Κάθε φορά που κοινωνούμε Σώμα και Αίμα Χριστού
γινόμαστε συμμέτοχοι στην Ανάσταση του Κυρίου μας

Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού

Δεύτερη Κυριακή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής σήμερα και η Εκκλησία μας θυμάται και τιμά τον μεγάλο Άγιο και κορυφαίο Πατέρα της Εκκλησίας μας, Γρηγόριο τον Παλαμά. Είναι αυτός, ο οποίος ανακεφαλαίωσε όλη την ορθόδοξη θεολογία και τεκμηρίωσε με τον λόγο, αλλά κυρίως με την αγιότητά του, την διαρκώς παρούσα άκτιστη ενέργεια του Τριαδικού Θεού, η οποία, ως φως λαμπρύνει τον πνευματικό αγωνιστή και τον οδηγεί στη θέωση.
Την περασμένη Κυριακή, την Κυριακή της Ορθοδοξίας, η οποία αποτελεί και ημέρα ανάμνησης της αναστήλωσης των ιερών εικόνων, διατρανώθηκε η πίστη μας πως ο άναρχος και απερίγραπτος Θεός έλαβε όντως ανθρώπου μορφή, την οποία αξιωθήκαμε να εικονογραφούμε και να τιμούμε μέσω της προσκύνησης των ιερών εικόνων. Σήμερα, μέσω της διδασκαλίας του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, διατρανώνεται η πίστη μας πως η Χάρις του Θεού βρίσκεται διαρκώς ανάμεσα μας, προσφέρεται αφειδώλευτα μέσω των Ιερών Μυστηρίων και καρποφορεί πλουσιοπάροχα στις καρδιές εκείνων που έχουν στραφεί ολοκληρωτικά προς τον Κύριο μας, Ιησού Χριστό. Και μεγαλύτερη απόδειξη της αλήθειας αυτής δεν υπάρχει από εκείνη του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.
Ιδιαίτερα κατά τη στιγμή της Αγίας Αναφοράς, δηλαδή κατά τη στιγμή εκείνη, όπου ο άρτος και ο οίνος είναι έτοιμα να μεταβληθούν σε Σώμα και Αίμα Χριστού, η αίσθηση της παρουσίας του ίδιου του Κυρίου κορυφώνεται. Έχει προηγηθεί ο τρισάγιος ύμνος, το «Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ», κατά τη διάρκεια του οποίου, Άγγελοι και Αρχάγγελοι υμνούν και δοξολογούν τον παντοδύναμο Θεό. Με τη συναίσθηση αυτής της ουράνιας πραγματικότητας, ο ιερέας απευθύνεται με δέος προς τον Θεό και λέει:
«Μαζί με αυτές τις άγιες δυνάμεις και εμείς, Δέσποτα φιλάνθρωπε, μεγαλόφωνα λέμε• Άγιος είσαι και πανάγιος, εσύ και ο μονογενής Υιός σου και το Άγιο Πνεύμα σου• Άγιος είσαι και πανάγιος και μεγαλόπρεπης είναι η δόξα σου• εσύ, που τόσο αγάπησες τον κόσμο σου, ώστε να δώσεις τον μονογενή σου Υιό, για να μη χαθεί κανένας που πιστεύει σ αὐτόν, αλλά να έχει αιώνια ζωή».
Ο χρόνος, όπως τον γνωρίζουμε, έχει πλέον καταργηθεί. Ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας, στην ερμηνεία του για τη Θεία Λειτουργία, μας το λέει ξεκάθαρα: Αυτό που πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή πάνω στην Αγία Τράπεζα δεν είναι μια ανάμνηση ή ένας συμβολισμός της θυσίας του Κυρίου. Πρόκειται για θυσία αληθινή. Στη Θεία Λειτουργία, υπογραμμίζει ο Ιερός Χρυσόστομος, μας προσφέρεται η δυνατότητα να ζήσουμε μυστηριακά το γεγονός του σταυρικού θανάτου του Χριστού. Αλλά όχι μόνον αυτό. Μυστηριακά συμμετέχουμε σε όλη την εξέλιξη των Θείων Παθών, αρχής γενομένης από τον Μυστικό Δείπνο. Γι’ αυτό και ο ιερέας συνεχίζει:
«Εκείνος, δηλαδή ο Μονογενής Υιός, όταν ήλθε κι έκαμε όλα όσα είχε οικονομήσει για μας, τη νύχτα που παραδινόταν, μάλλον δε ο ίδιος παρέδιδε τον εαυτό Του για τη ζωή του κόσμου, πήρε ψωμί στα άγια και αμόλυντα και αναμάρτητα χέρια Του, ευχαρίστησε και το ευλόγησε, το άγιασε και το έκοψε, το έδωσε στους αγίους μαθητές Του και αποστόλους και είπε• Λάβετε, φάγετε• αυτό είναι το σώμα μου, που κόβεται και προσφέρεται για σας, για την άφεση των αμαρτιών. Και κατόπιν, αφού κράτησε το Άγιο Ποτήριο, είπε: Πιείτε από αυτό όλοι• αυτό είναι το αίμα μου, το αίμα της Καινής Διαθήκης, που χύνεται για σας και για όλους, για την άφεση των αμαρτιών».
Σε τίποτε δεν διαφέρει εκείνος ο Δείπνος από τούτο το Μυστήριο. Και τότε και τώρα, ο Ίδιος είναι που τα πραγματοποιεί και ο Οποίος δεν είναι άνθρωπος αλλά ο ίδιος ο Χριστός. Αυτός τελεί την μυστική θυσία, όχι ως κάποιος που προσφέρει ένα σφάγιο αλλά ως Εκείνος που προσφέρει τον ίδιο Του τον Εαυτό, ώστε όλοι εμείς να έχουμε «ζωήν αιώνιον». Εκείνος, που την φοβερή εκείνη νύχτα, άφησε εντολή και παρακαταθήκη, όσα συνέβησαν στον Μυστικό Δείπνο να τα επαναλαμβάνουμε κάθε φορά που επιθυμούμε να βρεθούμε μαζί Του (Λκ, 22:19). Εκείνη τη νύχτα της Μεγάλης Πέμπτης καθιερώθηκε το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας.
Ακριβώς αυτό θυμάται ο ιερέας και συνεχίζει λέγοντας: «Με την ανάμνηση λοιπόν αυτής της σωτήριας εντολής και όλων όσα έγιναν για μας, που είναι ο σταυρός, ο τάφος, η τριήμερη ανάσταση, η ανάληψη στους ουρανούς, η ενθρόνιση στα δεξιά του Πατέρα, η δεύτερη και ένδοξη πάλι παρουσία, προσφέρουμε τα δικά σου απ’ τα δικά σου, τα σα εκ των σων, σ’ εσένα Κύριε, σε κάθε καιρό και για όλες τις ευεργεσίες Σου».
Ο άνθρωπος πήρε ολόκληρη τη Δημιουργία από τα χέρια του Θεού ως δώρο γεμάτο από θείες ευλογίες. Πώς να εκφράσει τώρα την ευγνωμοσύνη του για όλες αυτές τις δωρεές, για όλη αυτή την αγάπη; Τίποτε δικό του δεν έχει. Μη έχοντας τί να του αντιπροσφέρει, Του επιστρέφει τον άρτο και τον οίνο, ελάχιστο μέρος από τα πλουσιοπάροχα δώρα Του.
Τα λόγια πλέον δεν επαρκούν για να εκφράσουν την κατάνυξη της ώρας αυτής. Και καθώς ο ιερέας κινεί σταυροειδώς το άγιο δισκάριο και το άγιο ποτήριο, ο αυχένας του κάθε πιστού κλίνει, τα γόνατα κλίνουν και μία δέηση ευγνωμοσύνης πλημμυρίζει την καρδιά και τα στόματα όλων: «Σε υμνούμεν, σε ευλογούμεν, σοι ευχαριστούμεν, Κύριε, και δεόμεθά σου, ο Θεός ημών».
Φτάνει η υπέρτατη στιγμή του μυστηρίου. Ο ιερέας, χαμηλόφωνα, προσεύχεται: «Σου προσφέρουμε ακόμα αυτή τη λογική και αναίμακτη λατρεία και σε παρακαλούμε και δεόμαστε και ικετεύουμε• στείλε το Άγιο Πνεύμα σου επάνω σ’ εμάς και επάνω σ’ αυτά εδώ τα δώρα. Και κάμε αυτόν τον άρτο τίμιο σώμα του Χριστού σου». Και ο λαός απαντά: «Αμήν».
«Κι αυτόν τον οίνο, που είναι μέσα σε τούτο το ποτήριο, τίμιο αίμα του Χριστού σου». Και πάλι ο λαός απαντά: «Αμήν».
«Και κάμε τούτη την μεταβολή με το Άγιό Πνεύμα σου». Και τότε, όλος ο ναός αντηχεί από την τριπλή ευχή όλων των πιστών: «Αμήν. Αμήν. Αμήν».
Με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, τα υλικά δώρα μεταβάλλονται σε γέφυρα μετάβασης από τη γη στον ουρανό. Αυτή η κάθοδος της Χάριτος είναι η απάντηση του Θεού στις προσευχές και τις ικεσίες μας. Είναι η διαβεβαίωση πως μας θεωρεί παιδιά Του. Είναι όμως και η ευεργεσία μιας νέας Πεντηκοστής, η οποία, αυτή την ώρα της Θείας Λειτουργίας, μας φωτίζει και μας μεταβάλλει σε ένθερμους και θαρραλέους οδοιπόρους προς την αιωνιότητα.
Σήμερα, στην αποστολική περικοπή, ο απόστολος Παύλος μας διαβεβαιώνει πως το Σώμα και το Αίμα που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Αγία Τράπεζα ανήκουν στον Μονογενή Υιό και Λόγο του Θεού, τον Οποίο κάλεσε ο Θεός να καθίσει στα δεξιά Του. Σε Αυτόν, που είναι φως προερχόμενο από το αιώνιο φως, Θεός αληθινός εκ Θεού αληθινού. Πως είναι, λοιπόν, δυνατόν, αναρωτιέται ο μεγάλος απόστολος, να μην παραδώσουμε ολόκληρη την ύπαρξή μας στον Χριστό και να μην προσηλωθούμε στο σχέδιο της σωτηρίας μας, το οποίο στηρίζεται στη δική Του θυσία;
Ας μην μείνουμε απαθείς και αδιάφοροι μπροστά στο μεγάλο αυτό γεγονός που συντελείται για χάρη μας. Ας μην προτιμήσουμε τα μάταια και φευγαλέα του κόσμου τούτου εις βάρος των αιώνιων και άφθαρτων που μας χαρίζονται σε κάθε Θεία Λειτουργία. Η προσδοκία της Αναστάσεως, η οποία διακατέχει την ψυχή μας κατά την περίοδο αυτή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ας παραμένει διαρκής και ολόθερμη σε ολόκληρη τη ζωή μας.
Μην αμφιβάλλουμε: Κάθε φορά που κοινωνούμε Σώμα και Αίμα Χριστού γινόμαστε, όχι απλώς μάρτυρες αλλά συμμέτοχοι στην Ανάσταση του Κυρίου μας και αποδέκτες μιας υπερκόσμιας χαράς. Μπροστά στις μικρές και εφήμερες χαρές του κόσμου τούτου, ας προτιμήσουμε την δική Του, την αιώνια χαρά, με τη βεβαιότητα πως δεν πρόκειται να στερέψει ποτέ.