Μπορεί το κλιματιστικό να προκαλέσει ασθένεια ή πρόκειται για έναν διαδεδομένο μύθο; Mια ειδικός εξηγεί πώς επηρεάζει τον οργανισμό.

Το κλιματιστικό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, προσφέροντας ανακούφιση από τις υψηλές θερμοκρασίες. Ωστόσο, αρκετοί άνθρωποι αναφέρουν ότι μετά από παρατεταμένη παραμονή σε κλιματιζόμενους χώρους εμφανίζουν συμπτώματα που θυμίζουν κρυολόγημα, όπως φτέρνισμα, βήχα, πονοκέφαλο ή αίσθημα κόπωσης.

Σύμφωνα με την πνευμονολόγο Νέχα Σολάνκι (Neha Solanki, MD), ένα σωστά συντηρημένο σύστημα κλιματισμού δεν προκαλεί από μόνο του ασθένεια.

Οι αλλαγές όμως που επιφέρει στην ποιότητα του αέρα – όπως η μείωση της υγρασίας, η χαμηλότερη θερμοκρασία και η συνεχής ανακύκλωση του αέρα – μπορούν να οδηγήσουν σε ενοχλητικά συμπτώματα, ιδιαίτερα σε άτομα με ευαισθησίες ή υποκείμενα προβλήματα υγείας.

Πώς επηρεάζει το κλιματιστικό τον οργανισμό

Το κλιματιστικό λειτουργεί ταυτόχρονα ως φίλτρο, αφυγραντήρας και σύστημα κυκλοφορίας του αέρα. Οι λειτουργίες αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση της ατμόσφαιρας ενός χώρου, ωστόσο αλλάζουν σημαντικά τις συνθήκες που επικρατούν στο εσωτερικό περιβάλλον.

Η απότομη μετάβαση από ένα ζεστό και υγρό περιβάλλον σε έναν ψυχρό και ξηρό χώρο μπορεί να δυσκολέψει προσωρινά την προσαρμογή του οργανισμού, προκαλώντας συμπτώματα που συχνά μοιάζουν με αυτά μιας λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού.

Ερεθισμός του αναπνευστικού συστήματος

Ο ψυχρός και ξηρός αέρας μπορεί να ερεθίσει τους αεραγωγούς, προκαλώντας:

• Βήχα
• Πονόλαιμο
• Σφίξιμο στο στήθος
• Δύσπνοια

Όπως εξηγεί η ειδικός, το αναπνευστικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στις μεταβολές της θερμοκρασίας και της υγρασίας. Για τα άτομα με άσθμα ή άλλες αναπνευστικές παθήσεις, ο ξηρός αέρας μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή και να δυσκολέψει την αναπνοή.

Ξηρότητα σε δέρμα, μάτια και βλεννογόνους

Η χαμηλή υγρασία που δημιουργεί ο κλιματισμός μπορεί επίσης να επηρεάσει το δέρμα και τους βλεννογόνους, οδηγώντας σε:

• Ξηροδερμία
• Σκασμένα χείλη
• Ξηροφθαλμία
• Ερεθισμό των ματιών
• Ρινορραγίες

Παράλληλα, όταν συνυπάρχει αφυδάτωση, μπορεί να εμφανιστούν πονοκέφαλος, αίσθημα κόπωσης και ξηροστομία.

Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι

Αν και οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει δυσφορία λόγω της απότομης αλλαγής θερμοκρασίας και υγρασίας, ορισμένες ομάδες παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευαισθησία.

Σε αυτές περιλαμβάνονται άτομα με:

• Άσθμα
• Χρόνια ιγμορίτιδα
• Εποχικές αλλεργίες
• Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)
• Καρκίνο του πνεύμονα ή άλλες πνευμονικές παθήσεις
• Σύνδρομο Sjögren
• Παθήσεις που προκαλούν ξηροφθαλμία, όπως βλεφαρίτιδα, διαβήτη ή ακμή

Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται και οι ηλικιωμένοι, καθώς με την πάροδο της ηλικίας μειώνεται η αίσθηση της δίψας και η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί αποτελεσματικά την ισορροπία των υγρών. Οι γυναίκες ενδέχεται, επίσης, να εμφανίζουν συχνότερα συμπτώματα ξηρότητας στα μάτια και στους βλεννογόνους λόγω ορμονικών μεταβολών.

Η σχέση του κλιματισμού με τις αλλεργίες

Για τα άτομα με αλλεργίες, ο κλιματισμός μπορεί να λειτουργήσει τόσο προστατευτικά όσο και επιβαρυντικά. Τα σύγχρονα συστήματα φιλτραρίσματος συμβάλλουν στην απομάκρυνση αλλεργιογόνων, όπως η γύρη, η σκόνη και το τρίχωμα των κατοικιδίων.

Ωστόσο, εάν τα φίλτρα δεν συντηρούνται σωστά ή αντικαθίστανται αραιά, αλλεργιογόνα και μούχλα μπορούν να συσσωρευτούν και να ανακυκλοφορούν στον αέρα, επιδεινώνοντας τα συμπτώματα.

Υπάρχει τελικά «γρίπη του κλιματιστικού»;

Οι ειδικοί είναι ξεκάθαροι: η λεγόμενη «γρίπη του κλιματιστικού» δεν αποτελεί πραγματική ασθένεια.

Το κλιματιστικό δεν μεταδίδει κάποιον συγκεκριμένο ιό ούτε προκαλεί λοίμωξη. Μπορεί, όμως, να δημιουργήσει συνθήκες που ερεθίζουν το αναπνευστικό σύστημα και προκαλούν συμπτώματα παρόμοια με εκείνα ενός κρυολογήματος.

Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, συνοδεύονται από πυρετό ή επιδεινώνονται με την πάροδο των ημερών, είναι πιθανότερο να οφείλονται σε ιογενή λοίμωξη ή σε κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας και όχι στον κλιματισμό.

Πώς να μειώσετε τις ενοχλήσεις από το κλιματιστικό

Οι ειδικοί συνιστούν ορισμένα απλά μέτρα για την προστασία της υγείας: * Αντικατάσταση των φίλτρων σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. * Τακτική συντήρηση του συστήματος κλιματισμού από εξειδικευμένο τεχνικό.

• Τακτικό καθαρισμό των αεραγωγών.
• Χρήση καθαριστή αέρα σε χώρους όπου περνάτε πολλές ώρες.
• Διατήρηση της σχετικής υγρασίας του σπιτιού μεταξύ 30% και 50%.
• Συχνό καθαρισμό των φορητών ή επιτοίχιων μονάδων κλιματισμού.
• Επαρκή ενυδάτωση κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το κλιματιστικό μπορεί να προσφέρει άνεση και προστασία από τη ζέστη, αρκεί να συντηρείται σωστά και να χρησιμοποιείται με μέτρο. Εάν, παρά τη σωστή συντήρηση, συνεχίζετε να εμφανίζετε συμπτώματα κάθε φορά που βρίσκεστε σε κλιματιζόμενο χώρο, καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας, καθώς ενδέχεται να υπάρχει κάποια υποκείμενη πάθηση που χρειάζεται διερεύνηση.