Οι Δήμοι Αγρινίου, Αγράφων, Καρπενησίου και Αμφιλοχίας προχώρησαν σε κοινή δικαστική ενέργεια, καταθέτοντας αγωγή κατά της ΔΕΗ Α.Ε. και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, με αντικείμενο τη διεκδίκηση της εφαρμογής του θεσμοθετημένου ανταποδοτικού τέλους που συνδέεται με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα.

Η προσφυγή αφορά το λεγόμενο «πράσινο τέλος ύδατος» και ειδικότερα την απόδοση ποσοστού 3% επί των ακαθάριστων εσόδων από τη λειτουργία των υδροηλεκτρικών σταθμών που βρίσκονται στον άξονα του Αχελώου, με επίκεντρο τις τεχνητές λίμνες Κρεμαστών, Καστρακίου και Στράτου. Η υπόθεση έχει προσδιοριστεί να συζητηθεί στο Πρωτοδικείο Αθηνών στις 25 Φεβρουαρίου 2027.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Πανευρυτανικού Συλλόγου Αιτωλοακαρνανίας, η κίνηση των τεσσάρων Δήμων χαρακτηρίζεται ως μια συντονισμένη πρωτοβουλία με στόχο την ενεργοποίηση προβλέψεων της νομοθεσίας που, όπως υποστηρίζουν, δεν έχουν εφαρμοστεί πλήρως.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Σύλλογος:

«Σε μια ιστορική, συντονισμένη νομική και πολιτική κίνηση που αλλάζει τα δεδομένα για τη διαχείριση των ανταποδοτικών πόρων στην ελληνική περιφέρεια, τέσσερις Δήμοι της χώρας ένωσαν τις δυνάμεις τους και κατέθεσαν από κοινού βαρυσήμαντη αγωγή.»

Σε άλλο σημείο της ανακοίνωσης επισημαίνεται:

«Η συγκεκριμένη δικαστική μάχη δεν αποτελεί απλώς μια τυπική διαφορά, αλλά ένα ζήτημα αποκατάστασης μιας διαχρονικής αδικίας για τις τοπικές κοινωνίες που έχουν επωμιστεί το βάρος των μεγάλων ενεργειακών έργων.»

Νομικό πλαίσιο και διεκδικήσεις

Η αγωγή στηρίζεται στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο περί ανταποδοτικών τελών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όπως αυτό διαμορφώθηκε με τον Ν. 3468/2006 και εξειδικεύτηκε μεταγενέστερα, καθώς και στο άρθρο 87 του Ν. 4964/2022.

Με βάση τα όσα προβλέπονται, το ανταποδοτικό τέλος κατανέμεται ως εξής:

• Ποσοστό έως 40% για μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε οικιακούς καταναλωτές των περιοχών όπου λειτουργούν οι σταθμοί.
• Ποσοστό τουλάχιστον 60% για τους οικείους Δήμους, με σκοπό την υλοποίηση έργων τοπικής ανάπτυξης, περιβαλλοντικών παρεμβάσεων και κοινωνικής στήριξης.

Οικονομική διάσταση και ισχυρισμοί των Δήμων

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι ενάγοντες, η παραγωγή των υδροηλεκτρικών σταθμών της περιοχής ανέρχεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, καθιστά κρίσιμη την απόδοση των προβλεπόμενων πόρων στις τοπικές κοινωνίες.

Οι Δήμοι κάνουν λόγο για μη ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου, ζητώντας τη δικαστική αναγνώριση της υποχρέωσης καταβολής του τέλους από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου, καθώς και την απόδοση αναδρομικών ποσών.

Θεσμικές εκκρεμότητες

Παράλληλα, στην αγωγή επισημαίνεται ότι ζητείται η ενεργοποίηση των αρμόδιων μηχανισμών παρακολούθησης και κατανομής των πόρων, οι οποίοι, σύμφωνα με τους Δήμους, δεν έχουν λειτουργήσει πλήρως, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η απόδοση των προβλεπόμενων ποσών.

Η υπόθεση αναμένεται να εξεταστεί από το Πρωτοδικείο Αθηνών το 2027 και εκτιμάται ότι θα έχει ευρύτερο ενδιαφέρον για τη διαχείριση των ανταποδοτικών πόρων από ενεργειακά έργα σε όλη τη χώρα.