Για πρώτη φορά, θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες. Μόλις ολοκληρωθεί το Μητρώο και η απογραφή θα «τρέξουν» οι διασταυρώσεις στα ακίνητα που δηλώνονται ως κενά στο έντυπο Ε2 της φορολογικής δήλωσης με τα δεδομένα της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα με υψηλή κατανάλωση ρεύματος τα οποία δηλώνονται κενά θα βρεθούν στο «μάτι» των ελεγκτών της ΑΑΔΕ.
• Ακίνητα για τα οποία έχουν παραχωρηθεί τα δικαιώματα εκμετάλλευσης.
• Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing). Πρόκειται κυρίως για επαγγελματικά κτίρια (γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικά, ξενοδοχεία) που αποκτούν επιχειρήσεις/επαγγελματίες μέσω μιας εταιρείας leasing.