Περίπου 630.000 γυναίκες νοσούν κάθε χρόνο παγκοσμίως από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και 60.000 άνδρες αναπτύσσουν καρκίνους που οφείλονται στον Ιό των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV), ενώ 4 στους 5 ανθρώπους θα μολυνθούν κάποια στιγμή στη ζωή τους από τον HPV.
Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν στη διάρκεια συνέντευξης τύπου με αφορμή την έναρξη της Ελληνικής Εκστρατείας Ενημέρωσης για τον HPV, η οποία εντάσσεται στη Διεθνή Εκστρατεία «One Less Worry» («Μια Έγνοια Λιγότερη»).
Όπως επισημάνθηκε, η λοίμωξη από HPV τις περισσότερες φορές δεν δίνει συμπτώματα, ωστόσο μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αλλά και σε καρκίνους του αιδοίου, του κόλπου, του πέους, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα.
ΗPV – Ένα εμβόλιο που προστατεύει από πολλούς καρκίνους
Ο καθηγητής Μαιευτικής- Γυναικολογίας ΑΠΘ και πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρείας, Θεόδωρος Αγοραστός, υπογράμμισε ότι ο HPV δεν προκαλεί μόνο καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά σχετίζεται με περίπου δέκα διαφορετικούς καρκίνους σε άνδρες και γυναίκες.
Όπως ανέφερε, ο εμβολιασμός αποτελεί το βασικό εργαλείο πρόληψης, καθώς το εμβόλιο προσφέρει σχεδόν πλήρη προστασία από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας που σχετίζεται με τους τύπους του ιού που καλύπτει, ενώ παρέχει σημαντική προστασία και έναντι άλλων HPV-σχετιζόμενων καρκίνων.
Σημείωσε ότι το εμβόλιο χορηγείται διεθνώς εδώ και περίπου 20 χρόνια, με περισσότερες από 280 εκατομμύρια δόσεις, τονίζοντας ότι η αποτελεσματικότητά του είναι υψηλή και η ασφάλειά του τεκμηριωμένη. Πρόσθεσε δε ότι σε χώρες όπου η εμβολιαστική κάλυψη ξεπερνά το 85%-90%, παρατηρείται και το φαινόμενο της «ανοσίας αγέλης», με έμμεση προστασία ακόμη και όσων δεν έχουν εμβολιαστεί.
Το εμβόλιο κατά του HPV είναι ασφαλές και αποτελεσματικό για κορίτσια και αγόρια και προσφέρει προστασία από καρκίνους και κονδυλώματα, ενώ ο προληπτικός έλεγχος με HPV DNA testing μπορεί να εντοπίσει προβλήματα πολύ νωρίς, όταν είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν.
Η Ελλάδα απέχει από τους στόχους του ΠΟΥ
Αναφερόμενος στους στόχους που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) για την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας έως το 2030 – εμβολιασμός του 90% των κοριτσιών έως 15 ετών, έλεγχος του 70% των γυναικών με HPV testing και κατάλληλη θεραπεία των περιστατικών – ο κ. Αγοραστός τόνισε ότι «η χώρα μας παραμένει μακριά από αυτούς τους στόχους».
Στην Ελλάδα τα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης των κοριτσιών είναι πολύ χαμηλά και μακριά από τον στόχο του Π.Ο.Υ. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, το ποσοστό των κοριτσιών που έκαναν τουλάχιστον μία δόση εμβολίου σε ηλικίες 9-10 ετών είναι 18,6%, σε ηλικίες 11-15 ετών 41,4% ενώ το ποσοστό πλήρους εμβολιαστικής κάλυψης με δύο δόσεις σε κορίτσια που συμπληρώνουν τα 15 έτη ανέρχεται σε 52,5% το 2024 .
Στα αγόρια τα αντίστοιχα ποσοστά είναι κατά πολύ χαμηλότερα.Ο κ . Αγοραστός ανέφερε ότι στη χώρα μας το ποσοστό των γυναικών που έχουν υποβληθεί σε HPV DNA testing παραμένει γύρω στο 30%-35%, κυρίως μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω».
Έχει υπολογισθεί, ότι εάν η Ελλάδα καταφέρει να επιτύχει τους 3 στόχους του Π.Ο.Υ. μέχρι το 2030, τότε θα μπορέσει να εξαλείψει τον καρκίνο τραχήλου μήτρας μέχρι το 2047. Με αυτές τις προϋποθέσεις, από επίπτωση της νόσου 8,1/100.000/έτος σήμερα, το 2047 θα ελαττωθεί αυτή στο 4/100.000/έτος, με μείωση ~67% των περιστατικών καρκίνου τραχήλου μήτρας.
«Ο κύριος στόχος είναι να εμβολιαστούν τα παιδιά από 9 ετών και άνω, κορίτσια και αγόρια», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο εμβολιασμός αποτελεί τη «λυδία λίθο» για την πρόληψη πολλαπλών καρκίνων» επισήμανε ο κ. Αγοραστός.
Αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης
Η ψυχολόγος υγείας και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) του ΕΚΕΤΑ, Χριστίνα Καραμανίδου, σημείωσε ότι βασικός στόχος της Εκστρατείας είναι η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και του φόβου που εξακολουθούν να επηρεάζουν μέρος των γονέων.
Όπως ανέφερε, έχουν καταγραφεί ανησυχίες ότι ο εμβολιασμός μπορεί να είναι επιβλαβής ή ότι ενδέχεται να συνδέεται με πρόωρη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας, αντιλήψεις που δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.Παράλληλα σημείωσε ότι το πλαίσιο της Εκστρατείας δημιουργήθηκαν δύο ενημερωτικά βίντεο: ένα που απευθύνεται σε γονείς και ένα σε εφήβους, με στόχο την ενίσχυση της ενημέρωσης και της συμμετοχής τους στη λήψη απόφασης για τον εμβολιασμό.
Η εκπρόσωπος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), Ανδρομάχη Αθηναίου, αναφέρθηκε στον ρόλο της HPV Task Force της Ομοσπονδίας και στη σημασία της ενημέρωσης των ασθενών και του γενικού πληθυσμού για τον εμβολιασμό και τον προληπτικό έλεγχο. Όπως σημείωσε, παρά τη διαθεσιμότητα προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, η συμμετοχή του κοινού δεν είναι η αναμενόμενη και απαιτείται εντατικοποίηση της ενημέρωσης.
Η διευθύντρια του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ, Αναστασία Χατζηδημητρίου, παρουσίασε δράσεις του Ινστιτούτου στον τομέα της δημόσιας υγείας, μεταξύ των οποίων μελέτη σε 11.000 γυναίκες από απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, στις οποίες εφαρμόστηκε η μέθοδος αυτολήψης δείγματος για HPV testing. Όπως ανέφερε, το 99% των γυναικών δήλωσε ότι θα επαναλάμβανε τη διαδικασία, ενώ όσες βρέθηκαν θετικές καθοδηγήθηκαν για περαιτέρω έλεγχο από γυναικολόγους.
Η Ελληνική Εκστρατεία Ενημέρωσης υλοποιείται από την Ελληνική HPV Εταιρεία, τη Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων (IPVS), το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), με στόχο την έγκυρη ενημέρωση του πληθυσμού και την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και του προσυμπτωματικού ελέγχου στη χώρα.
Η Εκστρατεία περιλαμβάνει δράσεις οι οποίες θα υλοποιηθούν πριν, κατά και μετά το 38ο Παγκόσμιο Συνέδριο της IPVS στην Αθήνα (22–25 Οκτωβρίου 2026, https://ipvsconference.org/), με στόχο το μήνυμα να φτάσει σε όλους: παιδιά, γονείς, νέους ενήλικες και επαγγελματίες υγείας.
«Η πρόληψη είναι δύναμη. Η ενημέρωση είναι δύναμη. Η προστασία είναι δύναμη», υπογράμμισαν οι διοργανωτές της Εκστρατείας στέλνοντας το δικό τους μήνυμα ότι: «Μαζί μπορούμε να έχουμε μια έγνοια λιγότερη. Εμβολιαστείτε και εξεταστείτε, προστατεύστε τον εαυτό σας και τους αγαπημένους σας».
