Παρότι η μετάδοση εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εικόνα αυτή δεν οφείλεται σε αύξηση του πληθυσμού των κουνουπιών, γεγονός που κάνει ακόμη πιο σύνθετη την εξήγηση της διασποράς. Μέχρι τις 29 Ιουλίου έχουν καταγραφεί πανελλαδικά 42 εγχώρια κρούσματα, εκ των οποίων τα 35 εντοπίστηκαν στην Περιφέρεια Αττικής. Η Θεσσαλία καταγράφει πέντε περιστατικά και η Κεντρική Μακεδονία δύο, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ.

Γιατί η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο

Οι ειδικοί που μελετούν τα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω των κουνουπιών εξηγούν ότι κάθε χρόνο ο ιός μπορεί να εμφανίζει έντονη δραστηριότητα σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, χωρίς αυτό να μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα. Παράγοντες όπως η υγρασία, τα στάσιμα νερά και οι κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη των κουνουπιών και αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η Θεσσαλία μετά τις πλημμύρες του Daniel το 2023, όταν καταγράφηκε σημαντική αύξηση των κρουσμάτων. Στην Αττική, ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν διαφορετική εικόνα.

Τα κουνούπια δεν εξηγούν από μόνα τους τη μετάδοση

Στο πλαίσιο της εντομολογικής επιτήρησης που πραγματοποιεί το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής, δεν έχει διαπιστωθεί αύξηση του βασικού διαβιβαστή του ιού, του είδους Culex pipiens, σε σύγκριση με τα στοιχεία των τελευταίων έξι ετών.

Όπως εξηγεί στο ygeiamou.gr,  ο ερευνητής του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου Αντώνης Μιχαηλάκης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πληθυσμοί και τα είδη των πτηνών, τα οποία αποτελούν τους κύριους ξενιστές του ιού. Παράλληλα, η επιτήρηση βασίζεται κυρίως στα επιβεβαιωμένα ανθρώπινα περιστατικά, γεγονός που δυσκολεύει την πλήρη χαρτογράφηση των πραγματικών διαδρομών μετάδοσης.

Άλλωστε, όπως επισημαίνει και ο ΕΟΔΥ, η επιδημιολογία του ιού είναι ιδιαίτερα σύνθετη και επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η ασφαλής πρόβλεψη των περιοχών όπου θα εμφανιστούν νέα κρούσματα.

Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου

Ο κύκλος μετάδοσης ξεκινά όταν ένα κουνούπι τσιμπήσει μολυσμένο άγριο ή οικόσιτο πτηνό. Στη συνέχεια, εφόσον το ίδιο κουνούπι τσιμπήσει άλλο πτηνό ή θηλαστικό, όπως άνθρωπο ή άλογο, μπορεί να μεταδώσει τον ιό. Τα κουνούπια δεν νοσούν, αλλά χρειάζονται περίπου 10 έως 14 ημέρες από τη στιγμή που μολύνονται ώστε να μπορούν να μεταδώσουν τον ιό. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τα μέτρα προστασίας

Ο ΕΟΔΥ συνιστά στους πολίτες να περιορίζουν την έκθεσή τους στα κουνούπια, ιδιαίτερα από το σούρουπο έως την αυγή. Η χρήση εντομοαπωθητικών, κατάλληλου ρουχισμού, σητών και κουνουπιέρας, καθώς και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές και μπαλκόνια, αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.

Οι 19 δήμοι της Αττικής που θεωρούνται υψηλού κινδύνου

Μέχρι τις 29 Ιουλίου ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει ως επηρεαζόμενους ή υψηλού κινδύνου τους δήμους:

Αγίας Παρασκευής, Νέας Ιωνίας, Χαλανδρίου, Παπάγου-Χολαργού, Αμαρουσίου, Ηρακλείου, Φιλοθέης-Ψυχικού, Σπάτων-Αρτέμιδος, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Κρωπίας, Λαυρεωτικής, Παλλήνης, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Παιανίας, Ραφήνας-Πικερμίου, Γλυφάδας, Αθηναίων (1η, 4η και 6η Δημοτική Κοινότητα), Ηλιούπολης και Φυλής.

Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η φετινή αύξηση των περιστατικών στην Αττική καταγράφεται αρκετά νωρίς μέσα στην περίοδο μετάδοσης. Δεδομένου ότι τα κρούσματα συνήθως κορυφώνονται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι τις επόμενες εβδομάδες ενδέχεται να σημειωθεί ακόμη μεγαλύτερη αύξηση και καλούν τους πολίτες να εφαρμόζουν με συνέπεια τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.