Περισσότερα από 100 drones κατανεμημένα σε όλες τις Περιφέρειες της Ελλάδας, θα έχει στη διάθεσή του το Πυροσβεστικό Σώμα και η Πολιτική Προστασία για τη φετινή αντιπυρική περίοδο εντάσσοντάς τα στον μηχανισμό επιτήρησης δασικών εκτάσεων.
Ο ρόλος τους, όπως αναφέρουν πηγές της Πολιτικής Προστασίας, θα είναι καθοριστικός στην επιτήρηση, την άμεση αναγγελία συμβάντων και τη διασταύρωση πληροφοριών. Τα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV- Drones) θα επιχειρούν σε 24ωρη βάση παρέχοντας συνεχή εικόνα της περιοχής που επιτηρούν κι έχουν εγκατασταθεί και στις 13 Περιφέρειες της χώρας. Σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, έχουν επιλεγεί στρατηγικά σημεία ώστε να επιτηρούν δασικές και περιαστικές περιοχές, καθώς και ζώνες υψηλού κινδύνου ή περιοχές με ιστορικό πυρκαγιών και με δυσκολία πρόσβασης. Τα drones είναι εξοπλισμένα με θερμική κάμερα, οπτική κάμερα υψηλού zoom, σύστημα laser αποστασιόμετρου, GPS και συστήματα τηλεμετρίας.
Όπως τόνισε πρόσφατα ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς κατά τη διάρκεια του 5ου Forum του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (Σ.Π.Α.Υ.) με θέμα «Υμηττός 2030: Πρόληψη, Ανθεκτικότητα & Διακυβέρνηση «δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις φυσικές καταστροφές με εργαλεία και λογικές του παρελθόντος», ενώ επισήμανε την ανάγκη συνεχούς προσαρμογής του σχεδιασμού και της επιχειρησιακής ετοιμότητας στα νέα δεδομένα που δημιουργεί η κλιματική κρίση.
Επιπλέον, ο κ. Τουρνάς επανέλαβε ότι το επιχειρησιακό δόγμα βασίζεται στην «Επιτήρηση, την έγκαιρη προειδοποίηση, την άμεση κινητοποίηση δυνάμεων και τη γρήγορη επέμβαση για τον περιορισμό της φωτιάς στα πρώτα κρίσιμα λεπτά», ενώ υπογράμμισε ότι «το κλειδί της αποτελεσματικής αντιμετώπισης είναι πρώτον, να περιορίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τις ενάρξεις και δεύτερο να παρεμβαίνουμε έγκαιρα».
Όσον αφορά την κατανομή των drones ανά περιφέρεια, στην Αττική θα επιχειρούν 27 drones, Στερεά Ελλάδα 7, Θεσσαλία 5, Ήπειρο 5, Δυτική Μακεδονία 3, Κεντρική Μακεδονία 15, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 7, Βόρειο Αιγαίο 4, Νότιο Αιγαίο 3, Κρήτη 4, Πελοπόννησο 8, Δυτική Ελλάδα 7, Ιόνιο 5.
Επιπρόσθετα την φετινή αντιπυρική περίοδο το Πυροσβεστικό Σώμα και η Πολιτική Προστασία θα έχουν στην διάθεση της για επιχειρησιακή εκμετάλλευση, τρεις ειδικά διαμορφωμένες κινητές μονάδες επιτήρησης με drones με στόχο την άμεση επιχειρησιακή υποστήριξη σε περιοχές όπου εκδηλώνονται πυρκαγιές ή υπάρχει αυξημένος κίνδυνος. Οι μονάδες αυτές θα βρίσκονται σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, ωστόσο θα μπορούν να καλύπτουν κι άλλες περιοχές ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες. Επιπλέον, όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, θα είναι εξοπλισμένες με συστήματα επικοινωνίας πολλαπλής εφεδρείας για αδιάλειπτη σύνδεση- ροή οπτικών δεδομένων στα κέντρα επιχειρήσεων, κονσόλες ελέγχου πολλαπλών οθονών για πλήρη εποπτεία και προηγμένες μονάδες επεξεργασίας, που εξασφαλίζουν στα πληρώματα πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Ακόμη, τα κινητά αυτά κέντρα θα έχουν τη δυνατότητα άμεσης μετακίνησης όπου απαιτείται και από εκεί τα drones θα πραγματοποιούν συνεχείς πτήσεις επιτήρησης, μεταδίδοντας εικόνα και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Πώς λειτουργούν τα drones
Τα drones επιτηρούν δασικές και λοιπές περιοχές υψηλού κινδύνου, τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και τη νύχτα. Κατά τις νυχτερινές ώρες, όπως έγινε γνωστό από πηγές της Πολιτικής Προστασίας, αξιοποιούν τη θερμική τους κάμερα, μέσω της οποίας η περιορισμένη ορατότητα αντικαθίσταται ουσιαστικά από τη θερμική απεικόνιση της περιοχής. Με τον τρόπο αυτό, κατά τις ίδιες πηγές, μπορούν να εντοπιστούν έγκαιρα θερμικές εστίες ή ύποπτες ενδείξεις καπνού και φωτιάς ακόμη και σε δύσβατα σημεία. Η εικόνα μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο στα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων καθώς και στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ), προσφέροντας ζωντανή εικόνα υψηλής ευκρινείας αλλά και σε φορητές συσκευές tablets ή smartphones για τους επιχειρησιακούς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, εξασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν την ίδια εικόνα του πεδίου σε πραγματικό χρόνο. Όταν εκδηλωθεί πυρκαγιά, συμβάλλουν μέσω του γρήγορου εντοπισμού της εστίας, ακόμη και στα πρώτα λεπτά εκδήλωσής της. Σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος τους, όπως αναφέρουν πηγές της Πολιτικής Προστασίας, στην άμεση καθοδήγηση των επιχειρησιακών δυνάμεων, καθώς οι εικόνες που μεταδίδουν είναι σε πραγματικό χρόνο και παρέχουν συνεχή εικόνα του μετώπου της πυρκαγιάς.
Η δυνατότητα αυτή, όπως επισημαίνεται από αρμόδιες πηγές, είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς η εικόνα παρέχει άμεση επιχειρησιακή αντίληψη και διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, την ίδια επιχειρησιακή εικόνα μέσω ηλεκτρονικών συσκευών (tablet-κινητά) λαμβάνουν και οι επικεφαλής δυνάμεων στο πεδίο, ώστε να διαθέτουν συνολική εικόνα της πυρκαγιάς και όχι μόνο του σημείου όπου βρίσκονται. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν, ανάλογα με τις συνθήκες που διαμορφώνονται, να προσαρμόζουν άμεσα τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τη διάταξη των δυνάμεων .
Τα drones είναι υψηλής αντοχής και ενσωματώνουν δυο διαφορετικούς αισθητήρες (θερμικούς και οπτικούς) και εξελιγμένους αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης (AI), δημιουργώντας, όπως τονίζουν πηγές της Πολιτικής Προστασίας, «έναν αδιάλειπτο μηχανισμό επιτήρησης, προσφέροντας την δυνατότητα οπτικής επιβεβαίωσης του συμβάντος από μεγάλες αποστάσεις, την αναγνώριση λεπτομερειών στο πεδίο (π.χ. τύπος βλάστησης, πρόσβαση οχημάτων), τον άμεσο εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών πριν γίνουν ορατές με γυμνό μάτι, ακόμα και κατά τη διάρκεια της νύχτας, ή την εξέλιξη μιας πυρκαγιάς σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας σε επιβαρυμένο από καπνούς περιβάλλον». Ταυτόχρονα με την χρήση λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης υπολογίζεται σε πραγματικό χρόνο οι ακριβείς γεωγραφικές συντεταγμένες του συμβάντος.
Ο χειριστής του Drone, σκανάρει/σαρώνει την περιοχή ευθύνης του και σε περίπτωση που εντοπίσει θερμό ή καπνογόνο σημείο, με την χρήση δύο διαφορετικών αισθητήρων εστιάζει με οπτικό-θερμικό zoom στο σημείο ενδιαφέροντος και ενημερώνει το Πυροσβεστικό Σώμα, δίδοντας του, το ακριβές στίγμα του περιστατικού με γεωγραφικές συντεταγμένες του περιστατικού). Επιπλέον, σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, για την ταχύτατη διάχυση της κρίσιμης πληροφορίας εντός των κέντρων επιχειρήσεων, το σύστημά ενσωματώνει μια πρωτοποριακή λειτουργία άμεσου συναγερμού (“Panic Button”). Τη στιγμή που ο χειριστής του drone εντοπίσει μια εστία πυρκαγιάς, η ενεργοποίηση αυτού του κομβίου προκαλεί την ακαριαία αναδιάταξη του video wall. Η ζωντανή εικόνα από το αεροσκάφος που εντόπισε το συμβάν μεγεθύνεται αυτόματα (pop-up) και προβάλλεται στο κέντρο επιχειρήσεων.
Παράλληλα το Πυροσβεστικό Σώμα λαμβάνοντας εναέρια εικόνα και βίντεο σε πραγματικό χρόνο, δύναται να αξιολογήσει ταχύτατα το περιστατικό, πριν την άφιξη των επιχειρησιακών μονάδων απόκρισης, ως προς την προτεραιότητα ανάπτυξης – διαχείρισης των επιχειρησιακών του δυνάμεων (επίγειων και εναέριων).
Τέλος, αξίζει να επισημανθεί ότι η χρήση drones στη δασοπυρόσβεση έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια καθώς το 2024, αποτέλεσε την πρώτη χρονιά ευρείας επιχειρησιακής εφαρμογής τους, με τον αριθμό τους να ανέρχεται σε 40 ενώ το 2025 αυξήθηκαν σε 80.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
