Οι κορυφαίες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται φέτος αντιμέτωπες με μια σειρά σημαντικών δικών, καθώς κατηγορούνται ότι σχεδίασαν σκόπιμα τις πλατφόρμες τους για να εθίζουν παιδιά. Οι εναρκτήριες αγορεύσεις για την πρώτη υπόθεση, στο Ανώτατο Δικαστήριο της Κομητείας του Λος Άντζελες, ξεκινούν σήμερα, 9 Φεβρουαρίου.
Η Meta, η μητρική εταιρεία του Instagram, καθώς και το YouTube της Google, κατηγορούνται ότι οι πλατφόρμες τους προκαλούν σκόπιμα εθισμό και βλάπτουν τα παιδιά. Οι TikTok και Snap, που αρχικά κατονομάζονταν στην αγωγή, κατέληξαν σε συμβιβασμό για άγνωστα ποσά. Οι εταιρείες θα αντιμετωπίσουν περίπου 22 «πιλοτικές» αγωγές – δοκιμαστικές υποθέσεις – με τους δικηγόρους να αξιολογούν τις καταθέσεις άνω των 1.500 ατόμων προκειμένου να προχωρήσουν στην υπόθεση. Οι πρώτες αγορεύσεις θα ξεκινήσουν σήμερα, με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ανάμεσα στα τεχνολογικά στελέχη που αναμένεται να καταθέσουν.
Μέχρι σήμερα, πολλοί προσπάθησαν να μηνύσουν τους ιδιοκτήτες του Instagram, του Facebook, του YouTube, του TikTok και του Snapchat για βλάβες που προκάλεσαν σε ανήλικους χρήστες, αλλά οι προσπάθειές τους απέτυχαν σε μεγάλο βαθμό. Συχνά, οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης επικαλούνται το Άρθρο 230 του Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες των ΗΠΑ, το οποίο τους απαλλάσσει από την ευθύνη για το τι δημοσιεύουν οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή υποστηρίζει ότι αυτές οι εταιρείες είναι υπεύθυνες για επιχειρηματικά μοντέλα που έχουν σχεδιαστεί για να τραβούν την προσοχή των ανθρώπων και να προωθούν περιεχόμενο που καταλήγει να βλάπτει την ψυχική τους υγεία.
Γιατί είναι διαφορετική αυτή η δίκη;
Για πρώτη φορά, οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης θα βρεθούν ενώπιον ενόρκων, οι οποίοι όμως δεν θα κρίνουν αν συγκεκριμένο περιεχόμενο στις πλατφόρμες ήταν επιβλαβές. Αντ’ αυτού, θα κρίνουν εάν οι εταιρείες ήταν αμελείς κατά το σχεδιασμό και την τροποποίηση των προϊόντων τους, προκειμένου να ενθαρρύνουν τους χρήστες να περνούν περισσότερο χρόνο στις πλατφόρμες. Μια λειτουργία που αναμένεται να συζητηθεί είναι η «απεριόριστη κύλιση» (infinite scrolling), όπου η ροή στο κοινωνικό δίκτυο δεν τελειώνει ποτέ, ανεξάρτητα από το πόσο χρόνο αφιερώνει κανείς παρακολουθώντας την.
Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι το Instagram, το Facebook, το YouTube, το TikTok και το Snapchat «έχουν επαναπρογραμματίσει τον τρόπο που σκέφτονται, αισθάνονται και συμπεριφέρονται τα παιδιά μας», σύμφωνα με τη συλλογική αγωγή. Εάν οι ένορκοι αποφασίσουν ότι οι εταιρείες ήταν αμελείς κατά τη δημιουργία των προϊόντων τους, θα πρέπει επίσης να κρίνουν αν αυτή η αμέλεια προκάλεσε σημαντική βλάβη σε ένα νεαρό άτομο.
Οι αγωγές επικεντρώνονται σε ισχυρισμούς ότι μια 19χρονη γυναίκα, η οποία αναγνωρίστηκε με τα αρχικά KGM, υπέστη σοβαρή ψυχική βλάβη επειδή ήταν εθισμένη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όταν ήταν ακόμα παιδί.
Πρόκειται για μια «πιλοτική» δίκη, που λειτουργεί ως δοκιμαστική υπόθεση για να εκτιμηθεί το πιθανό ύψος της αποζημίωσης σε μελλοντικές αγωγές κατά των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης. Αν οι τεχνολογικές εταιρείες ηττηθούν, μπορεί να αναγκαστούν να αναπροσαρμόσουν τον σχεδιασμό των πλατφορμών τους. Παρά το γεγονός ότι το TikTok και το Snapchat συμφώνησαν εξωδικαστικά για αυτή την υπόθεση, θα συμμετάσχουν και σε μελλοντικές δίκες.
Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ της χρήσης της τεχνολογίας τους και του εθισμού, και ότι χρειάζεται ισχυρή απόδειξη ότι προκάλεσαν σημαντική βλάβη στους νεαρούς χρήστες. Σε ανάρτησή της στο blog της, η Meta ανέφερε ότι τέτοιες νομικές ενέργειες «απλουστεύουν υπερβολικά» το «πολύπλοκο ζήτημα» της ψυχικής υγείας των εφήβων.
«Το να περιορίζουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι σε έναν μόνο παράγοντα αγνοεί την επιστημονική έρευνα και τους πολλούς στρεσογόνους παράγοντες που επηρεάζουν τους νέους σήμερα, όπως η ακαδημαϊκή πίεση, η ασφάλεια στα σχολεία, τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα και η χρήση ουσιών», ανέφερε η ανάρτηση.
Η Google επίσης απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς.
«Η παροχή μιας ασφαλέστερης και υγιέστερης εμπειρίας στους νέους ήταν πάντα στο επίκεντρο της δουλειάς μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Google, Χοσέ Καστανέδα.
«Δημιουργήσαμε υπηρεσίες και πολιτικές σε συνεργασία με ειδικούς σε θέματα νέων, ψυχικής υγείας και γονεϊκότητας, προκειμένου για να παρέχουμε κατάλληλες για την ηλικία εμπειρίες στους νέους και ισχυρούς ελέγχους στους γονείς. Οι κατηγορίες σε αυτές τις αγωγές απλώς δεν ισχύουν».
