Ο πόνος στη μέση είναι μία από τις συχνότερες αιτίες που οδηγούν κάποιον στον γιατρό ή τον φυσικοθεραπευτή. Σε αρκετές περιπτώσεις οφείλεται σε δισκοκήλη ή σε πίεση των νεύρων της σπονδυλικής στήλης. Η μη χειρουργική αποσυμπίεση της σπονδυλικής στήλης αποτελεί μία από τις συντηρητικές θεραπευτικές επιλογές που μπορούν, σε επιλεγμένους ασθενείς, να συμβάλουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Τι συμβαίνει όταν εμφανίζεται δισκοκήλη

Ανάμεσα στους σπονδύλους της σπονδυλικής στήλης βρίσκονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, οι οποίοι λειτουργούν σαν φυσικά «μαξιλαράκια». Απορροφούν τους κραδασμούς και επιτρέπουν στη σπονδυλική στήλη να λυγίζει και να στρέφεται με ευκολία. Κάθε δίσκος αποτελείται από έναν ανθεκτικό εξωτερικό δακτύλιο και έναν μαλακό, ζελατινώδη πυρήνα στο κέντρο.

«Με την πάροδο του χρόνου, μετά από κάκωση ή λόγω φυσιολογικής φθοράς, ένας δίσκος μπορεί να προβάλλει (δισκοκήλη) ή ο χώρος γύρω από τα νεύρα να στενέψει. Όταν συμβεί αυτό, ασκείται πίεση σε ένα νευρικό ρίζιο. Η πίεση αυτή είναι που συχνά προκαλεί τα συμπτώματα. Στόχος της αποσυμπίεσης είναι να ελαττωθεί αυτή η πίεση, ώστε το νεύρο να «ανασάνει» και τα ενοχλήματα να υποχωρήσουν», επισημαίνει ο Φυσικοθεραπευτής – Χειροθεραπευτής Γιώργος Κακαβάς, από το Fysiotek Sports and Spine Lab.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει

Τα συχνότερα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι:

• Πόνος που «κατεβαίνει» σε ένα πόδι ή χέρι (π.χ. ισχιαλγία).
• Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα.
• Αίσθημα αδυναμίας ή κόπωσης στο άκρο.

Πόνος στη μέση – Η συντηρητική θεραπεία είναι συνήθως η πρώτη επιλογή

Συντηρητική ονομάζεται κάθε θεραπεία που δεν περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση. Αποτελεί την πρώτη επιλογή στις περισσότερες περιπτώσεις  με πόνο στη μέση από δισκοκήλη, καθώς η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών βελτιώνεται σημαντικά μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες χωρίς να χρειαστεί χειρουργείο.

Μάλιστα, πολλές δισκοκήλες συρρικνώνονται σταδιακά και από μόνες τους, χάρη στους φυσικούς μηχανισμούς του οργανισμού.

Η συντηρητική αντιμετώπιση περιλαμβάνει:

• Φυσικοθεραπεία και θεραπευτική άσκηση: Στοχευμένες ασκήσεις που αποφορτίζουν τον δίσκο, βελτιώνουν την κινητικότητα και ενδυναμώνουν τους μύες που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη.
• Φαρμακευτική αγωγή: Αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη για τον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής στην οξεία φάση, πάντοτε κατόπιν ιατρικής οδηγίας.
• Σχετική ανάπαυση και τροποποίηση δραστηριοτήτων: Αποφυγή κινήσεων που επιδεινώνουν τον πόνο, χωρίς όμως παρατεταμένη ακινησία, καθώς η σταδιακή κινητοποίηση βοηθά την ανάρρωση.
• Εκπαίδευση στη στάση του σώματος και την εργονομία: Σωστός τρόπος καθίσματος, άρσης βαρών και ύπνου, ώστε να μειώνεται η πίεση στον δίσκο.
• Μηχανική έλξη ή αποφόρτιση (σε επιλεγμένες περιπτώσεις): Ήπια απομάκρυνση των σπονδύλων ώστε να μειωθεί η πίεση στο νεύρο. Εφαρμόζεται μόνο όταν κρίνεται κατάλληλη.
• Εγχύσεις, όταν χρειάζεται: Στοχευμένη χορήγηση κορτικοστεροειδών κοντά στο νεύρο, για ανακούφιση από επίμονο πόνο, ως ενδιάμεσο βήμα πριν εξεταστεί το ενδεχόμενο χειρουργείου.

Πότε θα δείτε βελτίωση

«Η βελτίωση είναι συνήθως σταδιακή. Ο πόνος στη μέση που αντανακλά στο άκρο συχνά υποχωρεί πρώτος, ενώ η πλήρης αποκατάσταση της δύναμης και της λειτουργικότητας απαιτεί συνέπεια στις ασκήσεις. Η ενεργή συμμετοχή σας στο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας είναι ο σημαντικότερος παράγοντας επιτυχίας», εξηγεί ο κ. Κακαβάς.

Η πορεία της αποκατάστασης είναι συνήθως η εξής:

• Πρώτες ημέρες έως εβδομάδες: Έλεγχος του οξέος πόνου και της φλεγμονής, ήπια κινητοποίηση.
• Εβδομάδες 2-6: Σταδιακή αύξηση των ασκήσεων και βελτίωση της κινητικότητας.
• Επόμενοι μήνες: Ενδυνάμωση, επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες και πρόληψη υποτροπής.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα βελτιώνονται. Ωστόσο, πρέπει να ζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια εάν εμφανίσετε:

• Προοδευτικά αυξανόμενη αδυναμία στο πόδι ή το χέρι.
• Απώλεια ελέγχου της ούρησης ή των κενώσεων.
• Μούδιασμα στην περιοχή της σέλας (εσωτερικά των μηρών, περίνεο).
• Έντονο, μη ελεγχόμενο πόνο παρά τη θεραπεία.

Τα συμπτώματα αυτά είναι σπάνια, αλλά απαιτούν επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.

Πότε εξετάζεται το χειρουργείο

«Η χειρουργική αποσυμπίεση εξετάζεται μόνο όταν η συντηρητική αγωγή δεν αποδώσει μετά από εύλογο χρονικό διάστημα, όταν ο πόνος παραμένει ανυπόφορος ή όταν υπάρχει προοδευτική νευρολογική επιδείνωση. Ακόμη και τότε, η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα και σε συνεννόηση μαζί σας», καταλήγει ο κ. Κακαβάς.