Του Βαγγέλη Δουράκη
Εκτός ιατροφαρμακευτικής κάλυψης και περίθαλψης μένουν σχεδόν 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν κατάφεραν να «τακτοποιήσουν» τους «ανοιχτούς λογαριασμούς» που είχαν με τον e-ΕΦΚΑ: Όσοι δεν ρύθμισαν τα χρέη τους χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα και μαζί και τα όποια «προνόμια» τους επέτρεπαν την πρόσβαση σε ιδιωτικές δομές υγείας.
Με άλλα λόγια, ο ΕΟΠΥΥ παύει πλέον να τους καλύπτει τα έξοδα για την αγορά φαρμάκων, όπως και για νοσηλεία.
Όσοι λοιπόν δεν «τακτοποίησαν» εντός χρόνου τις οφειλές τους, χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα η οποία στην ουσία παρέχει στους άμεσα και τους έμμεσα ασφαλισμένους (μέλη οικογένειας), πέραν της δωρεάν πρόσβασης στα δημόσια νοσοκομεία που δίνει ο ΑΜΚΑ, επιπλέον πρόσβαση με δαπάνη του ΕΟΠΥΥ σε ιδιωτικές δομές υγείας, κάλυψη παροχών υγειονομικής περίθαλψης σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, όπως ενδεικτικά, ιδιωτική συνταγογράφηση για ιατρικές ή άλλες θεραπευτικές πράξεις, διαγνωστικές εξετάσεις, νοσήλια, φάρμακα κ.λπ.
Ποιοι χάνουν την πρόσβαση σε ασφαλιστική κάλυψη και η «δεύτερη ευκαιρία»
Εκτός «πρόσβασης» έμειναν όσοι έχουν οφειλές από 100 ευρώ και πάνω, καθώς η προθεσμία για την εξόφληση ή ρύθμιση ασφαλιστικών υποχρεώσεων έληξε στις 31 Ιανουαρίου 2026 και έτσι όσοι δεν συμμορφώθηκαν να χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα για το νέο ασφαλιστικό έτος.
Τα σχετικά στοιχεία δείχνουν πως σχεδόν 400.000 μη μισθωτοί εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, σε αρκετές περιπτώσεις συσσωρευμένες επί σειρά ετών.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και ασφαλισμένοι που έχουν οφειλή μόνο για το 2025, ακόμη και αν αυτή αφορά έναν και μόνο μήνα.
Ο e-ΕΦΚΑ έχει επισημάνει ότι στις 28 Φεβρουαρίου 2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών και ανανεώνεται μόνο για όσους έχουν εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές τους που αφορούν την περίοδο 1/1/2017 έως 31/12/2025.
Εντούτοις, δίνεται μια «δεύτερη ευκαιρία», με συγκεκριμένη προϋπόθεση, καθώς η ασφαλιστική ικανότητα μπορεί να εξασφαλιστεί έως τις 28/2/2027 εφόσον εξοφληθούν πλήρως όλες οι οφειλές, τόσο εκείνες που είναι βεβαιωμένες στο ΚΕΑΟ όσο και αυτές που δεν έχουν μεταφερθεί σε αυτό. Η καταβολή μέρους της οφειλής, χωρίς ολοσχερή εξόφληση, δεν οδηγεί σε ανανέωση.
Για όσους διατηρούν χρέη, η ένταξη σε ρύθμιση αποτελεί τη μοναδική επιλογή ώστε να μην μείνουν εκτός συστήματος. Σε αυτή την περίπτωση, η ασφαλιστική ικανότητα δεν χορηγείται για ολόκληρο το έτος, αλλά ανανεώνεται σε μηνιαία βάση, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι της ρύθμισης και καταβάλλονται κανονικά οι δόσεις.
Εξαίρεση προβλέπεται για οφειλές έως 100 ευρώ προς ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ, καθώς στις περιπτώσεις αυτές η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους χωρίς πρόσθετη διαδικασία.
Τι «ζημιά» προκαλεί η απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας
Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν χάνεται το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια υγεία, εάν κάποιος απολέσει την ασφαλιστική του ικανότητα.
Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν δικαίωμα δωρεάν νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στο δημόσιο σύστημα υγείας.
Η διαφορά, όμως, ανάμεσα στο βασικό πλαίσιο παροχών για ανασφάλιστους και στην πλήρη ασφαλιστική κάλυψη είναι ουσιώδης: Για παράδειγμα, ακόμη και για απλή συνταγογράφηση, πολίτες χωρίς ασφαλιστική ικανότητα θα πρέπει να απευθυνθούν σε δημόσια δομή, με αποτέλεσμα αναμονές και διοικητική επιβάρυνση.
Αντίθετα, με ενεργή ασφαλιστική ικανότητα, η συνταγή μπορεί να εκδίδεται άμεσα από συμβεβλημένους γιατρούς του ΕΟΠΥΥ.
Παράλληλα, ο e-ΕΦΚΑ εφιστά την προσοχή σε τεχνικά ζητήματα καταχώρισης πληρωμών.
Σε κάποιες περιπτώσεις, οι καταβολές εισφορών δεν αποτυπώνονται άμεσα στο πληροφοριακό σύστημα, με αποτέλεσμα ασφαλισμένοι που έχουν πληρώσει εμπρόθεσμα να εμφανίζονται προσωρινά ως ανασφάλιστοι μετά την 1η Μαρτίου.Εδώ απαιτείται έλεγχος και, εφόσον χρειαστεί, προσέλευση σε υποκατάστημα του ΕΦΚΑ για επιτόπου ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας.
Να σημειωθεί πως οι μισθωτοί δεν επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο, καθώς η ασφαλιστική τους ικανότητα ανανεώνεται αυτόματα έως τον Φεβρουάριο του 2027, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης εντός του 2025 ή στο τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την 1η Μαρτίου 2026.
