Η «Κλίμακα» του Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου μας δείχνει τον δρόμο που οδηγεί με ασφάλεια στην κάθαρση και την θέωση
Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού
Βρισκόμαστε στην τέταρτη Κυριακή των Νηστειών και όλοι μαζί, ενωμένοι, βαδίζουμε σε συνάντηση με τον Παθόντα, Ταφέντα και Αναστάντα Χριστό, Τον Κύριο και Θεό μας, την αδαπάνητη πηγή αγάπης και ελέους, τον υπέρλαμπρο Ήλιο της πίστεως και της ελπίδος μας.
Ποτέ δεν αποσύρεται ο Κύριος από την ζωή μας. Παραμένει πάντοτε διαθέσιμος, πρόθυμος, πιστός στην απόφασή Του να βρεθεί με όλους ανεξαιρέτως τους υιούς και τις θυγατέρες Του στην επουράνια Βασιλεία. Στον άνθρωπο εναπόκειται να αγωνιστεί, ώστε να βρει την έξοδο από τον λαβύρινθο των παθών, να διαπιστώσει την πνευματική του αναπηρία, να διαφύγει από τις παγίδες που στήνει διαρκώς ο πειρασμός αλλά και ο ίδιος ο εαυτός του και, με φωτισμένο τον νου, να ανταποκριθεί στο θείο κάλεσμα.
Οι άγιοι και οι ασκητές της πίστεώς μας γνωρίζουν από προσωπική εμπειρία πως, από την στιγμή που ο άνθρωπος βγει αποφασισμένος στο στάδιο των αρετών, προκειμένου να δώσει τον καλό αγώνα, θα δεχτεί πόλεμο από δυνάμεις σκοτεινές και αντίθεες, δυνάμεις που επιδιώκουν να τον οδηγήσουν σε σύγχυση και απογοήτευση. Σε αυτές τις δοκιμασίες, ο ορθόδοξος Χριστιανός, πέραν της διαρκούς πατρικής ενθαρρύνσεως και προστασίας εκ μέρους του Ουράνιου Πατέρα, διαθέτει στο πνευματικό του οπλοστάσιο και την εμπειρία των αγίων. Σήμερα, έναν τέτοιον άγιο νηπτικό Πατέρα τιμούμε, τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, τον πνευματικό καθηγητή της ερήμου, τον συγγραφέα ενός από τα πλέον πολύτιμα βιβλία της πνευματικής ζωής, της Κλίμακος, μέσω του οποίου έχουμε την ακριβή χαρτογράφηση του δρόμου που οδηγεί με ασφάλεια στην κάθαρση και την θέωση.
Το σημερινό Ευαγγέλιο, μέσω της εξιστορήσεως της ιάσεως του δαιμονισμένου νέου, μας φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο με τις δυνάμεις του σκότους και τον άνισο αγώνα που έχουμε να δώσουμε με αυτές. Δεν είμαστε όμως μόνοι. Και αυτό αποδεικνύεται από το σημερινό θαύμα του Χριστού, το οποίο γεμίζει την καρδιά μας με παρηγοριά και ενθάρρυνση, συγχρόνως και με την διαβεβαίωση για την δύναμη που προσδίδει στον αγωνιζόμενο πιστό η νηστεία και η προσευχή.
«Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να βγάλουμε αυτό το δαιμονικό πνεύμα; ρωτούν οι Μαθητές τον Διδάσκαλο. Κι εκείνος τους απαντά: «Αυτό το δαιμονικό γένος δεν μπορεί κανείς να το βγάλει με τίποτε άλλο παρά μόνο με προσευχή και νηστεία» (Μρκ. 9:28-29).
Όσο για το αποστολική περικοπή, ένα είναι το μήνυμά της: πως ο Θεός τηρεί τις υποσχέσεις Του. Γι’ αυτό και εμπιστευόμαστε τον λόγο Του, όπως καταγράφηκε στην τελευταία φράση του Ευαγγελίου του Ματθαίου: «Θα είμαι μαζί σας πάντα, ως την συντέλεια του κόσμου» (28:20).
Αυτή η υπόσχεση εκπληρώνεται σε κάθε Θεία Λειτουργία, ιδιαίτερα στο σημείο της Αγίας Αναφοράς, κατά την οποίαν, δια της ενεργείας του Παναγίου Πνεύματος, ο άρτος και ο οίνος μεταβάλλονται σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Από αυτό το σημείο της Θείας Ευχαριστίας, δεν καλούμαστε απλώς να ακούσουμε για την αλήθεια, δεν καλούμαστε απλώς να μάθουμε για την ζωή. Ο δρόμος είναι πλέον ανοικτός, ώστε να ενωθούμε, ψυχή τε και σώματι, με ολόκληρη την Αλήθεια, με ολόκληρη την Ζωή, με τον ίδιο τον Θεό. Αυτό επιβεβαιώνει ο ιερέας, αμέσως μετά την μεταβολή των Τιμίων Δώρων:
«Σε κείνους που θα μεταλάβουν, λέει, τα δώρα αυτά, να γίνουν αιτία ώστε να γαληνέψει η ψυχή τους, να συγχωρεθούν οι αμαρτίες τους, να λάβουν τις δωρεές του Αγίου Πνεύματος, να πάρουν θέση στη βασιλεία των ουρανών, να έχουν παρρησία ενώπιόν Σου και να μην βρεθούν μπροστά στον θρόνο Σου αμαρτωλοί και άξιοι για κατάκριση».
Η ευχή της Αγίας Αναφοράς όμως δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα. Το φοβερό και κοσμοσωτήριο μυστήριο που συμβαίνει πάνω στην Αγία Τράπεζα δεν αφορά μόνον τους παρισταμένους εκείνη την ώρα στον Ιερό Ναό. Μυστικώς, παρευρίσκεται όλο το σώμα της Εκκλησίας, οι απανταχού της γης ορθόδοξοι Χριστιανοί. Ο χώρος διευρύνεται και όλοι μας, την στιγμή αυτή, καλούμαστε να πλατύνουμε την καρδιά μας, ώστε να αισθανθούμε την Εκκλησία ως δική μας οικογένεια και όλους τους Χριστιανούς ως αδελφούς μας. Συμβαίνει, όμως, κάτι ακόμα συγκλονιστικώτερο: διευρύνεται ο χρόνος. Το παρόν ενώνεται με το παρελθόν και ανάμεσά μας βρίσκονται οι αγιασμένες ψυχές όσων ευαρέστησαν τον Θεό από την πρώτη στιγμή της ιδρύσεως της Εκκλησίας Του. Συνεχίζει, λοιπόν, ο ιερέας:
«Ακόμα, σου προσφέρομε την λογική λατρεία για κείνους που αναπαύθηκαν με πίστη, προπάτορες, πατέρες, πατριάρχες, προφήτες, αποστόλους, κήρυκες, ευαγγελιστές, μάρτυρες, ομολογητές, ασκητές, και για κάθε δίκαιο άνθρωπο που τελειώθηκε με πίστη. Ιδιαιτέρως όμως σου την προσφέρομε για την Παναγία, την άχραντη, την υπερευλογημένη, την ένδοξη κυρία μας Θεοτόκο και αειπάρθενο Μαρία».
Η λατρευτική προσφορά μας περιλαμβάνει όλους αυτούς με σκοπό να τους τιμήσουμε αλλά και να ευχαριστήσουμε τον Θεό για την αγιότητα που ο Ίδιος τους αξίωσε. Και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Υπεραγία Θεοτόκο. Αυτή αποτελεί το υψηλότερο δώρο που, ως ανθρώπινο γένος, προσφέραμε στον Θεό, Αυτή αποτελεί το κορυφαίο δημιούργημα της αγάπης του Θεού προς εμάς, Αυτή αποτελεί την ισχυρότερη μεσιτεία ενώπιον του Υιού της για την σωτηρία μας. Πάνω στην Αγία Τράπεζα βρίσκεται η Θεία Τροφή, η οποία έφτασε ως εμάς μέσα από τα πάναγνα σπλάχνα της. Μέσω της υπακοής της αξιώθηκε να γίνει τροφός της δικής μας τροφής. Μέσω της ελεύθερης υποταγής της στο θείο θέλημα, έγινε οδός καταβάσεως του Θεού προς εμάς και παραμένει διαρκώς οδός αναβάσεως δικής μας προς Εκείνον. Αυτό το μεγαλείο της αναγνωρίζουμε και με ένα στόμα την υμνούμε με τον υπέροχο ύμνο:
«Άξιόν εστιν ως αληθώς, μακαρίζειν σε την Θεοτόκον, την αειμακάριστον και παναμώμητον και μητέρα του Θεού ημών. Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ, την αδιαφθόρως Θέόν Λόγον τεκούσαν, την όντως Θεοτόκον, σε μεγαλύνομεν».
Παρά την δόξα που απολαμβάνουν οι αναπαυμένοι πλέον άγιοι της Εκκλησίας μας και εξαιρέτως η Παναγία μας, δεν έχουν ακόμα γευθεί την πλήρη μακαριότητα. Αναμένουν και εκείνοι την Δευτέρα Παρουσία, ώστε, όλοι μαζί, να οδηγηθούμε στην πλήρη θέαση του φωτός του Θεού. Όσα αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή του για τους αγίους της Παλαιάς Διαθήκης, ισχύει και για τους αγίους της Καινής, δηλαδή τους αγίους της Εκκλησίας μας: «Όλοι αυτοί, παρά την καλή μαρτυρία της πίστης τους, δεν απόλαυσαν ακόμη όσα τους υποσχέθηκε ο Θεός. Αυτός έχει προβλέψει κάτι καλύτερο για όλους μας, έτσι ώστε να μην φτάσουν εκείνοι στην τελειότητα χωρίς εμάς» (11: 39,40).
Η συγκλονιστική αυτή αποκάλυψη έρχεται να μας γεμίσει με χαρά αλλά και αποφασιστικότητα. Όλοι οι άγιοι, με πρώτη την Παναγία μας, αναμένουν τον καθέναν από εμάς, περιμένουν και τον τελευταίο που πρόκειται να εισέλθει στην Βασιλεία του Θεού, ώστε, όλοι μαζί να ανοίξουμε την πύλη και να βρεθούμε στην αγκαλιά του Θεού Πατέρα μας. Καρτερία και θάρρος μας γεμίζει το γεγονός αυτό. Σε κάθε μας αγώνα, σε κάθε μας προσπάθεια, σε κάθε μας πτώση και σε κάθε μας ανόρθωση, ένα νέφος αγίων μας συμπαρίσταται και μας ενισχύει.
Είμαστε προσκεκλημένοι από τον Μέγα Οικοδεσπότη σε ένα επουράνιο δείπνο, που προγευόμαστε κάθε φορά που κοινωνούμε Σώμα και Αίμα Χριστού, με παρισταμένους όλους τους αγίους που πέρασαν από την ζωή αυτή. Ας αποτελέσει ο πνευματικός μας αγώνας ανταπόκριση στην πρόσκληση αυτή και ας βρεθούμε συμμέτοχοι μιας χαράς, με την οποίαν τίποτε επίγειο δεν μπορεί να συγκριθεί.
