Νέα ερευνητικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η φλεγμονή στο σώμα μπορεί να είναι ο κρυφός «διακόπτης» που πυροδοτεί την κατάθλιψη, και τα ταπεινά καθημερινά αντιισταμινικά, ίσως και να προσφέρουν ένα νέο όπλο στη φαρέτρα των ειδικών.

Η υπόθεση των επιστημόνων είναι απλή: Όταν παθαίνουμε μια αλλεργία, το σώμα μας εκκρίνει ισταμίνη, η οποία λειτουργεί και ως αγγελιοφόρος στον εγκέφαλο.

Πρόσφατες μελέτες σε κορυφαία πανεπιστήμια, όπως το Imperial College London και το University of South Carolina, απέδειξαν πώς  όταν τα επίπεδα ισταμίνης είναι μόνιμα ανεβασμένα λόγω χρόνιας φλεγμονής, «μπλοκάρεται» η παραγωγή της σεροτονίνης, της ορμόνης που ευθύνεται για το αίσθημα της χαράς και της ηρεμίας.

Τα αντισταμινικά, έρχονται να επαναρρυθμίσουν αυτή την ισορροπία και να επιτρέψουν στην σεροτονίνη να κυκλοφορήσει και πάλι κανονικά στον εγκέφαλο.

Ο καθηγητής Ed Bullmore, επικεφαλής του Τμήματος Ψυχιατρικής στο Cambridge  είναι ο συγγραφέας του επιδραστικού βιβλίου The Inflamed Mind, το οποίο έθεσε τις βάσεις για την κατανόηση της σχέσης φλεγμονής και κατάθλιψης.

Έχει ηγηθεί, μάλιστα, μεγάλων κλινικών δοκιμών και αναλύσεων που αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι με κατάθλιψη έχουν 20-30% υψηλότερους δείκτες φλεγμονής στο αίμα σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Η χρήση των αντιισταμινικών στην ψυχική υγεία είναι μια επιστημονική υπόθεση, που εξετάζεται τα τελευταία χρόνια ολοένα και πιο στενά. Οι ερευνητές, εστιάζουν κυρίως σε τρία επίπεδα. 

• Η περίπτωση της Υδροξυζίνης (Atarax): Είναι το μόνο αντιισταμινικό που έχει ήδη επίσημη έγκριση για το άγχος, προσφέροντας ανακούφιση χωρίς τους κινδύνους εθισμού που έχουν τα ηρεμιστικά.
• Long COVID και «ομίχλη» στο μυαλό (brain fog): Πολλοί ασθενείς που παρουσίασαν κατάθλιψη και δυσκολία στη συγκέντρωση μετά την πανδημία, είδαν βελτίωση με τη χρήση κοινών αντιισταμινικών, καθώς αυτά μείωσαν τη φλεγμονή στο νευρικό σύστημα.
• OCD και επίμονες σκέψεις: Μικρές κλινικές δοκιμές έδειξαν ότι η προσθήκη αντιισταμινικών στη βασική αγωγή για την αντιμετώπιση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (OCD) βοήθησε ασθενείς που δεν έβλεπαν βελτίωση μόνο με τα κλασικά αντικαταθλιπτικά.

Η γνώμη των ειδικών

Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρέπει να ξεκινήσει κανείς τη λήψη τέτοιων σκευασμάτων χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

«Βρισκόμαστε σε μια συναρπαστική καμπή. Αν αποδειχθεί ότι ένα μέρος της κατάθλιψης είναι στην πραγματικότητα μια ‘αλλεργική αντίδραση’ του εγκεφάλου στη φλεγμονή, τότε αλλάζει όλος ο τρόπος που θεραπεύουμε την ψυχική υγεία. Ωστόσο, η αυτοθεραπεία με αντιισταμινικά μπορεί να προκαλέσει έντονη υπνηλία ή ακόμα και να καλύψει άλλα συμπτώματα», αναφέρουν οι επιστήμονες στην μελέτη τους που δημοσιεύθηκε πρόσφατα σε ιατρική επιθεώρηση για τη Νευροφλεγμονή.

Οι γιατροί ωστόσο, υπογραμμίζουν πώς τα αντιισταμινικά δεν αντικαθιστούν τα αντικαταθλιπτικά. Η δράση τους μπορεί να είναι μόνο «επικουρική«, δηλαδή να τα βοηθήσουν να δράσουν καλύτερα.

Ωστόσο, προσοχή στις παρενέργειες! Η μακροχρόνια χρήση απαιτεί ιατρική παρακολούθηση, ειδικά σε άτομα άνω των 50 ετών, επισημαίνουν οι γιατροί.

*Το άρθρο δεν υποκαθιστά την ιατρική γνώμη και διάγνωση, αλλά έχει μόνο πληροφοριακό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα