Παιδιά που γεννήθηκαν μέσα στις ανέσεις, στα σύγχρονα μέσα, με τη μέγιστη δυνατή βοήθεια… αυτή είναι συχνά η εικόνα που έχουν οι σημερινοί γονείς για τα παιδιά τους, θεωρώντας μάλιστα ότι οι ίδιοι μεγάλωσαν σε μια εποχή με πολύ λιγότερα αγαθά. Είναι χαρακτηριστικό ότι πάνω από τους μισούς γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά τους είναι πιο κακομαθημένα σε σχέση με την εποχή που μεγάλωσαν οι ίδιοι.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι τα παιδιά δεν γεννιούνται κακομαθημένα, αλλά μαθαίνουν να συμπεριφέρονται έτσι με βάση τον τρόπο που μεγαλώνουν. Ένα παιδί που έχει συνηθίσει να παίρνει ό,τι θέλει, όποτε το θέλει, μπορεί να εμφανίζει μια σειρά από χαρακτηριστικά που δείχνουν πως έχει μάθει να βάζει τις δικές του ανάγκες πάνω από των άλλων.
Η Δρ Michele Borba εκπαιδευτική ψυχολόγος εξηγεί: «Όλα περιστρέφονται γύρω από τις επιθυμίες και τα συναισθήματα του παιδιού, ενώ οι άλλοι έρχονται σε δεύτερη μοίρα». Η κλινική ψυχολόγος Laura Markham, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι ο όρος «κακομαθημένο» μπορεί να είναι άδικος, καθώς αποδίδει την ευθύνη στα παιδιά, ενώ στην πραγματικότητα αυτή ανήκει στους γονείς. «Τα παιδιά κάνουν ό,τι τα έχουμε εκπαιδεύσει να κάνουν», σημειώνει.
Το γεγονός ότι ορισμένοι γονείς κακομαθαίνουν τα παιδιά τους δε σημαίνει ότι δεν έχουν τις καλύτερες προθέσεις: Θέλουν να τους προσφέρουν τα πάντα, να αποφύγουν συγκρούσεις ή απλώς δεν έχουν την ενέργεια να επιβάλουν κανόνες. Η συνεχής υποχώρηση, όμως, μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια προβλήματα.
Πώς θα καταλάβετε ότι το παιδί σας είναι κακομαθημένο
- Ξεσπά όταν ακούει «όχι»: Τα κακομαθημένα παιδιά δυσκολεύονται να δεχτούν μια άρνηση και συχνά εκφράζουν την απογοήτευσή τους έντονα.
- Δεν είναι ποτέ ικανοποιημένο: Ακόμα κι αν έχει πολλά, ζητά διαρκώς περισσότερα.
- Έχει εγωκεντρική συμπεριφορά: Τείνει να βλέπει τον κόσμο μόνο μέσα από τον δικό του φακό και να μη νοιάζεται για τους άλλους.
- Δεν έχει υπομονή: Θέλει να παίρνει αμέσως ό,τι ζητάει.
- Δεν αποδέχεται την ήττα: Δυσκολεύεται να χειριστεί την απογοήτευση όταν χάνει σε οτιδήποτε, είτε πρόκειται για παιχνίδια, για αθλήματα και άλλα.
- Επιμένει μέχρι να πετύχει τον στόχο του: Χρησιμοποιεί συχνά χειριστικά μέσα, όπως ψέματα ή εκβιασμό.
- Αρνείται να ολοκληρώσει μικρές δουλειές χωρίς παρακίνηση ή ανταμοιβή.
Τι μπορείτε να κάνετε
Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να απαλλαγεί από αυτές τις συμπεριφορές, αλλά αυτό απαιτεί συνέπεια και υπομονή:
- Προετοιμαστείτε για το γεγονός ότι θα συναντήσετε αντίσταση και επιμείνετε σταθερά στα όρια που έχετε θέσει.
- Πείτε «όχι» με ηρεμία, χωρίς ενοχές.
- Θέστε όρια με ενσυναίσθηση, εξηγώντας γιατί είναι σημαντικά.
- Διδάξτε την αξία του να δίνεις και όχι μόνο να παίρνεις.
- Βοηθήστε το παιδί να νιώσει ευγνωμοσύνη και εκτίμηση για τα απλά πράγματα της ζωής.
- Μάθετε στο παιδί να σκέφτεται τους άλλους και να μετατοπίσει το «εγώ» σε «εμείς».
Είναι πιο σημαντικό να διδάξετε στο παιδί ότι δεν θα έχει συνέχεια αυτό που θέλει. Με συνέπεια, υπομονή και θετική καθοδήγηση, μπορείτε να μάθετε στο παιδί σας να εκτιμά όσα έχει και να αναπτύσσει ισορροπημένη συμπεριφορά.
