Οι άνθρωποι που μας δημιουργούν συνεχώς προβλήματα δεν χαλάνε απλώς την ψυχική μας διάθεση. Μπορεί κάλλιστα να επηρεάζουν αρνητικά την υγεία μας και να μας γεράσουν πριν την ώρα μας, προειδοποιούν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Μελετώντας μερικές χιλιάδες εθελοντές ηλικίας έως και άνω των 100 ετών διαπίστωσαν πως όσοι έρχονταν συστηματικά σε επαφή με τέτοιου είδους ανθρώπους είχαν μεγαλύτερη βιολογική ηλικία.

Η βιολογική ηλικία περιγράφει την κατάσταση του οργανισμού και δη το πόσο γερασμένα είναι τα κύτταρα. Συχνά είναι διαφορετική από την χρονολογική ηλικία, που περιγράφει απλώς την ημερομηνία γεννήσεως.

Την βιολογική ηλικία επηρεάζει ο τρόπος ζωής, το στρες και άλλοι παράμετροι της καθημερινότητάς μας. Τώρα διαπιστώνεται ότι σε αυτήν συμβάλλουν και οι άνθρωποι που έχουμε στη ζωή μας.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Όπως γράφουν οι ερευνητές, οι κοινωνικές σχέσεις είναι ουσιώδεις για την υγεία. Ωστόσο οι έως τώρα έρευνες εστίαζαν πρωτίστως στην υποστηρικτική διάστασή τους.

Στην παρούσα μελέτη θέλησαν να εξακριβώσουν τις δυνητικές επιπτώσεις από τους ενοχλητικούς τύπους ή παρενοχλητές (hasslers). Πρόκειται για μία κατηγορία ανθρώπων οι οποίοι βρίσκονται στον άμεσο κοινωνικό κύκλο μας και δημιουργούν διαρκώς προβλήματα ή κάνουν τη ζωή μας δύσκολη.

Η μελέτη

Για να διερευνήσουν το θέμα ενέταξαν στη μελέτη τους 2.345 εθελοντές, ευρείας χρονολογικής ηλικίας. Κυμαινόταν από 18 έως 103 ετών (η μέση ηλικία ήταν τα 46 έτη), ούτως ώστε να εξεταστεί διαχρονικά η βιολογική γήρανσή τους.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια για τις σχέσεις τους κατά το τελευταίο εξάμηνο. Μεταξύ άλλων απάντησαν πόσο συχνά κάποιος στη ζωή τους «τους ενοχλούσε, τους δημιουργούσε προβλήματα ή γενικώς δυσκόλευε τη ζωή τους».

Οι επιστήμονες ζήτησαν επίσης από τους εθελοντές τους να βαθμολογήσουν την υγεία τους. Τέλος, συγκέντρωσαν δείγματα σιέλου (σάλιου) για να τα αναλύσουν και να καταγράψουν τις επιγενετικές αλλαγές. Οι αλλαγές αυτές συμβαίνουν στη λειτουργία των γονιδίων λόγω περιβαλλοντικών παραγόντων (π.χ. ποιότητα τροφίμων, στρες, ρύπανση) και του τρόπου ζωής (π.χ. διατροφή, κάπνισμα κ.λπ.).

Τα ευρήματα

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, οι αρνητικές σχέσεις μόνο σπάνιες δεν είναι. Σχεδόν το 30% των συμμετεχόντων είπαν πως είχαν στη ζωή τους τουλάχιστον έναν άνθρωπο που τους δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα.

Η ύπαρξη κάθε ενός εξ αυτών των ανθρώπων συσχετίσθηκε με αύξηση του ρυθμού της γήρανσης κατά 1,5%. Συσχετίσθηκε επίσης με αύξηση της βιολογικής ηλικίας κατά 9 μήνες.

Ωστόσο δεν είχαν όλοι οι ενοχλητικοί τύποι τον ίδιο αντίκτυπο. Οι γονείς και τα παιδιά των συμμετεχόντων αναφέρονταν πιο συχνά ως πηγή συνεχών προβλημάτων, απ’ ό,τι οι σύζυγοι. Εκτός οικογενείας, πιθανότερο ήταν να δημιουργούν συνέχεια προβλήματα συνεργάτες, συγκάτοικοι και γείτονες.

Τις περισσότερες πιθανότητες, εξ άλλου, να βασανίζονται από κάποιον που τους δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα είχαν:

• Οι γυναίκες
• Όσοι αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας
• Όσοι είχαν αρνητικά βιώματα από την παιδική ηλικία τους

Οι ερευνητές εκτιμούν πως όταν κάποιος μας κάνει διαρκώς δύσκολη τη ζωή, μας προκαλεί έντονο στρες. Αυτό είναι γνωστό ότι επηρεάζει αρνητικά την ψυχοσωματική υγεία και τελικά «αποτυπώνεται» στο DNA μας.

Ποια είναι η λύση; Η προφανής: μειώστε τις επαφές με οποιονδήποτε σας κάνει συνεχώς δύσκολη τη ζωή, συνιστούν οι επιστήμονες.