Τα προβλήματα όρασης λόγω ηλικίας αποτελούν μία από τις κύριες αιτίες μείωσης της ποιότητας ζωής. Το συχνότερο από αυτά είναι η πρεσβυωπία, η οποία αφορά σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού.
Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από αυτή. Τα 826 εκατομμύρια εξ αυτών έχουν διαταραχή στην κοντινή όρασή τους, διότι την διορθώνουν ανεπαρκώς ή καθόλου.
Ωστόσο η πρεσβυωπία δεν αποτελεί οφθαλμική πάθηση που επέρχεται λόγω ηλικίας, αλλά επακόλουθο της φυσικής γήρανσης του οργανισμού. Είναι δηλαδή ένα διαθλαστικό σφάλμα της όρασης, που σχεδόν όλοι εκδηλώνουν μετά την ηλικία των 40-45 ετών.
Οφείλεται στην σταδιακή απώλεια της ελαστικότητας του φυσικού φακού του ματιού, η οποία έχει ως συνέπεια να μην μπορούμε να εστιάσουμε καλά στα κοντινά αντικείμενα και έτσι να μην τα βλέπουμε καθαρά.
Η πρεσβυωπία εξελίσσεται έως την ηλικία των 55-60 ετών και ύστερα σταθεροποιείται. Δεν υπάρχει τρόπος να την σταματήσει κάποιος ή να την αντιστρέψει. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί.
«Μέσα στο μάτι υπάρχει ένας φυσικός φακός που αλλάζει σχήμα για να μπορούμε να βλέπουμε καθαρά τόσο κοντά όσο και μακριά», εξηγεί ο χειρουργός-οφθαλμίατρος δρ Κωνσταντίνος X. Καραμπάτσας, αναπληρωτής καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
«Με αυτόν τον τρόπο το φως εστιάζει σωστά μέσα στο μάτι, όπως συμβαίνει και με τον φακό μιας φωτογραφικής μηχανής όταν ρυθμίζουμε την εστίαση», προσθέτει.
Μετά την ηλικία των 45 ετών, «ο οφθαλμικός φακός γίνεται ολοένα πιο δύσκαμπτος με αποτέλεσμα να θολώνει η κοντινή όραση», συνεχίζει. Έτσι αναπτύσσεται η πρεσβυωπία.
Τα συμπτώματα
Η θολή όραση σε απόσταση ανάγνωσης δεν αποτελεί την μοναδική συνέπειά της. Άλλα συμπτώματα είναι:
- Η δυσκολία ανάγνωσης των μικρών γραμμάτων
- Η κούραση των ματιών μετά από το διάβασμα ή την εργασία σε κοντινή απόσταση
- Ο πονοκέφαλος, ο πόνος στα μάτια ή στο μέτωπο
- Η ερυθρότητα των ματιών
«Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι πως οι μύωπες όταν εμφανίσουν πρεσβυωπία βλέπουν καλύτερα στο διάβασμα αφαιρώντας τα γυαλιά τους», συμπληρώνει ο κ. Καραμπάτσας.
Η αντιμετώπιση
Η πρεσβυωπία μπορεί να αντιμετωπιστεί με διορθωτικά γυαλιά, ειδικούς (πολυεστιακούς) φακούς επαφής ή με χειρουργική επέμβαση. Στις ΗΠΑ υπάρχουν επίσης ορισμένα εγκεκριμένα φάρμακα για τοπική εφαρμογή στα μάτια (κολλύρια) που μπορεί να την διορθώσουν προσωρινά (για λίγες ώρες).
«Η χρήση διορθωτικών γυαλιών ή φακών δεν πρέπει να προτείνεται αμέσως μετά την πρώτη διάγνωση, για να προστατευθούν όσο είναι δυνατόν από την αδράνεια οι προσαρμοστικές ικανότητες του οφθαλμού. Όταν είναι αναπόφευκτη η χρήση τους, τα γυαλιά πρεσβυωπίας πρέπει να είναι καλής ποιότητας για να μην κουράζουν τα μάτια», τονίζει ο καθηγητής.
Σε κάθε περίπτωση, η πρεσβυωπία αντιμετωπίζεται για πάντα μόνον με επεμβατικές τεχνικές. Οι μέθοδοι που εφαρμόζονται είναι πολλές και διαφορετικές και περιλαμβάνουν διόρθωση με laser, τοποθέτηση ειδικών ενδοφακών ή ενθέματα κερατοειδούς.
Η επιλογή της εκάστοτε μεθόδου που θα εφαρμοσθεί εξατομικεύεται σε κάθε ενδιαφερόμενο ξεχωριστά. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπ’ όψιν είναι:
- Η ηλικία του
- Η διαθλαστική κατάστασή του
- Οι προσωπικές του ανάγκες, που τον οδηγούν στην επέμβαση
Εφόσον γίνει σωστά η επιλογή και εκτέλεση της επέμβασης από εξειδικευμένο χειρουργό οφθαλμίατρο, η όραση μετεγχειρητικά θα είναι καλή σε όλες τις αποστάσεις (μακρινή, μεσαία και κοντινή).
«Όσοι επιθυμούν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας, πρέπει να ενημερώνονται αναλυτικά για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε μεθόδου από έναν εξειδικευμένο χειρουργό οφθαλμίατρο που είναι σε θέση να εφαρμόσει με ασφάλεια όλες τις τεχνικές που προαναφέραμε και να επιλέξει την πλέον κατάλληλη για την κάθε περίπτωση», καταλήγει ο κ. Καραμπάτσας.
