Του Γιώργου Καρβουνιάρη Δημοσιογράφος, Αν. Γραμματέας Τομέα Επικοινωνίας ΠΑΣΟΚ
Δεν πρόκειται για μεμονωμένες κινήσεις. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα εξουσίας που λειτουργεί με δύο παράλληλες ταχύτητες. Από τη μία, μπλοκάρει κάθε θεσμική διερεύνηση. Από την άλλη, κατασκευάζει μια εικονική πραγματικότητα για να καλύψει αυτό ακριβώς το μπλοκάρισμα.
Η άρνηση για νέες Προανακριτικές στον ΟΠΕΚΕΠΕ και η προετοιμασία να θαφτεί ξανά η υπόθεση των υποκλοπών δεν είναι πολιτική επιλογή. Είναι πολιτική ανάγκη. Γιατί κάθε διαδικασία που θα προχωρούσε σε βάθος θα μπορούσε να παράξει νέα στοιχεία, νέες ευθύνες, νέα δεδομένα που δεν ελέγχονται επικοινωνιακά. Και ακριβώς επειδή αυτό δεν μπορεί να επιτραπεί, ενεργοποιείται ο δεύτερος πυλώνας. Η διαμόρφωση του αφηγήματος.
Εδώ μπαίνουν οι δημοσκοπήσεις. Όχι ως εργαλείο καταγραφής της κοινωνίας, αλλά ως εργαλείο επιρροής της. Μετρήσεις που εμφανίζουν μια σχεδόν ακλόνητη πολιτική κυριαρχία, μια κοινωνία που δήθεν επιλέγει «σταθερότητα», έναν πρωθυπουργό που παρουσιάζεται ισχυρός και αδιαμφισβήτητος. Μια εικόνα που συγκρούεται μετωπικά με όσα βιώνει ο πολίτης. Γιατί ο πολίτης δεν ζει σε ποσοστά. Ζει στην ακρίβεια, στην πίεση, στην ανασφάλεια, στη δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς. Και όταν βλέπει μια εικόνα που δεν έχει καμία σχέση με αυτό που βιώνει, τότε το πρόβλημα δεν είναι η κοινωνία. Είναι το αφήγημα.
Οι δημοσκοπήσεις, σε αυτή τη λογική, λειτουργούν συμπληρωματικά. Δημιουργούν κλίμα. Καλλιεργούν την αίσθηση ότι δεν αλλάζει τίποτα, ότι δεν υπάρχει εναλλακτική, ότι η χώρα πάει καλά και καλύτερα να μην μπλέξουμε σε περιπέτειες. Δεν περιγράφουν την πραγματικότητα. Επιχειρούν να την διαμορφώσουν.
Και για να εδραιωθεί αυτό το κλίμα, επιστρατεύονται όλα τα διαθέσιμα εργαλεία. Ένα σύστημα ΜΜΕ που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως μηχανισμός αναπαραγωγής της κυβερνητικής γραμμής. Όχι έλεγχος, όχι πίεση, όχι ερωτήματα, μόνο ανακύκλωση του ίδιου αφηγήματος μέχρι να εμπεδωθεί. Παράλληλα, πανίσχυρες ομάδες στα κοινωνικά δίκτυα που παρεμβαίνουν μαζικά στη δημόσια συζήτηση και ένας οργανωμένος στρατός από φανερά και κρυφά τρολς που δεν στοχεύει να πείσει, αλλά να επιβάλει. Να αποδομήσει κάθε αντίθετη φωνή. Να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση πλειοψηφίας. Να μετατρέψει την πολιτική αντιπαράθεση σε θόρυβο και το ερώτημα σε επίθεση.
Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και η προσπάθεια επιρροής προς τη Δικαιοσύνη. Όταν η εκτελεστική εξουσία, άμεσα ή έμμεσα, καλλιεργεί κλίμα, επιλέγει χρόνους, διαμορφώνει προσδοκίες ή «δείχνει κατευθύνσεις», τότε δεν μιλάμε απλώς για πολιτική πίεση. Μιλάμε για ένα επικίνδυνο ολίσθημα που θολώνει τα όρια των εξουσιών. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που οφείλει να ενεργοποιήσει ισχυρά αντανακλαστικά από τους ίδιους τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης. Για να προστατεύσουν όχι απλώς τις αποφάσεις τους, αλλά την ίδια την αξιοπιστία του θεσμού που υπηρετούν.
Έτσι λοιπόν στήνεται η «κανονικότητα». Με μπλοκαρισμένες έρευνες, ώστε να μην υπάρξει πραγματική αποκάλυψη. Με δημοσκοπήσεις που χτίζουν την εικόνα ισχύος. Με ΜΜΕ που αναπαράγουν χωρίς αντίλογο. Με τρολς που επιτίθενται σε όποιον αμφισβητεί. Με πιέσεις που δοκιμάζουν τα όρια της θεσμικής ανεξαρτησίας. Με έναν ολόκληρο μηχανισμό που δεν υπηρετεί την ενημέρωση, αλλά τη διαχείριση της αντίληψης.
Και κάπου εκεί γεννιέται ο πιο επικίνδυνος μύθος. Ότι αυτή η κατάσταση είναι φυσιολογική. Ότι έτσι λειτουργεί η πολιτική. Ότι η αλήθεια είναι σχετική και η εικόνα-βιτρίνα, αρκετή.
Όμως ΔΕΝ είναι!
Γιατί αν η κυβέρνηση ήταν πραγματικά ισχυρή, δεν θα είχε ανάγκη από τίποτα από όλα αυτά. Δεν θα φοβόταν τις Προανακριτικές. Δεν θα απέφευγε τις εξεταστικές. Δεν θα στηριζόταν σε ένα πλέγμα επικοινωνιακής προστασίας για να επιβιώσει πολιτικά. Η πραγματική ισχύς δεν φοβάται τον έλεγχο. Τον επιδιώκει. Η αδυναμία είναι αυτή που τον μπλοκάρει και ταυτόχρονα χτίζει μια εικονική εικόνα δύναμης.
Το πρόβλημα πλέον δεν είναι μόνο τι συνέβη σε συγκεκριμένες υποθέσεις. Είναι ότι διαμορφώνεται ένα σύστημα όπου η διερεύνηση θεωρείται απειλή και η χειραγώγηση κανονικότητα.
Αυτό είναι κρίση Δημοκρατίας από ένα αδύναμο, απεγνωσμένο, ετοιμόροπο σύστημα εξουσίας που βρυχάται λίγο πριν το τέλος του.
