Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και συχνότερα στην αγορά συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν NAD+ και προωθούνται ως προϊόντα που αυξάνουν την ενέργεια, βελτιώνουν τη λειτουργία των κυττάρων και ενδεχομένως επιβραδύνουν τη γήρανση. Τι είναι όμως πραγματικά το NAD+ και πόσο τεκμηριωμένες είναι αυτές οι υποσχέσεις;

Ο Δρ. Τζέικομπ Χιλ, ειδικός στη φυσικοπαθητική ογκολογία στο City of Hope της Αριζόνα, εξηγεί τι είναι τα συμπληρώματα NAD, πώς λειτουργούν και τι πρέπει να γνωρίζει κανείς πριν τα χρησιμοποιήσει.

Τι είναι το NAD+ και γιατί είναι σημαντικό

Το NAD+ (νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο), είναι ένα ζωτικό συνένζυμο που βρίσκεται σε όλα τα ζωντανά κύτταρα, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας (ATP), τον μεταβολισμό (διάσπαση υδατανθράκων, λιπών) και τις οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις.

Κατά τον Δρ. Χιλ, ο πιο σημαντικός ρόλος του NAD+ σχετίζεται με την παραγωγή ενέργειας. Συγκεκριμένα,  βοηθά στη μεταφορά ηλεκτρονίων μέσα στο κύτταρο, ιδιαίτερα προς τα μιτοχόνδρια, τα οποία θεωρούνται το «εργοστάσιο ενέργειας» των κυττάρων. Εκεί παράγεται το ATP, το βασικό μόριο που χρησιμοποιεί το σώμα για ενέργεια.

Επειδή το ίδιο το NAD απορροφάται δύσκολα ως συμπλήρωμα, τα περισσότερα προϊόντα περιέχουν πρόδρομες ουσίες (precursors). Πρόκειται για συστατικά που το σώμα χρησιμοποιεί για να παράγει μόνο του NAD.

Οι ουσίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν μορφές της βιταμίνης Β3, όπως:

• νικοτιναμίδη
• νικοτιναμίδη ριβοσίδη
• νικοτιναμίδη μονονουκλεοτίδιο

Συμπληρώματα NAD+ – Γιατί συνδέονται με την αντιγήρανση

Ένας από τους βασικούς λόγους που τα συμπληρώματα NAD+ έχουν προσελκύσει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, είναι ότι τα επίπεδα του μορίου αυτού μειώνονται φυσιολογικά με την ηλικία.

Η μείωση αυτή φαίνεται να επηρεάζει τη λειτουργία των κυττάρων. Όταν το NAD βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα, τα κύτταρα μπορεί να παράγουν λιγότερη ενέργεια, να δυσκολεύονται να επιδιορθώσουν βλάβες στο DNA και να χάνουν σταδιακά μέρος της φυσιολογικής τους λειτουργίας. Αυτές οι διαδικασίες θεωρείται ότι συνδέονται με τη βιολογική φθορά που συνοδεύει τη γήρανση.

Για τον λόγο αυτό αρκετοί ερευνητές διερευνούν αν η αύξηση των επιπέδων NAD στον οργανισμό θα μπορούσε να συμβάλει στη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας και ενδεχομένως να υποστηρίξει μια πιο υγιή γήρανση.

Παρά το έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον, ο Δρ. Χιλ επισημαίνει ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα που να επιβεβαιώνουν με σαφήνεια τα μακροπρόθεσμα οφέλη των συμπληρωμάτων NAD+, ούτε και τους πιθανούς κινδύνους από τη συστηματική χρήση τους. Για τον λόγο αυτό οι ειδικοί συνιστούν προσοχή και ενημέρωση πριν από τη λήψη τους.

Πιθανά οφέλη που εξετάζει η έρευνα

Οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν αν η ενίσχυση των επιπέδων NAD στον οργανισμό, θα μπορούσε να έχει ευρύτερες επιδράσεις στην υγεία. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, αρκετές μελέτες εξετάζουν την πιθανή σχέση του μορίου με διάφορες βιολογικές λειτουργίες και ασθένειες.

Μεταξύ των τομέων που διερευνώνται είναι:

Καρδιαγγειακή υγεία: Τα κύτταρα της καρδιάς έχουν ιδιαίτερα υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις. Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές εξετάζουν αν η ενίσχυση των επιπέδων NAD, θα μπορούσε να υποστηρίξει τη λειτουργία τους και να συμβάλει στην καλύτερη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Νευρολογικές παθήσεις: Επειδή το NAD συμμετέχει σε μηχανισμούς επιδιόρθωσης των κυττάρων, μελετάται η πιθανή εμπλοκή του σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Πάρκινσον και άλλες παθήσεις που επηρεάζουν το νευρικό σύστημα.

Μεταβολικές διαταραχές: Δεδομένου ότι το NAD παίζει ρόλο στον μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών, οι επιστήμονες διερευνούν αν μπορεί να σχετίζεται με καταστάσεις όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2.

Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν ακόμη περιορισμένα και δεν επιτρέπουν προς το παρόν ασφαλή συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα των εν λόγω συμπληρωμάτων.

Συμπληρώματα NAD – Πιθανές παρενέργειες

Τα συμπληρώματα NAD θεωρούνται γενικά ασφαλή για τους περισσότερους ανθρώπους, όμως μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις.

Οι πιο συχνές είναι:

• ναυτία ή στομαχικές ενοχλήσεις
• πονοκέφαλος
• ζάλη
• διάρροια
• μυϊκές κράμπες
• ερεθισμός του δέρματος

Τα συμπληρώματα που περιέχουν νιασίνη (νικοτινικό οξύ) μπορεί επίσης να προκαλέσουν προσωρινή ερυθρότητα στο δέρμα ή, σε μεγάλες δόσεις, επιβάρυνση του ήπατος.

Τι να προσέξετε πριν επιλέξετε ένα συμπλήρωμα NAD

Αν σκέφτεστε να χρησιμοποιήσετε ένα συμπλήρωμα NAD, οι ειδικοί συνιστούν να εξετάσετε προσεκτικά την ποιότητα του προϊόντος και τις πληροφορίες που αναγράφονται στη συσκευασία. Όπως επισημαίνει ο Δρ. Τζέικομπ Χιλ, ο τρόπος παραγωγής, η διαφάνεια ως προς τα συστατικά και η αξιοπιστία της εταιρείας, είναι βασικοί παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Ένα πρώτο στοιχείο που αξίζει να ελέγξει κανείς είναι αν το προϊόν έχει υποβληθεί σε ανεξάρτητο εργαστηριακό έλεγχο. Οι λεγόμενες δοκιμές από τρίτους σημαίνουν ότι το συμπλήρωμα έχει αξιολογηθεί από ανεξάρτητο εργαστήριο για να επιβεβαιωθεί ότι πληροί συγκεκριμένα πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και καθαρότητας των συστατικών. Δεδομένου ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν ρυθμίζονται με τον ίδιο αυστηρό τρόπο όπως τα φάρμακα, αυτή η διαδικασία προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο αξιοπιστίας.

Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγονται τα προϊόντα που αναφέρουν «ιδιόκτητα μείγματα» (proprietary blends). Σε αυτές τις περιπτώσεις τα συστατικά μπορεί να αναγράφονται στη συσκευασία, χωρίς όμως να διευκρινίζεται η ακριβής ποσότητα του καθενός. Όπως τονίζει ο Δρ. Χιλ, είναι σημαντικό ο καταναλωτής να γνωρίζει με σαφήνεια τι περιέχει κάθε κάψουλα και σε ποια δοσολογία.

Οι ειδικοί συνιστούν επίσης να εξετάζεται η αξιοπιστία της εταιρείας παραγωγής. Οι καθιερωμένες εταιρείες συνήθως διαθέτουν περισσότερα προϊόντα, εφαρμόζουν συγκεκριμένες διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και παρέχουν σαφείς πληροφορίες για τον τρόπο παραγωγής των συμπληρωμάτων τους.

Τέλος, χρειάζεται προσοχή σε προϊόντα που έχουν υπερβολικά χαμηλή ή υπερβολικά υψηλή τιμή, καθώς και σε εκείνα που υπόσχονται άμεσα αποτελέσματα ή «θαυματουργές» λύσεις. Τέτοιου είδους ισχυρισμοί συχνά δεν στηρίζονται σε επαρκή επιστημονικά δεδομένα.

Ποιοι πρέπει να είναι επιφυλακτικοι στη χρήση του συμπληρώματος

Οι ειδικοί συνιστούν προσοχή σε ορισμένες ομάδες πληθυσμού. Ιδιαίτερα πρέπει να συμβουλεύονται γιατρό όσοι:

• έχουν καρκίνο ή ιστορικό καρκίνου
• πάσχουν από σοβαρή ηπατική νόσο
• είναι έγκυες ή θηλάζουν
• σκέφτονται μακροχρόνια χρήση σε υψηλές δόσεις

Ένας λόγος προσοχής είναι ότι τα καρκινικά κύτταρα χρειάζονται μεγάλη ποσότητα ενέργειας για να αναπτυχθούν. Θεωρητικά, η αύξηση της κυτταρικής ενέργειας θα μπορούσε να επηρεάσει τη συμπεριφορά τους, αν και αυτό δεν έχει αποδειχθεί οριστικά.

Μπορούμε να αυξήσουμε το NAD χωρίς συμπληρώματα;

Πολλοί ειδικοί προτείνουν να ξεκινά κανείς από διατροφή και τρόπο ζωής πριν στραφεί σε συμπληρώματα.

Τροφές που περιέχουν πρόδρομες ουσίες του NAD είναι:

• κοτόπουλο και άλλα πουλερικά
• ψάρια
• αυγά
• γαλακτοκομικά προϊόντα
• δημητριακά ολικής άλεσης
• ξηροί καρποί

Η τακτική σωματική άσκηση, επίσης, ενισχύει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα.