Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται έντονη κόπωση όταν τα ρολόγια μετακινούνται εξήντα λεπτά μπροστά, κατά τη θερινή ώρα την άνοιξη. Η αίσθηση αυτή συνδέεται με τη διαταραχή του ύπνου και του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού που ρυθμίζει τις λειτουργίες του οργανισμού μέσα στο 24ωρο.
Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την ενέργεια μέσα στη μέρα. Μπορούν να επηρεάσουν και την καρδιαγγειακή υγεία.
Όπως εξηγεί η Κέλσι Φουλ (Kelsie Full), επιδημιολόγος συμπεριφοράς στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Vanderbilt, ο ύπνος αποτελεί βασική περίοδο αποκατάστασης για την καρδιά. «Όταν κοιμόμαστε, η καρδιά μας μπορεί να ξεκουραστεί και να μπει σε μια κατάσταση αποκατάστασης. Ολόκληρο το καρδιαγγειακό σύστημα ανακάμπτει και επιδιορθώνεται. Αν όμως ο ύπνος διαταράσσεται, μπορεί να εμφανιστεί δυσλειτουργία σε αυτό το σύστημα», λέει.
Θερινή ώρα – Δεν φαίνεται να αυξάνονται άμεσα τα εμφράγματα
Κατά καιρούς έχουν δημοσιευτεί μικρότερες μελέτες που έδειξαν μικρές αυξήσεις στις εισαγωγές για καρδιακή προσβολή αμέσως μετά την αλλαγή της ώρας. Ωστόσο, μεγάλη μελέτη του 2025 που εξέτασε δεδομένα σχεδόν 170.000 ασθενών δεν διαπίστωσε σημαντική αύξηση των εμφραγμάτων μετά την έναρξη της θερινής ώρας. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η αλλαγή της ώρας από μόνη της δεν φαίνεται να προκαλεί άμεσα καρδιακές προσβολές.
Το πρόβλημα αφορά τη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού
Το καρδιαγγειακό σύστημα λειτουργεί σε συγχρονισμό με τον κιρκάδιο ρυθμό. Πρόκειται για τον φυσικό κύκλο που ρυθμίζει τον ύπνο, τις ορμόνες, την αρτηριακή πίεση και πολλές άλλες βιολογικές λειτουργίες.
Όταν το ρολόι μετακινείται την άνοιξη, οι ώρες αφύπνισης δεν ευθυγραμμίζονται πλέον με το φυσικό φως της ημέρας. Αυτό δημιουργεί μια προσωρινή απορρύθμιση στον οργανισμό.
Η Σούζαν Ρέντλαϊν (Susan Redline), ειδικός στην ιατρική ύπνου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard, επισημαίνει ότι το σώμα μπορεί να προσαρμοστεί στο αρχικό αίσθημα κόπωσης μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, η μετατόπιση που έχει συντελεστεί, μπορεί να επηρεάσει τον συγχρονισμό του οργανισμού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Πώς η έλλειψη ύπνου επηρεάζει την καρδιά
Η απώλεια μιας ώρας ύπνου μπορεί να φαίνεται μικρή. Όμως συχνά προστίθεται σε ένα ήδη υπάρχον έλλειμμα ύπνου που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι.
Η ανεπαρκής διάρκεια ύπνου αυξάνει:
- τις ορμόνες του στρες
- την αρτηριακή πίεση
- τη φλεγμονή στον οργανισμό
Οι παράγοντες αυτοί συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Σε μελέτη διαπιστώθηκε ότι όσοι κοιμούνται λιγότερες από έξι ώρες τη νύχτα, έχουν περίπου 20% υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία του επαρκούς ύπνου για την καρδιακή υγεία.
Η σημασία της σταθερότητας στον ύπνο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν έχει σημασία μόνο πόσο κοιμόμαστε, αλλά και πόσο σταθερό είναι το πρόγραμμα ύπνου.
Μελέτη με επικεφαλής τη Σούζαν Ρέντλαϊν, στην Ιατρική Σχολή του Harvard, έδειξε ότι άτομα με ακανόνιστο πρόγραμμα ύπνου είχαν υπερδιπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. Σε άλλες μελέτες σε ενήλικες άνω των 35 ετών, μεγάλη διακύμανση στις ώρες ύπνου συνδέθηκε με 30% έως 50% υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και μεταβολικών διαταραχών, όπως ο διαβήτης.
Όταν το βιολογικό ρολόι διαταράσσεται
Η μακροχρόνια απορρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού μπορεί να επηρεάσει τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και άλλες λειτουργίες του καρδιαγγειακού συστήματος.
Μελέτες έχουν δείξει ότι εργαζόμενοι σε νυχτερινές βάρδιες έχουν περίπου 17% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, γεγονός που αποδίδεται στη χρόνια διαταραχή του βιολογικού ρολογιού.
Τι πρέπει να θυμόμαστε
Η αλλαγή της ώρας μπορεί να προκαλεί προσωρινή κόπωση, όμως το μεγαλύτερο ζήτημα αφορά τη συνολική ποιότητα και σταθερότητα του ύπνου. Η επαρκής διάρκεια ύπνου, ένα σταθερό πρόγραμμα και η καλή υγιεινή ύπνου, αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για τη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας.
Όπως επισημαίνει η Κέλσι Φουλ, όσοι αντιμετωπίζουν επίμονα προβλήματα ύπνου μπορούν να συμβουλευτούν ειδικούς στην ιατρική του ύπνου, ώστε να βελτιώσουν την ποιότητα του ύπνου και την υγεία της καρδιάς τους.
