Σε έγγραφο – πρόταση που θα συζητηθεί στο Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών της ζώνης του ευρώ τη Δευτέρα, η Κομισιόν προειδοποιεί ότι μπαίνουμε σε μια περίοδο στην οποία η νομισματική πολιτική και το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως «όπλο» ζητώντας από τους ΥΠΟΙΚ της ευρωζώνης να δράσουν για την ενίσχυση, την οικονομική και χρηματοπιστωτική της ασφάλεια και την ικανότητά της να προωθεί τα δικά της συμφέροντα.

Χάσμα

Στην κατεύθυνση αυτή, εν όψει της πρόκλησης που θα πρέπει να αντιμετωπίσει η Ενωμένη Ευρώπη, να καλύψει το τεχνολογικό κενό με τις ΗΠΑ και την Κίνα κάνοντας τις απαραίτητες επενδύσεις, τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να ενισχυθεί και να συστηματοποιηθεί  η έκδοση «κοινού χρέους». Οπως τονίζεται, σε αυτή τη χρονική φάση  η Ε.Ε. έχει εκδώσει 1 τρισ. ευρώ σε ευρωομόλογα, ενώ οι ΗΠΑ έχουν εκδώσει χρέος ύψους 27 τρισ. δολάρια. Η χαμηλή ρευστότητα του κοινού ευρωπαϊκού χρέους δεν συναντά τις απαιτήσεις της αγοράς, που θέλει να ανοίξει περισσότερες θέσεις στα ομόλογα που εκδίδει η Commission, τα οποία, ως γνωστόν, έχουν την ανώτερη δυνατή βαθμολογία χρηματοπιστωτικής ικανότητας (ΑΑΑ) .

Στο έγγραφο αναγνωρίζεται και η δυσκολία για περισσότερο κοινό χρέος. Τονίζει συγκεκριμένα ότι η Γερμανία και άλλες βόρειες χώρες, όπως η Φινλανδία, επέτρεψαν την έκδοση κοινού χρέους κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορονοϊού και αργότερα, για τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά δεν επιθυμούν πλέον να συνεχιστεί αυτή η πρακτική. Σημείωναν, πάντως, ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορούν οι εξελίξεις εντός της Ε.Ε. να προχωρήσουν με άλλον τρόπο. Γι’ αυτό το θέμα  θα πρέπει να συζητηθεί στο Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών, για να υπάρχει μια επικαιροποίηση της κατάστασης.

Παρέμβαση Λαγκάρντ

Στην ίδια κατεύθυνση και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είπε την περασμένη εβδομάδα ότι η Κεντρική Τράπεζα του ευρώ θα κάνει γραπτή παρέμβαση στη Σύνοδο Κορυφής της ερχόμενης Πέμπτης,  όπου θα είναι παρόντες και ο Μάριο Ντράγκι και ο Ενρίκο Λέτα, για την προώθηση απαραίτητων μεταρρυθμίσεων που έχουν καθυστερήσει. Ανάμεσά τους η ΕΚΤ θα τονίζει ότι επείγει η ενοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα, η άρση των εμποδίων για να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά και η νομοθέτηση για το ψηφιακό ευρώ που θα πρέπει, μάλιστα, να συνοδευτεί και από τη θεσμοθέτηση νέων σύγχρονων, ψηφιακών συστημάτων πληρωμών, ώστε να μη μείνει και σε αυτό το θέμα η Ε.Ε. ως ουραγός των εξελίξεων.

Οφέλη

Η έκδοση περισσότερου κοινού χρέους θα έχει μεγάλη ωφέλεια και για το ελληνικό χρέος. Η χρήση δανείων που θα χρεώνεται η Κομισιόν, για λογαριασμό όλων των κρατών, θα γίνεται με το καλύτερο επιτόκιο αγοράς, αφού τα ευρωομόλογα είναι διαβαθμισμένα με αξιολόγηση ΑΑΑ. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε  ότι αν η Ελλάδα θέλει να κάνει μία μεγάλη επένδυση για άμυνα ή ψηφιακές υποδομές και θελήσει να τη χρηματοδοτήσει με δάνεια, το επιτόκιο σήμερα δεν αναμένεται να είναι κάτω από το 3,7% -3,8%. Η Κομισιόν μπορεί να δανειστεί από τις αγορές με επιτόκιο 1,5 -2% και στη συνέχεια να δανείσει τα κράτη- μέλη χωρίς προμήθεια. Συνεπώς, η Ελλάδα μπορεί να κάνει, άμεσα, μεγάλες επενδύσεις με δάνεια από ευρωομόλογα με πολύ πιο ευνοϊκά επιτόκια και με διάρκειες ανάλογες με αυτές του απευθείας δανεισμού από τις αγορές.

Το δεύτερο όφελος είναι η δυνατότητα διαδοχικών δανείων. Η Ε.Ε. μπορεί να δανειστεί από τις αγορές άμεσα πολύ μεγάλα ποσά, πράγμα που η Ελλάδα (λόγω του υψηλού ποσοστού χρέους ως προ το ΑΕΠ) θα ήταν δύσκολο να κάνει από μόνη της.

Κοινές επενδύσεις

Εκτός από τον φθηνό δανεισμό, τα χρήματα από τα ευρωομόλογα θα χρηματοδοτήσουν μεγάλες κοινές επενδύσεις σε άμυνα, ψηφιακές υποδομές, κλασικές υποδομές και εκπαίδευση, οι οποίες θα υλοποιούνται εντός της Ε.Ε. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα συμμετέχει στην προσπάθεια ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς, με στόχο την άρση κάθε είδους εμποδίων εντός της Ε.Ε. Αν γίνει σωστά αυτό σε επίπεδο Ε.Ε., αν μπορεί να φέρει φθηνότερη πράσινη ενέργεια, φθηνότερες και καλύτερες τηλεπικοινωνίες και συμμετοχή σε κοινό πανευρωπαϊκά δίκτυο μεταφορών (λιμάνια, αεροδρόμια. δρόμοι) τα οποία διαφορετικά θα χρειάζονταν πολλές 10ετίες για να δημιουργηθούν.

Τελικά, με μοχλό τις επενδύσεις, η Ελλάδα και οι άλλες μικρότερες χώρες της Ε.Ε. θα μπορέσουν να συμβάλουν, στο μερίδιο που τους αναλογεί, στην ομοσπονδοποίηση της Ε.Ε., ώστε να έχει τα μέσα να αντιμετωπίσει την καθυστέρηση σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η ομάδα των 6 ισχυρών

 Το ενδιαφέρον τόσο για την επόμενη Σύνοδο Κορυφής  όσο και για το Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών, της επόμενης Δευτέρας, θα είναι η  «εμφάνιση» της ομάδας των έξι ισχυρότερων οικονομιών της Ε.Ε. (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Ολλανδία), η οποία μέχρι τώρα έχει άτυπο χαρακτήρα. Τούτο με δεδομένο ότι η συγκεκριμένη κίνηση έχει θέσει ως στόχους της κοινής προσπάθειας, μεταξύ άλλων, και το θέμα της τραπεζικής ενοποίησης, της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, της προώθησης της κοινής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας και την αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας για βασικά ορυκτά προς την Ευρωπαϊκή Βιομηχανία. Μένει να φανεί, λοιπόν, μέσα στις επόμενες μέρες, αν η ομάδα των έξι θα βοηθήσει να υπάρξει μια συναίνεση ώστε να προχωρήσουν οι αλλαγές γρηγορότερα ή θα διεκδικήσει μια αυτόνομη πορεία την οποία θα πρέπει να ακολουθήσουν οι υπόλοιποι 21 της Ε.Ε.