Με μεγάλη προσοχή, τις κατάλληλες ώρες και με την κατάλληλη ένταση πρέπει να γίνεται η άσκηση το καλοκαίρι, για να αποφευχθούν οι δυνητικές συνέπειες από την θερμική καταπόνηση του οργανισμού.
Όταν η άσκηση γίνεται σε υπαίθριο χώρο, πρέπει να περιορίζεται τις πρώτες πρωινές ώρες (έως τις 8-9 το πρωί), λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Αθανάσιος Παπαϊωάννου, καθηγητής Αθλητικής Ψυχολογίας στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Από τις 11 το πρωί έως τις 7 το απόγευμα, η άσκηση πρέπει να γίνεται οπωσδήποτε σε κλιματιζόμενο χώρο, προσθέτει. Το χρονικό αυτό διάστημα μπορεί να παραταθεί, εάν η θερμική αίσθηση στους υπαίθριους χώρους είναι 30 βαθμοί Κελσίου και πάνω.
Εκτός των κλιματιζόμενων χώρων, καλό είναι οι περισσότεροι άνθρωποι να περιορίζονται σε ήπια άσκηση στην σκιά, όπως το χαλαρό περπάτημα. Αυτό ισχύει όταν η θερμική αίσθηση κυμαίνεται μεταξύ 26 και 30 βαθμών Κελσίου.
Ειδικά οι ευπαθείς ομάδες και οι ηλικιωμένοι καλό είναι να γυμνάζονται σε θερμοκρασίες κάτω από 25-26 βαθμούς Κελσίου, προσθέτει ο κ. Παπαϊωάννου.
Όπως εξηγεί, οι ηλικιωμένοι, οι ευπαθείς ομάδες και πολλοί ενήλικες που δεν το γνωρίζουν, πρέπει να προσέχουν πολύ τις θερμοκρασίες του καλοκαιριού. Και αυτό διότι έχουν:
- Μειωμένη ικανότητα εφίδρωσης/θερμορρύθμισης
- Μειωμένη αίσθηση δίψας
- Επιβαρυμμένο καρδιαγγειακό σύστημα
- Λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την θερμορρύθμιση του οργανισμού
Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν την ευπάθειά τους στη ζέστη, η οποία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
Εξίσου προσεκτικοί πρέπει να είναι οι γονείς και με την φυσική δραστηριότητα των παιδιών στη ζέστη. Τα παιδιά, ιδίως τα μικρά, είναι ευαίσθητα σε αυτήν. Επομένως πρέπει να αποφεύγουν την άσκηση με μέτρια έως υψηλή ένταση στις θερμοκρασίες πάνω από τους 30 βαθμούς Κελσίου.
Όταν εξ άλλου γυμνάζονται σε θερμοκρασίες μεταξύ 25 και 29 βαθμών Κελσίου, πρέπει να παραμένουν στην σκιά και να ενυδατώνονται τακτικά.
Ποια είναι τα οφέλη
Η συστηματική άσκηση έχει πολλές θετικές επιδράσεις στην σωματική υγεία, καθώς μας προστατεύει από πολλές σοβαρές ασθένειες (π.χ. διαβήτης, καρδιοπάθειες, καρκίνος) έως ατυχήματα (π.χ. πτώσεις).
Παρέχει επίσης σημαντικά οφέλη στην ψυχική υγεία, καθώς διεγείρει την έκκριση ενδορφινών και νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο – ουσιών που:
- Αυξάνουν το αίσθημα της χαρούμενης διάθεσης
- Μειώνουν την αίσθηση αρνητικών συναισθημάτων, όπως το άγχος
Τα οφέλη αυτά «προκύπτουν εμφανώς από συμμετοχή σε ατομικά προγράμματα άσκησης. Ωστόσο, η ψυχική υγεία μπορεί να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο, όταν οποιαδήποτε μορφή άσκησης γίνεται εντός ενός υποστηρικτικού κοινωνικού περιβάλλοντος, με φίλους ή συγγενείς που επικοινωνούν με θετικό, υποστηρικτικό και ευχάριστο τρόπο μεταξύ τους», προσθέτει ο κ. Παπαϊωάννου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνωρίζει τα οφέλη της άσκησης στη σωματική και ψυχική υγεία, προσθέτει. Γι’ αυτό συνιστά την άσκηση ως μέσον:
- Χαλάρωσης
- Βελτίωσης του ύπνου
- Βελτίωσης της ποιότητας ζωής
- Θεραπείας ψυχικών ασθενειών όπως η κατάθλιψη, το άγχος κ.λπ.
«Δυστυχώς γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που έχουν άγχος και κατάθλιψη έχουν μικρότερες πιθανότητες να ασκηθούν απ’ ότι οι άνθρωποι χωρίς άγχος. Οι γιατροί όταν προτείνουν θεραπείες για αποκατάσταση της ψυχικής και σωματικής υγείας (όπως προβλήματα κατάθλιψης ή καρδιοπαθειών που συνήθως συνδέονται με υψηλά επίπεδα άγχους), πρέπει να προτείνουν μετ’ επιτάσεως και άσκηση. Και να συστήνουν στους ασθενείς να συμβουλεύονται ειδικούς και ψυχολόγους της άσκησης, οι οποίοι θα τους βοηθήσουν να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα ατομικής άσκησης προσαρμοσμένο στα μέτρα τους», συμπληρώνει ο καθηγητής.
Ο ρόλος της Αθλητικής Ψυχολογίας
Ο κ. Παπαϊωάννου επισημαίνει πως είναι πολύ σημαντική η αθλητική ψυχολογία στον αθλητισμό αλλά και στην απλή, καθημερινή άσκηση.
«Πολλές φορές οι αθλητές έχουν δίκιο όταν αποδίδουν την κακή τους επίδοση στην κακή ψυχολογία», εξηγεί. «Επίσης πολλές φορές αρνούμαστε να πάμε να ασκηθούμε, έστω κι αν πρόκειται για έναν απλό περίπατο, επικαλούμενοι κακή διάθεση».
Η κακή ψυχολογία είναι στην πραγματικότητα ένα μίγμα αρνητικών συναισθημάτων και αρνητικών σκέψεων που κάνουμε συνειδητά ή ασυνείδητα. Το μίγμα αυτό επηρεάζει αρνητικά νοητικές λειτουργίες όπως η αντίληψη, η προσοχή και η αυτοσυγκέντρωση, τις αποφάσεις που παίρνουμε, και τελικά επηρεάζεται αρνητικά η απόδοση και συμπεριφορά των αθλουμένων.
«Ο ρόλος των αθλητικών ψυχολόγων είναι να βοηθήσουν τους αθλούμενους να αναδομήσουν τις αρνητικές σκέψεις σε θετικές και να ελέγξουν τα συναισθήματά τους ώστε να έχουν «καθαρό μυαλό» πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα ή την άσκηση», καταλήγει.
