Η πολύωρη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας, τόσο στην εργασία όσο και στην προσωπική ζωή. Ωστόσο, η λανθασμένη εργονομία, ο ακατάλληλος φωτισμός και η ανεπαρκής φροντίδα της οφθαλμικής υγείας μπορούν να προκαλέσουν σημαντική επιβάρυνση στα μάτια και να επηρεάσουν την απόδοση των εργαζομένων.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα

Ο χειρουργός οφθαλμίατρος και αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κολλεγίου Οφθαλμολογίας, Γιάννης Δατσέρης, MD, PhD, FEBO, επισημαίνει ότι τα οφθαλμικά ενοχλήματα μπορεί να κυμαίνονται από μια ήπια αίσθηση κόπωσης έως πιο έντονα συμπτώματα, τα οποία συνολικά χαρακτηρίζονται ως ασθενωπικά ενοχλήματα.

Στα συχνότερα περιλαμβάνονται:

• κεφαλαλγία,
• δακρύρροια και τσούξιμο,
• κοκκίνισμα των ματιών,
• θολή όραση,
• φωτοφοβία,
• ναυτία και αίσθημα βάρους στα μάτια.

Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Δατσέρης εξηγεί ότι στους περισσότερους χώρους εργασίας η τοποθέτηση των υπολογιστών γίνεται χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη παράγοντες όπως η εργονομία, ο τύπος της οθόνης, η θέση του εργαζομένου, το εργασιακό περιβάλλον, αλλά και το οφθαλμολογικό ιστορικό του χρήστη.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι άτομα με αδυναμία σύγκλισης, ετεροφορία ή αδιόρθωτες διαθλαστικές ανωμαλίες, όπως υπερμετρωπία και αστιγματισμό, είναι πιθανότερο να εμφανίσουν συμπτώματα οφθαλμικής κόπωσης.

Σημαντικό ρόλο παίζει και το εργασιακό περιβάλλον. Σύμφωνα με τον ειδικό, η ξηρή ατμόσφαιρα, ο ανεπαρκής αερισμός, οι ακατάλληλες θερμοκρασίες, ο θόρυβος, η κακή εργονομία και ο λανθασμένος φωτισμός αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ενοχλημάτων.

Επιβαρυντικοί παράγοντες για τα μάτια θεωρούνται επίσης:

• οθόνες που αντανακλούν τον φωτισμό,
• απόσταση μικρότερη των 60 εκατοστών από την οθόνη,
• τοποθέτηση της οθόνης ψηλότερα από το επίπεδο του βλέμματος,
• πολύωρη συνεχής έκθεση στον υπολογιστή.

 Οι κίνδυνοι για τα μάτια – Τι συνιστούν οι ειδικοί

Ο κ. Δατσέρης τονίζει ότι η πρόληψη ξεκινά από μια ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση, ώστε να εντοπιστούν ή να αποκλειστούν πιθανοί παράγοντες κινδύνου.

Παράλληλα, προτείνει:

• σωστή εργονομική διαμόρφωση του χώρου εργασίας,
• φυσικό φωτισμό όπου είναι εφικτό και αποφυγή αντανακλάσεων στην οθόνη,
• απόσταση εργασίας περίπου 60-80 εκατοστών από την οθόνη,
• τοποθέτηση της οθόνης λίγο χαμηλότερα από το επίπεδο του βλέμματος,
• χρήση οθονών χαμηλής ακτινοβολίας, με αντιθαμβωτική προστασία (anti-reflex) και δυνατότητα ρύθμισης,
• καθαρή ατμόσφαιρα, καλό αερισμό, κατάλληλη θερμοκρασία και περιορισμό του θορύβου στον χώρο εργασίας.

Η πρόληψη βελτιώνει και την απόδοση

Ο ειδικός καταλήγει ότι η προστασία της όρασης δεν εξαρτάται μόνο από τον ίδιο τον εργαζόμενο, αλλά και από τις συνθήκες του εργασιακού περιβάλλοντος και τον σωστό εξοπλισμό. Όπως επισημαίνει, η υιοθέτηση βασικών κανόνων εργονομίας και η έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την εμφάνιση οφθαλμικής κόπωσης και να συμβάλουν στη βελτίωση της άνεσης και της παραγωγικότητας κατά την εργασία με ηλεκτρονικό υπολογιστή.