Το κάπνισμα εισάγει στον οργανισμό πολλές τοξικές ενώσεις που προκαλούν φλεγμονή τόσο στα μάτια όσο και σε ολόκληρο το σώμα. Παράλληλα, η νικοτίνη αυξάνει την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, περιορίζοντας τη ροή του αίματος στα πολύ μικρά αιμοφόρα αγγεία του ματιού. Όταν τα αγγεία αυτά συστέλλονται, το αίμα και το οξυγόνο δεν φτάνουν επαρκώς στον αμφιβληστροειδή.  Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι να αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης γλαυκώματος και εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Το κάπνισμα, ωστόσο,  δεν επηρεάζει μόνο το εσωτερικό του ματιού, αλλά και την επιφάνειά του. Η πίσσα και η νικοτίνη που μένουν στα χέρια μπορούν να μεταφερθούν στους φακούς επαφής, προκαλώντας αίσθημα καύσου, ξηρότητα και έντονο ερεθισμό, όπως εξηγεί η Jacquie Bowen, OD, πρόεδρος της Αμερικανικής Οπτομετρικής Ένωσης. Ο χρόνιος ερεθισμός αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καταρράκτη, ξηροφθαλμίας και ραγοειδίτιδας, δηλαδή φλεγμονής της ίριδας.

Το άτμισμα

Το άτμισμα κρύβει διαφορετικούς κινδύνους,, ενώ το πλήρες εύρος αυτών των επιπτώσεων δεν είναι ακόμα γνωστό. Το βέβαιο είναι ότι το άτμισμα αποτελεί για πολλούς ανθρώπους υποκατάστατο του καπνίσματος. Επομένως τα μάτια τους εκτίθενται πολλές φορές καθημερινά σε νέου είδους χημικά.

Οι έως τώρα μελέτες έχουν δείξει, μεταξύ άλλων, ότι οι αλδεΰδες και οι ελεύθερες ρίζες που περιέχουν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορεί να προκαλέσουν διαταραχή στη σταθερότητα της δακρυϊκής στοιβάδας, ευνοώντας την ξηροφθαλμία.

Αντίστοιχα, οι αρωματικές ουσίες τους διεγείρουν την παραγωγή των ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες είναι δραστικά μόρια τα οποία προκαλούν βλάβες στα κύτταρα και αυξάνουν τον κίνδυνο καταρράκτη.

Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων μπορεί επίσης να μειώσει τη ροή αίματος στα μάτια, πλήττοντας την λειτουργία του αμφιβληστροειδούς χιτώνα.

Το άτμισμα μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονώδεις αντιδράσεις στα επιθηλιακά κύτταρα του κερατοειδή χιτώνα στην επιφάνεια των ματιών. Επιπλέον η νικοτίνη προκαλεί νυσταγμό (ακούσιες επαναλαμβανόμενες κινήσεις των ματιών) και αγγειοσύσπαση στα οφθαλμικά αγγεία.

Παθητικό κάπνισμα και μάτια

Και το παθητικό κάπνισμα μπορεί επίσης να προκαλέσει σημαντικές βλάβες στα μάτια. Μελέτη από το Χονγκ Κονγκ έδειξε ότι μικρά παιδιά που εκτίθενται σε καπνό παρουσιάζουν σημάδια βλάβης στα αγγεία που τροφοδοτούν τον αμφιβληστροειδή. Ακόμη και η έκθεση σε ένα τσιγάρο την ημέρα είχε μετρήσιμες επιπτώσεις.

Το κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη είναι επίσης ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς οι τοξίνες μπορούν να περάσουν μέσω του πλακούντα στο έμβρυο. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο οφθαλμικών διαταραχών, όπως στραβισμός και υποανάπτυξη του οπτικού νεύρου, που αποτελεί βασική αιτία παιδικής τύφλωσης. Επιπλέον, το κάπνισμα συνδέεται με πρόωρο τοκετό, κάτι που αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο προβλημάτων όρασης στα βρέφη.

Τι συμβαίνει με τη διακοπή του καπνίσματος

Η διακοπή του καπνίσματος είναι το πιο σημαντικό βήμα, αφού, ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών οφθαλμικών παθήσεων.

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) συστήνουν τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις σε άτομα που καπνίζουν ή κάπνιζαν στο παρελθόν. Παράλληλα, μαζί με τους ελέγχους, μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και αντιοξειδωτικά, η τακτική άσκηση, ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της υγείας των ματιών.