Έχει σημάνει συναγερμός ενόψει της απόφασης του Αρείου Πάγου που θα οριστικοποιεί τον τρόπο υπολογισμού των τόκων σε ρυθμισμένες οφειλές δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, ενόψει της μεθαυριανής Διάσκεψης της Ολομέλειας.
Η αγωνία εκατοντάδων χιλιάδων δανειοληπτών με κόκκινα δάνεια κορυφώνεται, καθώς με την απόφαση θα ξεκαθαρίσει αν ο εκτοκισμός των ρυθμισμένων οφειλών θα γίνεται στη βάση του συνολικού χρέους ή στη μηνιαία δόση. Σύμφωνα με πληροφορίες ο εισηγητής της υπόθεσης, αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, Σωτήρης Πλαστήρας, αναμένεται να ταχθεί υπέρ των δανειοληπτών, ζητώντας ο υπολογισμός των οφειλόμενων τόκων για τα κόκκινα δάνεια να υπολογίζεται στη μηνιαία δόση του δανείου και όχι στο σύνολο του ποσού.
Υπενθυμίζεται ότι είχε τεθεί θέμα ερμηνείας του νόμου (άρθρο 9, παρ. 2 του νόμου 3869/2010) για τον τρόπο εκτοκισμού της ρύθμισης στην προστασία της κύριας κατοικίας, που ορίζει ότι οι μηνιαίες καταβολές είναι «έντοκες, χωρίς ανατοκισμό».
- Από την πλευρά τους οι πιστωτές -τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers)- διαβάζουν διαφορετικά τον νόμο από τους δανειολήπτες. Θεωρούν ότι οι τόκοι κάθε μήνα υπολογίζονται στο σύνολο του ρυθμισμένου δανείου.
- Από την πλευρά τους οι δανειολήπτες θεωρούν ότι οι τόκοι υπολογίζονται μόνο στη μηνιαία δόση που καταβάλλεται, προσέγγιση που συνάδει με την φιλοσοφία του νόμου για προστασία του δανειολήπτη.
Οι δύο προσεγγίσεις οδηγούν σε μεγάλη απόκλιση του ποσού των τόκων αν τους υπολογίσουμε σε ετήσια βάση. Συνολικά, το κόστος για τον δανειολήπτη είναι πολύ υψηλότερο στην πρώτη περίπτωση. Από την άλλη μεριά το κόστος για τις τράπεζες και τους servicers είναι μεγαλύτερο στην δεύτερη περίπτωση, υπολογίζοντας τη ζημιά που θα υποστούν -εάν επικρατούσε αυτό το σενάριο- πάνω από 1 δισ. ευρώ.
Τι συμβαίνει στην πράξη
Για παράδειγμα, για ένα δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5% οι τόκοι είναι 4.500 ευρώ ή 375 ευρώ το μήνα. Αυτό το ποσό θα προσαρμόζεται στη δόση του δανείου.
Εάν ωστόσο ο τόκος του δανείου υπολογίζεται με βάση την μηνιαία δόση το κόστος είναι πολύ χαμηλότερο. Υποθέτοντας μια μηνιαία δόση στα 500 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου, με επιτόκιο 4,5%, ο τόκος υπολογίζεται σε 22,5 ευρώ το μήνα, δηλαδή 270 ευρώ το χρόνο.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη διεθνή πρακτική ο εκτοκισμός δανείου έχει καθιερωθεί να γίνεται επί του συνόλου του κεφαλαίου και όχι επί της μηνιαίας δόσης, στοιχείο που προβάλλουν ως επιχείρημα παράγοντες από την πλευρά τραπεζών και servicers. Πάντως στην συνεδρίαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου πριν ένα χρόνο (27.2.2025), η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, τάχθηκε υπέρ των δανειοληπτών καθώς το σκεπτικό της εισήγησής της είχε ως επίκεντρο τη φιλοσοφία του νόμου για ελάφρυνση του οφειλέτη. Έκτοτε ωστόσο, διαρροές από την πλευρά των πιστωτών ανέφεραν ότι η τελική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου θα τους δικαιώσει. Μάλιστα, ο Άρειος Πάγος είχε εκδώσει και ανακοίνωση για να διαψεύσει σχετικές πληροφορίες τονίζοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η ακεραιότητα της διαδικασίας.
