Ολοένα περισσότεροι άνθρωποι εκδηλώνουν μυωπία σε όλο τον κόσμο και οι επιστήμονες αρχίζουν να πιστεύουν πως η αιτία είναι το ημίφως στους εσωτερικούς χώρους.

Οι πάσχοντες από αυτήν υπολογίζονται ήδη στο 50% των ενηλίκων σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Σε μερικές χώρες της Ανατολικής Ασίας, δε, πάσχει το σχεδόν 90% του πληθυσμού.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι τα γονίδια επηρεάζουν σημαντικά τον κίνδυνο αναπτύξεώς της. Ωστόσο η ταχεία αύξηση των περιστατικών τις τελευταίες δεκαετίες υποδηλώνει πως κατά πάσαν πιθανότητα εμπλέκονται και περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Τώρα, νέα μελέτη στις ΗΠΑ αποκαλύπτει ότι ο χαμηλός φωτισμός στους εσωτερικούς χώρους μπορεί να την τροφοδοτεί αθόρυβα.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Cell Reports. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, διαπίστωσαν πως η μυωπία δεν σχετίζεται τόσο με τη χρήση ψηφιακών οθονών, όπως πιστεύουν πολλοί. Το κλειδί είναι ο χαμηλός φωτισμός, ο οποίος μειώνει την ποσότητα του φωτός που φθάνει έως τον αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών.

Ο αμφιβληστροειδής βρίσκεται βαθιά μέσα στα μάτια. Φέρει τα κύτταρα-υποδοχείς του φωτός (λέγονται ραβδία και κωνία), που είναι απαραίτητα για την όραση. Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν πως όταν κάποιος εργάζεται με τις ώρες στα κομπιούτερ χωρίς επαρκή φωτισμό, το φως που φθάνει σε αυτό τον χιτώνα είναι μειωμένο.

Η έλλειψη αυτή έχει συνέπειες. Τα μάτια μας προσαρμόζουν ασταμάτητα στο οπτικό περιβάλλον τους την διαθλαστική ισχύ, την γωνία σύγκλισης και τη διάμετρο της κόρης τους. Αυτό γίνεται για να εξασφαλίζουν καλή όραση. Όταν αυτοί οι οπτικοκινητικοί μηχανισμοί δεν λειτουργούν αποτελεσματικά, η συνέπεια μπορεί να είναι η μυωπία.

Ο ρόλος του φωτός και της απόστασης

«Στο έντονο φως των εξωτερικών χώρων, η κόρη των ματιών συστέλλεται για να τα προστατεύσει από τον ήλιο. Αυτό όμως γίνεται με τρόπο, που δεν παρεμποδίζει την έκθεση του αμφιβληστροειδούς στο φως», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Urusha Maharjan, από το Κολλέγιο Οπτομετρίας του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (SUNY).

Η κόρη των ματιών συστέλλεται και όταν εστιάζουμε σε κοντινά αντικείμενα (π.χ. κινητά, κομπιούτερ, βιβλία) ενόσω βρισκόμαστε σε εσωτερικούς χώρους, συμπλήρωσε.

Η διαφορά όμως είναι ότι στους εσωτερικούς χώρους, η συστολή της δεν γίνεται επειδή είναι πολύ έντονο το φως. Γίνεται για να βελτιωθεί η εικόνα των αντικειμένων που βρίσκονται πολύ κοντά μας.

Η συνέπεια αυτής της αντανακλαστικής αντίδρασης είναι η σημαντική μείωση του φωτός που φθάνει στον αμφιβληστροειδή. Με άλλα λόγια, δίχως επαρκή φωτισμό, μειώνεται αισθητά η αμφιβληστροειδική δραστηριότητα – και αυτό μπορεί να οδηγήσει στην μυωπία.

Αντιθέτως, όταν τα μάτια εκτίθενται σε έντονο φως, η συστολή της κόρης ελέγχεται από την ένταση του φωτός και όχι από την απόσταση των αντικειμένων. Έτσι αυξάνεται η αμφιβληστροειδική δραστηριότητα και η μυωπία δεν μπορεί να αναπτυχθεί.

Τα νέα ευρήματα μπορεί να εξηγούν γιατί είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν μυωπία τα παιδιά που παίζουν περισσότερο σε εξωτερικούς χώρους, λένε οι ερευνητές.

Πότε εντείνεται

Η νέα μελέτη έδειξε ακόμα ότι η συστολή της κόρης των ματιών εντείνεται όταν μειώνεται η απόσταση εστίασης των ματιών. Γίνεται, δε, ακόμα πιο έντονη όταν παραμένουμε με τις ώρες σε συνθήκες ημίφωτος. Αν εξ άλλου κάποιος έχει ήδη μυωπία, η συστολή της κόρης των ματιών του είναι ακόμα εντονότερη.

Η νέα μελέτη διεξήχθη σε εθελοντές, που υποβάλλονταν σε οφθαλμολογικά τεστ ενόσω εκτίθεντο σε διάφορες συνθήκες φωτισμού και αποστάσεις.

«Τα ευρήματά μας παρέχουν έναν νέο μηχανισμό αλληλεπίδρασης των οπτικών συνηθειών, του φωτισμού και της εστίασης των ματιών για την ανάπτυξη μυωπίας. Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα, ανοίγουν νέους δρόμους στην αναζήτηση τρόπων πρόληψης και θεραπείας της συγκεκριμένης διαθλαστικής διαταραχής», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Jose-Manuel Alonso, καθηγητής Βιολογικών & Οπτικών Επιστημών στο SUNY.