Σημαντικά ευρήματα από νέες μελέτες, που παρουσιάσθηκαν στο μεγαλύτερο ογκολογικό συνέδριο του κόσμου.

Ελπίδες για καλύτερη αντιμετώπιση δύσκολων μορφών κακοηθών νόσων, όπως ο καρκίνος του παγκρέατος και ο καρκίνος κεφαλής & τραχήλου σε προχωρημένο στάδιο, δίνουν νέες κλινικές μελέτες που παρουσιάσθηκαν στο εφετινό ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026).

Η καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας ΕΚΠΑ Αμάντα Ψυρρή, διευθύντρια της Β’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αττικόν και μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ογκολογικής Εταιρείας, μίλησε στο Πρακτορείο FM για μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις.

Καρκίνος κεφαλής & τραχήλου

Ένα διειδικό μονοκλωνικό αντίσωμα φαίνεται να αυξάνει την επιβίωση ασθενών με υποτροπιάζον ή μεταστατικό πλακώδες καρκίνωμα κεφαλής & τραχήλου, στους οποίους έχουν αποτύχει προηγούμενες θεραπείες με χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία.

Το φάρμακο χορηγείται υποδορίως. Εντός 1,5 μήνα από την έναρξή του παρατηρήθηκε συρρίκνωση των όγκων, οι οποίοι μάλιστα εξαφανίστηκαν σε μερικούς ασθενείς.

Σύμφωνα με τη μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, το 47% των ασθενών ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία. Σε τέσσερις εξ αυτών εξαφανίστηκαν όλα τα σημάδια της νόσου.

Ο καρκίνος κεφαλής και τραχήλου είναι πέμπτος σε συχνότητα παγκοσμίως. Συνήθως προκαλείται από το κάπνισμα και το αλκοόλ ή από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Η συγκεκριμένη μελέτη αφορούσε όγκους που σχετίζονταν με το κάπνισμα και το αλκοόλ.

Το φάρμακο έχει αρχίσει να χορηγείται και στη χώρα μας, μετά από ειδικό αίτημα. Όπως εξήγησε η κυρία Ψυρρή, επειδή ανακοινώθηκαν πριν από λίγους μήνες πολύ ελπιδοφόρα αποτελέσματα στο αντίστοιχο Ευρωπαϊκό Ογκολογικό Συνέδριο, οι γιατροί υπέβαλλαν αίτημα για τη χορήγηση του σε ορισμένους ασθενείς με ανθεκτική νόσο. Το αίτημα εγκρίθηκε.

«Τα αποτελέσματα που έχουμε δει μέχρι στιγμής, είναι πολύ καλά με ταχείες εντυπωσιακές ανταποκρίσεις», είπε.

Καρκίνος του πνεύμονα

Νέες στοχευμένες θεραπείες αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες ίασης και στην συχνότερη μορφή μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα, το αδενοκαρκίνωμα.

Οι θεραπείες αυτές επιλέγονται έπειτα από μοριακό έλεγχο του όγκου και πλέον χορηγούνται ακόμη και σε πρώιμα στάδια της νόσου.

Σαρκώματα

Εξελίξεις υπάρχουν και στα σαρκώματα, τα οποία συγκαταλέγονται στους πλέον δύσκολα αντιμετωπίσιμους όγκους. Όπως ανέφερε η καθηγήτρια, στο εφετινό ASCO παρουσιάστηκε ελπιδοφόρα μελέτη για συγκεκριμένη κατηγορία σαρκωμάτων.

Σύμφωνα με αυτήν, ένα νέο από του στόματος μοριακό φάρμακο οδήγησε σε παράταση της επιβίωσης, χωρίς εξέλιξη της νόσου και σε υψηλότερα ποσοστά ανταπόκρισης. Το φάρμακο χορηγήθηκε σε ασθενείς μετά από αποτυχία της χημειοθεραπείας. Το συγκεκριμένο φάρμακο είναι ήδη εγκεκριμένο για τον καρκίνο του μαστού.

Τα εν λόγω σαρκώματα πιθανώς είναι τα αδιαφοροποίητα λιποσαρκώματα, ενώ το φάρμακο λέγεται abemaciclib (αμπεμασικλίμπη).

Καρκίνος του παγκρέατος

Η πιο πολυσυζητημένη ανακοίνωση στο εφετινό συνέδριο ASCO αφορούσε τον καρκίνο του παγκρέατος. Τα αποτελέσματα που παρουσιάσθηκαν με ένα νέο φάρμακο «ήταν συγκλονιστικά», κατά την κυρία Ψυρρή.

«Ο καρκίνος του παγκρέατος χαρακτηρίζεται σε ποσοστό πάνω από 95% από μία μετάλλαξη σε ένα γονίδιο που λέγεται KRAS», εξήγησε. «Η μετάλλαξη αυτή προάγει την καρκινογένεση στο πάγκρεας και τη μετάσταση, την επιθετική συμπεριφορά του καρκίνου».

Αυτό το γονίδιο οι επιστήμονες δεν είχαν κατορθώσει έως πρότινος να το στοχεύσουν. Ωστόσο «για πρώτη φορά δημιουργήθηκε ένα φάρμακο, το daraxonrasib, το οποίο στοχεύει το συγκεκριμένο μοριακό μονοπάτι ανεξάρτητα από την παρουσία ή μη της συγκεκριμένης μετάλλαξης, διευρύνοντας δυνητικά τον αριθμό των ασθενών που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη θεραπεία».

Το φάρμακο χορηγείται από το στόμα. Δοκιμάστηκε σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, μετά από την αποτυχία της πρώτης γραμμής θεραπείας που είναι η χημειοθεραπεία. Όπως διαπιστώθηκε, η μέση συνολική επιβίωση φάνηκε να διπλασιάζεται, αυξανόμενη από 6,6 σε 13,2 μήνες.

Επιπλέον, κάποιοι ασθενείς ωφελήθηκαν πολύ περισσότερο «εάν σκεφτεί κανείς ότι οι μήνες της αύξησης είναι ένας μέσος όρος. Το φάρμακο αυτό δοκιμάζεται τώρα σε στάδια πιο πρώιμης νόσου παγκρέατος, σε ιάσιμα στάδια, για να αυξήσει τα ποσοστά ίασης. Κάτι το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό», πρόσθεσε η κυρία Ψυρρή.

Για πολλές μορφές καρκίνου

Στο συνέδριο, τέλος, παρουσιάσθηκαν νεώτερα δεδομένα και για τα φάρμακα για τον διαβήτη τύπου 2 και το αδυνάτισμα, τους αγωνιστές GLP-1 (π.χ. σεμαγλουτίδη, τιρζεπατίδη)

Σύμφωνα με πληθυσμιακές μελέτες, οι ασθενείς που τα λάμβαναν είχαν 38% έως 50% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μεταστατικό καρκίνο, ιδίως:

• Του πνεύμονα
• Του μαστού
• Του παχέος εντέρου
• Του ήπατος

Οι μελέτες έδειξαν ακόμα πως η λήψη τους σχετίζεται με βελτίωση της επιβίωσης σε αυτές τις μορφές καρκίνου.