Με το κόστος στέγασης να αποτελεί μόνιμο πονοκέφαλο για χιλιάδες οικογένειες, τα προγράμματα πληθαίνουν και φέτος είναι ένα έτος που ο ιδιοκτήτης ακινήτου μπορεί να πάρει μεγάλα πλεονεκτήματα ταυτόχρονα και να κερδίσει πολλαπλά.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πιο λογική και συμφέρουσα επιλογή για τους περισσότερους ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων είναι ο συνδυασμός επιδότησης και φοροαπαλλαγής. Το ένα είναι η ενίσχυση της ρευστότητάς του μέσω προγράμματος επιδότησης ανακαίνισης με ανώτατο πλαφόν 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Το δεύτερο είναι η φορολογική «εξαίρεση» μέσω 36μηνης πλήρους απαλλαγής φόρου εισοδήματος από ενοίκια, δηλαδή πρακτικά αφορολόγητο ενοίκιο για τρία χρόνια για όσους ανοίξουν κλειστό ακίνητο και το βάλουν στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης. Δύο εργαλεία που μπορούν να συμπληρώσουν το ένα το άλλο και το κέρδος από την έκπτωση φόρου αναπληρώνει σε ένα βαθμό τη συμμετοχή του ιδιοκτήτη στο κόστος ανακαίνισης.

Το ενισχυμένο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», που θα έρθει τον Μάιο, θα χρηματοδοτείται με κονδύλια από το αναθεωρημένο ΕΣΠΑ. Περιλαμβάνει επιδότηση έως 36.000 ευρώ συν 5.000 ευρώ για κάθε παιδί για ανακαίνιση ακινήτων, με κάλυψη του συνολικού κόστους που φτάνει το 90%. Εχει όρια, όπως οι κατοικίες να είναι μέχρι 120 τ.μ. σε επιφάνεια, όμως φαίνεται να «πιάνει» τους περισσότερους ενδιαφερόμενους. Η επιδότηση θα αγγίζει τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και περιλαμβάνει αλλαγή κουφωμάτων και ενεργειακή αναβάθμιση. Το ίδιο σημαντικό είναι και το νέο πρόγραμμα «Κατασκευάζω – Νοικιάζω», που αφορά αποκλειστικά τη μακροχρόνια μίσθωση με διάρκεια 10 έτη. Με αυτά τα δύο προγράμματα να μπαίνουν στη διάθεση των ιδιοκτητών, μαζί με τα μέτρα ενίσχυσης που ήδη τρέχουν, το 2026 δεν θα είναι απλώς άλλη μία χρονιά. Ισως να είναι η πιο συμφέρουσα περίοδος για όσους θέλουν να δώσουν νέα ζωή στο κλειστό τους ακίνητο.

Για το… φιλτράρισμα των αιτήσεων ισχύουν εισοδηματικά κριτήρια υπαγωγής παρόμοια με εκείνα που ισχύουν για το «Σπίτι μου 2». Το εισοδηματικό όριο μπαίνει στα 35.000 ευρώ για ζευγάρι, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Συνεπώς, το εισοδηματικό όριο για μία οικογένεια με 2 παιδιά θα ανέλθει στις 45.000 ευρώ. Η λογική είναι ότι με τη δοκιμασμένη αυτή φόρμουλα εισοδηματικών ορίων μπορούν να ενταχθούν οι περισσότεροι, με προτεραιότητα σε όσους χρειάζονται το πρόγραμμα περισσότερο. Η επιδότηση για τον κάθε δικαιούχο θα ανέρχεται μεταξύ 75% και 95% του συνολικού κόστους της ανακαίνισης, με το ποσοστό να κυμαίνεται ανάλογα με την περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο.

Το πρόγραμμα θα έχει δύο μέρη, που θα τρέξουν ταυτόχρονα, με επιδότηση έως και 36.000 ευρώ για ανακαίνιση κατοικιών. Θα μπορούν να επωφεληθούν όσοι θέλουν να ανακαινίσουν ένα κλειστό ακίνητο για να το νοικιάσουν, αλλά και όσοι θέλουν να το ανακαινίσουν για να μείνουν οι ίδιοι.

Η λογική είναι κοινή και στα δύο, να ανοίξουν τα ακίνητα που μένουν κλειστά εκτός αγοράς, όμως το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού προϋπολογισμού του προγράμματος πάει σε όσους θέλουν να εκμεταλλευτούν το ακίνητό τους στη μακροχρόνια μίσθωση και να εισπράττουν ενοίκια. Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί με το 70% του συνολικού πακέτου, με περίπου 280 εκατ. ευρώ. Η εκτίμηση είναι πως με αυτό το πρόγραμμα μπορούν να ανακαινιστούν τουλάχιστον 8.000 κατοικίες που θα έρθουν μέσα στη διετία 2026-2027 προς ενοικίαση και η συντριπτική πλειονότητά τους θα είναι μέσα στα μεγάλα αστικά κέντρα, εκεί που υπάρχει και το μεγαλύτερο πρόβλημα.

Για όσους θέλουν να ανακαινίσουν το ακίνητό τους με σκοπό να μείνουν εκεί οι ίδιοι, το «Ανακαινίζω» για ιδιοκατοίκηση θα χρηματοδοτηθεί με το 30% του συνολικού πακέτου της χρηματοδότησης, δηλαδή με περίπου 120 εκατ. ευρώ. Η εκτίμηση είναι ότι αυτό το σκέλος θα δώσει νέα ζωή σε περίπου 4.000 κατοικίες. Ακόμα και αν δεν μπαίνουν στην αγορά ενοικίων, μπαίνουν στο συνολικό κτιριακό απόθεμα ενεργών κατοικιών, που σημαίνει ότι επίσης μειώνουν την πίεση στην αγορά, καθώς μειώνουν τη ζήτηση.

Κατασκευή διαμερισμάτων για ενοικίαση

Σε δεύτερο χρόνο, αν και εξίσου σημαντικό, είναι το πρόγραμμα «Κατασκευάζω – Νοικιάζω». Πρόκειται για ένα πρόγραμμα τύπου «Build to Rent», που ανάλογα τρέχουν στο εξωτερικό και  απευθύνονται κυρίως σε κατασκευαστές με στόχο να τονωθεί η αγορά με νέες κατοικίες. Αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά με το «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω», το οποίο εστιάζει στο υπάρχον απόθεμα κατοικιών. Δίνει τη δυνατότητα κατασκευής νέων οικιών ή μετατροπή σε οικιστική χρήση υφισταμένων ακινήτων άλλης χρήσης, με αποκλειστική διάθεση των οικιών για μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών και έναντι προκαθορισμένου μισθώματος. Το όφελος/κίνητρο που υπάρχει είναι ότι προβλέπεται φορολογική ελάφρυνση μέσω της έκπτωσης των εσόδων από μισθώματα από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων.