Το εμβόλιο κατά της γρίπης δεν προστατεύει μόνο από τις επιπλοκές της λοίμωξης του αναπνευστικού, αλλά φαίνεται να συνδέεται και με σημαντικό όφελος για την καρδιά.
Αυτό προκύπτει από μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό BMC Public Health, ενισχύοντας την άποψη ότι η πρόληψη των λοιμώξεων μπορεί να διαδραματίζει ρόλο και στη μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο Zhejiang στην Κίνα, συγκέντρωσε και ανέλυσε δεδομένα από 15 μελέτες παρατήρησης. Σε αυτές περιλαμβάνονταν επτά μελέτες κοόρτης, επτά μελέτες περιπτώσεων-ελέγχου και μία αυτοελεγχόμενη σειρά περιστατικών. Συνολικά, τα στοιχεία αφορούσαν περίπου 23,5 εκατομμύρια άτομα, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, με μέσο εύρος ηλικίας από 57 έως 77 ετών.
Η σύνθεση όλων αυτών των δεδομένων επιτρέπει μια πιο αξιόπιστη εκτίμηση της σχέσης μεταξύ εμβολιασμού και εμφράγματος του μυοκαρδίου, καθώς μειώνει την πιθανότητα τυχαίων ευρημάτων που μπορεί να προκύψουν από μεμονωμένες μελέτες.
Εμβόλιο γρίπης και καρδιά – Σταθερό όφελος σε διαφορετικές ηλικίες και ομάδες ασθενών
Η ανάλυση έδειξε ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός συνδέθηκε με 18% χαμηλότερες πιθανότητες εμφράγματος του μυοκαρδίου σε σύγκριση με τα μη εμβολιασμένα άτομα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η συσχέτιση αυτή παρέμεινε σταθερή σε διαφορετικές υποομάδες. Είτε επρόκειτο για άτομα άνω των 70 ετών είτε για νεότερους ηλικιωμένους κάτω των 70, ο εμβολιασμός συσχετιζόταν με μειωμένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής.
Παρόμοιο όφελος παρατηρήθηκε τόσο σε άτομα με ιστορικό εμφράγματος όσο και σε εκείνους χωρίς προηγούμενο καρδιαγγειακό επεισόδιο.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το αποτέλεσμα ήταν συνεπές ανεξάρτητα από τον τύπο της μελέτης – είτε κοόρτης είτε περιπτώσεων-ελέγχου – στοιχείο που ενισχύει την αξιοπιστία της συσχέτισης.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα εμφράγματα εμφανίζονται συχνότερα κατά τη διάρκεια της εποχικής έξαρσης της γρίπης.
Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι οι ιογενείς λοιμώξεις ενδέχεται να πυροδοτούν συστηματική φλεγμονή στον οργανισμό, να επηρεάζουν τη λειτουργία του ενδοθηλίου (του εσωτερικού τοιχώματος των αγγείων) και να αυξάνουν έτσι την πιθανότητα ρήξης αθηρωματικής πλάκας και θρόμβωσης.
Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συγγραφείς, ο εμβολιασμός «θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου, περιορίζοντας τη συστηματική φλεγμονή και την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία που σχετίζονται με τη λοίμωξη».
Με άλλα λόγια, αποτρέποντας ή μετριάζοντας τη γρίπη, ενδέχεται να μειώνεται και το φλεγμονώδες φορτίο που επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα και ποιοι είναι οι περιορισμοί
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για μελέτες παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίζεται ισχυρή συσχέτιση, αλλά δεν αποδεικνύεται με απόλυτη βεβαιότητα σχέση αιτίας-αποτελέσματος.
Είναι πιθανό, για παράδειγμα, τα άτομα που επιλέγουν να εμβολιαστούν να ακολουθούν γενικότερα πιο υγιεινές συμπεριφορές ή να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα.
Επιπλέον, τα διαθέσιμα δεδομένα δεν παρείχαν πάντα λεπτομερείς πληροφορίες για το πότε και πόσο συχνά έγινε ο εμβολιασμός, γεγονός που περιορίζει την ακριβή αξιολόγηση της διάρκειας του προστατευτικού αποτελέσματος.
Παρά τους περιορισμούς αυτούς, οι συγγραφείς καταλήγουν ότι τα ευρήματα είναι επαρκώς ισχυρά ώστε να υποστηρίζουν τη σύνδεση μεταξύ αντιγριπικού εμβολιασμού και χαμηλότερων πιθανοτήτων εμφράγματος.
Παράλληλα, καλούν σε περαιτέρω έρευνα για τη διερεύνηση των βιολογικών μηχανισμών που εμπλέκονται και για τη βελτιστοποίηση των στρατηγικών πρόληψης.
Συνολικά, η μελέτη ενισχύει τη θέση ότι ο εμβολιασμός κατά της γρίπης δεν αποτελεί μόνο μέτρο προστασίας από μια εποχική λοίμωξη, αλλά ενδέχεται να συμβάλλει ουσιαστικά και στην καρδιαγγειακή πρόληψη, ιδίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με αυξημένο κίνδυνο.
