Η πλειονότητα των κρουσμάτων αφορά άτομα που είτε δεν έχουν εμβολιαστεί καθόλου είτε δεν έχουν ολοκληρώσει τον πλήρη εμβολιασμό τους.

Παρά τη σημαντική μείωση των περιστατικών το 2025 σε σύγκριση με το 2024, η ιλαρά συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές επιπλοκές και ακόμη θανάτους, τονίζει ο ΕΟΔΥ. Λόγω της εποχικής αύξησης της νόσου στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, οι πολίτες καλούνται να ελέγχουν έγκαιρα την εμβολιαστική τους κατάσταση και να διασφαλίζουν πλήρη προστασία, σύμφωνα με συστάσεις του ΕΟΔΥ και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Ιδιαίτερα ευάλωτα παραμένουν τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους. Η διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης με δύο δόσεις του εμβολίου MMR είναι η βασική στρατηγική για την προστασία των πιο ευάλωτων και την αποτροπή νέων εξάρσεων.

Κρούσματα και θάνατοι στην Ευρώπη

Το 2025 καταγράφηκαν 7.655 περιστατικά ιλαράς σε 30 ευρωπαϊκές χώρες, με οκτώ θανάτους (τέσσερις στη Γαλλία, τρεις στη Ρουμανία και έναν στις Κάτω Χώρες). Παρά τη μείωση σε σχέση με τα 35.000 περιστατικά και 23 θανάτους του 2024, ο αριθμός παραμένει σχεδόν διπλάσιος από το 2023. Περίπου οκτώ στους δέκα νοσούντες ήταν ανεμβολίαστοι, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της πλήρους εμβολιαστικής κάλυψης για την προστασία του πληθυσμού και τη διασφάλιση της «ανοσίας της αγέλης».

Επιπλοκές και ευάλωτες ομάδες

Σχεδόν το 30% των ατόμων με ιλαρά εμφανίζει μία ή περισσότερες επιπλοκές, ενώ ένας στους τέσσερις χρειάζεται νοσηλεία. Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών αποτελούν περίπου το 40% των περιστατικών για το 2025, ενώ τα βρέφη κάτω του ενός έτους, που δεν μπορούν να εμβολιαστούν, παραμένουν η πιο ευάλωτη ομάδα. Η νόσος όμως επηρεάζει όλες τις ηλικίες, με τα δεδομένα του ECDC να δείχνουν κατανομή από βρέφη έως ενήλικες άνω των 30 ετών.

Κατάσταση στην Ελλάδα

Το 2024 δηλώθηκαν 38 κρούσματα ιλαράς στην Ελλάδα χωρίς θανάτους, με τα περισσότερα να αφορούν ενήλικες ηλικίας 25-64 ετών. Το 2025, αναφέρθηκαν τέσσερα περιστατικά, εκ των οποίων τρία ήταν ανεμβολίαστα και ένα αφορούσε ανοσοκατεσταλμένο άτομο. Ένα περιστατικό σημειώθηκε σε εργαζόμενο σε μονάδα φροντίδας υγείας, υπογραμμίζοντας τη σημασία του εμβολιασμού για τους επαγγελματίες υγείας.

Οδηγίες εμβολιασμού

Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών συνιστά δύο δόσεις του εμβολίου MMR μετά τον 12ο μήνα ζωής, με τη δεύτερη δόση μεταξύ 24 και 35 μηνών. Όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό πρέπει να τον συμπληρώσουν άμεσα. Τα άτομα που γεννήθηκαν πριν το 1970 θεωρούνται άνοσα, ενώ όσοι γεννήθηκαν μετά πρέπει να έχουν λάβει δύο δόσεις, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη ή προηγούμενο ιστορικό νόσησης. Σε περιόδους επιδημίας ή πριν από ταξίδι σε χώρες με ενδημική ιλαρά, συστήνεται μία δόση σε βρέφη 6-11 μηνών με επανεμβολιασμό μετά τον 12ο μήνα.

Στοχευμένες δράσεις για τον παιδικό πληθυσμό

Στο πλαίσιο στοχευμένων δράσεων από τον ΕΟΔΥ, εξετάστηκαν πάνω από 1.100 παιδιά Ρομά και πραγματοποιήθηκαν 480 εμβολιασμοί, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης και στην πρόληψη νόσων που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό, όπως η ιλαρά, η ερυθρά και η παρωτίτιδα (MMR).