Η περιοδοντίτιδα είναι σοβαρή φλεγμονώδης νόσος των ούλων και του οστού που στηρίζει τα δόντια και αφορά περίπου το 10% των Ευρωπαίων.

Αποτελεί τη βασικότερη αιτία απώλειας δοντιών και επηρεάζει τόσο την αισθητική όσο και τη μάσηση. Επιπλέον, έχει συνδεθεί με γενικότερες παθήσεις, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, Αλτσχάιμερ, ορισμένες μορφές καρκίνου, άσθμα και ΧΑΠ.

Περιοδοντίτιδα – Πώς προκαλέιται

Η περιοδοντίτιδα εμφανίζεται όταν η ουλίτιδα δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και εξελιχθεί σε βαθύτερη λοίμωξη των ιστών που στηρίζουν τα δόντια.

Αρχικά, στα δόντια και κάτω από τα ούλα συσσωρεύεται οδοντική πλάκα, δηλαδή ένα κολλώδες στρώμα γεμάτο βακτήρια. Αν δεν απομακρυνθεί με σωστό βούρτσισμα και καθαρισμό, η πλάκα μετατρέπεται σε πέτρα, όπου τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται ευκολότερα.

Τα βακτήρια αυτά προκαλούν:

• φλεγμονή στα ούλα
• καταστροφή του συνδέσμου που ενώνει το δόντι με τα ούλα
• σταδιακή φθορά του οστού που στηρίζει τα δόντια

Όταν χαλαρώνει η σύνδεση ανάμεσα στο δόντι και τα ούλα, δημιουργούνται «θύλακες» όπου εγκλωβίζονται ακόμη περισσότερα μικρόβια. Έτσι, η φλεγμονή προχωρά βαθύτερα και μπορεί να οδηγήσει σε κινητικότητα και τελικά απώλεια δοντιών.

Περιοδοντίτιδα – Στάδια

Η περιοδοντίτιδα σήμερα ταξινομείται σε στάδια, ανάλογα με τη σοβαρότητα, την πολυπλοκότητα και την έκταση της βλάβης. Μπορεί να είναι τοπική (λιγότερο από 30% των δοντιών) ή γενικευμένη (πάνω από 30%).

• Στάδιο 1 (ήπιο):
  Μικρή απώλεια πρόσφυσης και ελάχιστη καταστροφή οστού. Δεν υπάρχει απώλεια δοντιών. Οι θύλακες είναι ρηχοί.
• Στάδιο 2 (μέτριο):
  Μεγαλύτερη απώλεια οστού (έως περίπου 1/3), χωρίς απώλεια δοντιών. Οι θύλακες είναι βαθύτεροι, αλλά ακόμη ελέγξιμοι.
• Στάδιο 3 (σοβαρό):
  Εκτεταμένη απώλεια οστού (≥50%) και απώλεια αρκετών δοντιών. Υπάρχουν βαθιοί θύλακες και σοβαρή βλάβη των ιστών που στηρίζουν τα δόντια.
• Στάδιο 4 (πολύ σοβαρό):
  Πολύ μεγάλη απώλεια οστού και πολλών δοντιών. Εκτός από θεραπεία, απαιτείται και αποκατάσταση (εμφυτεύματα ή γέφυρες) για να επανέλθει η λειτουργία του στόματος.

Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται

Η περιοδοντίτιδα συχνά εξελίσσεται χωρίς έντονο πόνο, γι’ αυτό και πολλοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται ότι πάσχουν. Τα συχνότερα σημάδια είναι:

• αιμορραγία των ούλων
• κακοσμία στόματος
• υποχώρηση των ούλων
• πόνος κατά τη μάσηση
• πύον γύρω από τα ούλα
• μετακίνηση ή χαλάρωση δοντιών
• αλλαγές στη σύγκλειση (στο «δάγκωμα»)
  

Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση της περιοδοντίτιδας:

Η περιοδοντίτιδα δεν οφείλεται μόνο στη μικροβιακή πλάκα, αλλά επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες που αυξάνουν την ευαισθησία των ούλων ή αποδυναμώνουν τις άμυνες του οργανισμού. Οι ορμονικές αλλαγές, όπως αυτές που συμβαίνουν στην εγκυμοσύνη, στην εφηβεία, στην εμμηνόπαυση ή κατά την έμμηνο ρύση, κάνουν τα ούλα πιο επιρρεπή στη φλεγμονή.

Ορισμένα νοσήματα, όπως ο διαβήτης, ο καρκίνος ή ο HIV, μπορούν επίσης να επιβαρύνουν την κατάσταση των ούλων, επειδή επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα ή τον μεταβολισμό. Παράλληλα, συγκεκριμένα φάρμακα μειώνουν την παραγωγή σάλιου ή προκαλούν αλλοιώσεις στον ιστό των ούλων, διευκολύνοντας την ανάπτυξη φλεγμονής.

Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι συνήθειες. Το κάπνισμα δυσκολεύει την επούλωση των ούλων, ενώ η ανεπαρκής στοματική υγιεινή επιτρέπει στην πλάκα και στην πέτρα να συσσωρεύονται, δημιουργώντας ιδανικό περιβάλλον για βακτήρια.

Τέλος, έρευνες δείχνουν ότι η περιοδοντίτιδα δεν περιορίζεται μόνο στο στόμα, αλλά μπορεί να σχετίζεται και με γενικότερα προβλήματα υγείας, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, παθήσεις των πνευμόνων, στυτική δυσλειτουργία και αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή χαμηλού βάρους γέννησης.

Πώς διαγιγνώσκεται η περιοδοντίτιδα

Η διάγνωση της περιοδοντίτιδας γίνεται συνήθως στο πλαίσιο ενός τακτικού οδοντιατρικού ελέγχου. Ο οδοντίατρος εξετάζει αρχικά την κατάσταση των ούλων, αναζητώντας σημάδια φλεγμονής, αιμορραγίας ή υποχώρησης. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούνται ακτινογραφίες για να διαπιστωθεί αν υπάρχει απώλεια του οστού που στηρίζει τα δόντια.

Παράλληλα, γίνεται μέτρηση των περιοδοντικών θυλάκων με ειδικό εργαλείο, ώστε να εκτιμηθεί το βάθος του χώρου ανάμεσα στο δόντι και το ούλο, όπου συσσωρεύονται τα βακτήρια. Όσο μεγαλύτερο είναι αυτό το βάθος, τόσο πιο προχωρημένη θεωρείται η νόσος.

Ο συνδυασμός αυτών των εξετάσεων επιτρέπει στον οδοντίατρο να καθορίσει το στάδιο της περιοδοντίτιδας και να σχεδιάσει την κατάλληλη θεραπεία.

Ποια ειναι η κατάλληλη θεραπεία

Για να σταματήσετε επιτυχώς την εξέλιξη της περιοδοντίτιδας, είναι απαραίτητο να υιοθετήσετε αποτελεσματικές πρακτικές καθημερινής στοματικής υγιεινής. Περιλαμβάνουν:

βούρτσισμα των δοντιών δύο φορές την ημέρα για τουλάχιστον 2 λεπτά με οδοντόβουρτσα και οδοντόκρεμα προσαρμοσμένη στις ανάγκες σας για εξάλειψη της οδοντικής πλάκας,

καθαρισμός των μεσοδόντιων διαστημάτων, τα οποία δεν είναι προσβάσιμα από την οδοντόβουρτσα, με οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια,

ξέπλυμα του στόματος με προϊόν ειδικά σχεδιασμένο για καταπολέμηση της πλάκας,

περιορισμός της κατανάλωσης τροφών με ζάχαρη, οι οποίες ενθαρρύνουν τον σχηματισμό πλάκας.

Αφού καθιερωθούν αυτές οι σωστές συνήθειες, ο οδοντίατρος μπορεί να προχωρήσει σε σχολαστική θεραπεία της περιοδοντίτιδας. Θα πραγματοποιήσει βαθύ καθαρισμό κάτω από τα ούλα με αναισθησία, για να αφαιρέσει πλήρως την πλάκα, χρησιμοποιώντας εργαλεία αποτρύγωσης με υπέρηχους και περιοδοντικά ξέστρα. Ο καθαρισμός (αποτρύγωση) συνοδεύεται από αντισηπτικές ενέσεις κάτω από τη γραμμή των ούλων.

Η θεραπεία της περιοδοντίτιδας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της πάθησης. Οι επιλογές περιλαμβάνουν μη χειρουργικές και χειρουργικές επεμβάσεις. Ο οδοντίατρός σας θα πρέπει να σας παραπέμψει σε έναν περιοδοντολόγο, εκτός εάν η ασθένειά σας είναι ήπια.