Ένα κοινό αντιβιοτικό φάρμακο θα μπορούσε να βοηθήσει τους ανθρώπους που εκδηλώνουν κρίσεις πανικού να τις διαχειριστούν καλύτερα, σύμφωνα με νέα ευρήματα από μελέτες σε ζώα και σε ανθρώπους.

Το αντιβιοτικό είναι η μινοκυκλίνη. Οι δόσεις της που δοκιμάστηκαν στη μελέτη ήταν μικρότερες από αυτές που χορηγούνται για την αντιμετώπιση βακτηριακών λοιμώξεων, λένε οι ερευνητές.

Στις έρευνες που πραγματοποίησαν, προκάλεσαν κρίσεις πανικού στους ανθρώπους και σε ποντίκια χορηγώντας τους ελεγχόμενα διοξείδιο του άνθρακα (CO₂). Όπως διαπίστωσαν, όταν χορηγούσαν το αντιβιοτικό στα ποντίκια τις ημέρες πριν από το πείραμα με το αέριο αυτό, μειώνονταν ορισμένες αντιδράσεις που προκαλούνται από τον πανικό.

Αντίστοιχα, στους ανθρώπους το αντιβιοτικό φάνηκε να μειώνει την ένταση των κρίσεων πανικού.

Μάλιστα οι διαφορές που παρατηρήθηκαν είναι εφάμιλλες με εκείνες που παρέχει η κλοναζεπάμη. Το φάρμακο αυτό είναι το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο για τις κρίσεις πανικού.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Translational Psychiatry. Όπως εξηγούν οι ερευνητές στο άρθρο τους, οι κρίσεις πανικού είναι ένα εξουθενωτικό είδος αγχώδους διαταραχής. Προκαλούν ακραίο φόβο και καρδιοαναπνευστικά συμπτώματα.

Οι βιολογικοί μηχανισμοί που διέπουν την ανάπτυξή τους έχουν μελετηθεί εκτενώς. Όπως έχει διαπιστωθεί, κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη των κρίσεων αυτών παίζουν διαταραχές στο αναπνευστικό σύστημα.

Σε προγενέστερες μελέτες έχει διαπιστωθεί ότι αναπνευστικά τεστ όπως η εισπνοή CO₂ προκαλούν κρίση πανικού στους πάσχοντες. Και αυτό διότι, μολονότι γνωρίζουν πως πρόκειται για εξέταση, οι πάσχοντες αναπτύσσουν έντονο φόβο επικείμενης ασφυξίας.

Επιπλέον, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι η φλεγμονή επίσης εμπλέκεται στην ανάπτυξη κρίσεων πανικού. Το αντιβιοτικό μινοκυκλίνη, όμως, ασκεί αντιφλεγμονώδη δράση σε χαμηλές δόσεις. Έτσι, οι ερευνητές θέλησαν να εξακριβώσουν εάν μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς που εκδηλώνουν κρίσεις πανικού.

Τα ευρήματα

Η μελέτη διεξήχθη σε 49 πάσχοντες, ηλικίας 18 έως 65 ετών. Οι 40 εξ αυτών ήσαν γυναίκες. Επί μία εβδομάδα πριν από το τεστ με εισπνοή CO₂, οι εθελοντές έπαιρναν καθημερινά ένα χάπι με το αντιβιοτικό ή ένα χάπι με κλοναζεπάμη.

Η περίοδος των 7 ημερών επελέγη για να μπορέσουν και τα δύο φάρμακα να επιτύχουν επαρκείς συγκεντρώσεις στο αίμα των ασθενών. Επιπλέον, προγενέστερη μελέτη είχε δείξει ότι μία αγωγή 7 ημερών με μινοκυκλίνη ασκεί αποτελεσματική νευροπροστατευτική και αντιφλεγμονώδη δράση.

Όταν παρήλθαν οι επτά ημέρες, οι επιστήμονες ζήτησαν από όλους τους εθελοντές τους να εισπνεύσουν αέρα εμπλουτισμένο με 35% διοξείδιο του άνθρακα. Στη διάρκεια της εισπνοής, έμπειροι ψυχίατροι κατέγραφαν τα συμπτώματα άγχους που εκδήλωναν.

Η συγκέντρωση του CO₂ που μελετήθηκε δεν υπάρχει στη φύση, τόνισαν οι ερευνητές από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του São Paulo (UNESP). Ούτε η συγκέντρωση του 20% που μελετήθηκε στα ποντίκια. Ωστόσο και οι δύο είναι αρκετές για να προκαλέσουν σύντομο αίσθημα ασφυξίας. Το αίσθημα αυτό μοιάζει με εκείνο που συχνά αναπτύσσουν οι πάσχοντες κατά τις κρίσεις πανικού, παρότι δεν τους λείπει αέρας.

Όπως έδειξε η μελέτη, το αντιβιοτικό μείωνε την αντίδραση διαφυγής των εθελοντών σχεδόν όσο και η κλοναζεπάμη. Ωστόσο μείωνε και τον υπεραερισμό τους. Αυτός χαρακτηρίζεται από γρήγορες και «κοφτές» (ρηχές) αναπνοές, τις οποίες κάνουν εξαιτίας του πανικού τους.

Αναλύσεις αίματος, εξ άλλου, έδειξαν ότι στους ασθενείς που είχαν πάρει το αντιβιοτικό ήταν αισθητά μειωμένα τα επίπεδα διαφόρων δεικτών φλεγμονής.

Πιθανή θεραπευτική επιλογή

Αντίστοιχα στα ποντίκια, η χορήγηση χαμηλών δόσεων του αντιβιοτικού επί 14 ημέρες μείωνε τα άλματα που έκαναν τα ζώα όταν πάθαιναν κρίση πανικού κατά το τεστ του CO2.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι το αντιβιοτικό θα μπορούσε να αποτελέσει πιθανή θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στην κλοναζεοπάμη ή τα άλλα ψυχιατρικά φάρμακα, γράφουν οι ερευνητές.

Επειδή, εξ άλλου, είναι ένα ήδη εγκεκριμένο και ευρέως διαθέσιμο φάρμακο, η μινοκυκλίνη μπορεί να δοκιμαστεί αμέσως σε μεγαλύτερες μελέτες, με περισσότερους ασθενείς.

Υπολογίζεται ότι στο 50% των περιπτώσεων οι πάσχοντες από κρίσεις πανικού δεν ανταποκρίνονται στα ψυχιατρικά φάρμακα, ανέφεραν οι ερευνητές.